O’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti


Intellektual mulkning funktsiyasi iqtisodiy natijasini qayta baholash



Download 38.41 Kb.
bet7/8
Sana15.05.2021
Hajmi38.41 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

4. Intellektual mulkning funktsiyasi iqtisodiy natijasini qayta baholash


. Yuqorida so’z yuritilgani kabi, intellektual mulk tizimi ixtirochi va kashfiyotchi yakka shaxslarning huquq va iqtisodiy manfaatlarini himoya qilib, shu orqali ixtiro va kashfiyotni rag’batlantirib, sanoatning rivojini taminlash deya tushinilib kelingan. Ammo, yaqinda , intellektual mulk aylanmasi oddiygina yakka shaxslar darajasida amalga oshibgina qolmasadan, investitsiya , xususan, to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalarni faollashtirib, shunga binoan, xorij texnologiyasining jalb etilishi, aholini ish bilan taminlash, ishchilarning malakasini oshirish, litsenziyalashga oid muzokaralarning faollashuvi kabi iqtisodiy natijlarni yuzaga keltiradigan narsa sifatida ,  intellektual mulk “iqtisodiyotga keng ko’lamda ta’sir ko’rsatuvchi sanoat siyosatining kuchli quroli ” deya qaytadan baholanmoqda.

(Intellektual mulkka oid iqtisodiy rivojlanish aylanmasi)

  • IM himoyasi      investitsiya(to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyani ichiga oladi )   texnologiya transferi orqali texnologiya innovatsiyasi       aholini ish bilan taminlashkadrlar resursining rivojilitsenziyalashga oid muzokaralarning faollashuvi     mamlakatning iqtisodiy o’sishi

Yuqoridagi aylanma (mamlakat iqtisodiy rivoji) qaytadan ma’lum darajaga erishgach, ketma-ket yangi texnologiya va biznes usullari yuzaga kelib, ularni yana IM sifatida himoyalash orqali iqtisodiy rivojlanish bir pog’ona yuqori ko’tariladi.

Teskarisini aytadigan bo’lsak, investitsiyani yo’qotish xavfi(olib qo’yish, IM himoyasi zaifligi, qonunlarning tez o’zgarishi va boshqalar) katta bo’lsa, investitsiya firmalari va ixtirochining rag’bati yo’qolib, iqtisodning zaiflashish xavfi kuchayadi. Shu sababdan IMni himoyalash orqali  firmalar xavotirlanmasadan texnologiyani oshkor qilish, ilmiy izlanish va rivojlantirish(Research and development, R&D) qila oladigan holga kelishi , mamlakat ichki sanoatini faollashtirib , xorijdan texnologiya transferi va investitsiyani oshirish choralarini barpo etish zarur(qo’shimcha ravishda uning uchun faqatgina IM himoyasigina emas, balki R&D, texnologiya trasnferi, xorijiy investitsiyani oson va xatarsiz olib kirish uchun asosiy infrastruktura ham zarur). Yana, firmalar uchun IM oddiygina “ko’chirishdan saqlash ”vositasigina emas , balki, o’z raqobatbardoshligini etiltirish(yuqori texnologiyada katta farqqa erishish), sanoat tarmoqlariga nisbatan ta’sir kuchini ko’paytirish(o’z firmasi patentiga ko’ra o’z tizimini barpo etish, o’z standardlarini raqobatchisiga ham o’tkazish(mas, CD standardiga oid SONYPhilips patenti))ning faol va kuchli quroli sifatida baholanib , halqaro raqobatni oshiruvchi kuchli qurol bo’lib turibdi.

Bundan ilgari , intellektual mulk huquqining himoyasi tizimiga qarshi, patent kabi narsalarni egallab olgan bir qism yakka shaxs va firmalar texnologiya va foydani “ monopol” qilib, IMi yo’qlar uchun erkin raqobat muhitiga zarar etkazayotganliklari to’g’risidagi tanqid aytilgan bo’lsada, bunday fikrlar yuqoridagi IMka oid iqtisodiy rivojlanish natijiasini tushunmaydigan fikr bo’lib, to’g’ri fikr emas.


Download 38.41 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
nomidagi samarqand
bilan ishlash
Darsning maqsadi
fanining predmeti
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanlar fakulteti
o’rta ta’lim
Toshkent axborot
Alisher navoiy
haqida umumiy
fizika matematika
Ishdan maqsad
moliya instituti
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
махсус таълим
respublikasi axborot
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
nazorat savollari