O’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti


Intellektual mulkning funktsiyasi iqtisodiy natijasini qayta baholash



Download 66.44 Kb.
bet7/8
Sana15.05.2021
Hajmi66.44 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

4. Intellektual mulkning funktsiyasi iqtisodiy natijasini qayta baholash


. Yuqorida so’z yuritilgani kabi, intellektual mulk tizimi ixtirochi va kashfiyotchi yakka shaxslarning huquq va iqtisodiy manfaatlarini himoya qilib, shu orqali ixtiro va kashfiyotni rag’batlantirib, sanoatning rivojini taminlash deya tushinilib kelingan. Ammo, yaqinda , intellektual mulk aylanmasi oddiygina yakka shaxslar darajasida amalga oshibgina qolmasadan, investitsiya , xususan, to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalarni faollashtirib, shunga binoan, xorij texnologiyasining jalb etilishi, aholini ish bilan taminlash, ishchilarning malakasini oshirish, litsenziyalashga oid muzokaralarning faollashuvi kabi iqtisodiy natijlarni yuzaga keltiradigan narsa sifatida ,  intellektual mulk “iqtisodiyotga keng ko’lamda ta’sir ko’rsatuvchi sanoat siyosatining kuchli quroli ” deya qaytadan baholanmoqda.

(Intellektual mulkka oid iqtisodiy rivojlanish aylanmasi)

  • IM himoyasi      investitsiya(to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyani ichiga oladi )   texnologiya transferi orqali texnologiya innovatsiyasi       aholini ish bilan taminlashkadrlar resursining rivojilitsenziyalashga oid muzokaralarning faollashuvi     mamlakatning iqtisodiy o’sishi

Yuqoridagi aylanma (mamlakat iqtisodiy rivoji) qaytadan ma’lum darajaga erishgach, ketma-ket yangi texnologiya va biznes usullari yuzaga kelib, ularni yana IM sifatida himoyalash orqali iqtisodiy rivojlanish bir pog’ona yuqori ko’tariladi.

Teskarisini aytadigan bo’lsak, investitsiyani yo’qotish xavfi(olib qo’yish, IM himoyasi zaifligi, qonunlarning tez o’zgarishi va boshqalar) katta bo’lsa, investitsiya firmalari va ixtirochining rag’bati yo’qolib, iqtisodning zaiflashish xavfi kuchayadi. Shu sababdan IMni himoyalash orqali  firmalar xavotirlanmasadan texnologiyani oshkor qilish, ilmiy izlanish va rivojlantirish(Research and development, R&D) qila oladigan holga kelishi , mamlakat ichki sanoatini faollashtirib , xorijdan texnologiya transferi va investitsiyani oshirish choralarini barpo etish zarur(qo’shimcha ravishda uning uchun faqatgina IM himoyasigina emas, balki R&D, texnologiya trasnferi, xorijiy investitsiyani oson va xatarsiz olib kirish uchun asosiy infrastruktura ham zarur). Yana, firmalar uchun IM oddiygina “ko’chirishdan saqlash ”vositasigina emas , balki, o’z raqobatbardoshligini etiltirish(yuqori texnologiyada katta farqqa erishish), sanoat tarmoqlariga nisbatan ta’sir kuchini ko’paytirish(o’z firmasi patentiga ko’ra o’z tizimini barpo etish, o’z standardlarini raqobatchisiga ham o’tkazish(mas, CD standardiga oid SONYPhilips patenti))ning faol va kuchli quroli sifatida baholanib , halqaro raqobatni oshiruvchi kuchli qurol bo’lib turibdi.

Bundan ilgari , intellektual mulk huquqining himoyasi tizimiga qarshi, patent kabi narsalarni egallab olgan bir qism yakka shaxs va firmalar texnologiya va foydani “ monopol” qilib, IMi yo’qlar uchun erkin raqobat muhitiga zarar etkazayotganliklari to’g’risidagi tanqid aytilgan bo’lsada, bunday fikrlar yuqoridagi IMka oid iqtisodiy rivojlanish natijiasini tushunmaydigan fikr bo’lib, to’g’ri fikr emas.


Download 66.44 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
guruh talabasi
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
samarqand davlat
toshkent davlat
navoiy nomidagi
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
matematika fakulteti
tashkil etish
Darsning maqsadi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
bilan ishlash
fanining predmeti
Nizomiy nomidagi
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
fizika matematika
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
sinflar uchun
universiteti fizika
o’rta ta’lim
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
haqida umumiy
Referat mavzu
ishlab chiqarish
tibbiyot akademiyasi
pedagogika fakulteti
umumiy o’rta
Samarqand davlat