O`zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi



Download 0.56 Mb.
Pdf ko'rish
Sana02.02.2021
Hajmi0.56 Mb.


 

 

O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT 

TEXNOLOGIYALARI 

VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH 

VAZIRLIGI 

                                                                                



MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT 

AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI  

QARSHI FILIALI 

 

«Kompyuter injiniring» fakulteti DI 12-17guruh talabasi Salohiddinov 

Shoxruxning « Operatsion Tizimlar » fanidan bajargan 

 

 



       

3 – Labaratoriya ishi

 

 

 



 

Bajardi: 

 

 

 



           _____ 

               Salohiddinov.Sh 

 

Qabul qildi:                                     _____ 



               Ibragimov.N 

                                            

 

 

Qarshi-2020 y. 




 

 

Mavzu :   Klient-server texnologiyasi 



REJA: 

1) Server haqida tushuncha. 

2) Klient-server haqida. 

 

Server  mijoz 

kompyuterlari

  soʻroviga  javob  berish  uchun  moʻljallangan,  nisbatan 

yuqori hisoblash imkoniga ega boʻlgan 

kompyuter

. Server ma'lum bir sohaga xizmat 

qilishi ham mumkin. Server tarmoqdagi ma`lumotlarni saqlaydi, tarmoqning boshqa 

nuqtalariga  uzatadi  va  asosiy  xizmati  –  foydalanuvchilarni  internetga  ulaydi.  Ayni 

mana  shu  xizmatlarni  bajaradigan  tashkilotni  –  provayder  deb  atashadi.  Ularning 

serverlari internetga kirish darvozalari hisoblanadi. 

Bundan  tashqari  server  so`zi  quyidagicha  shakllarda  ham  ishlatiladi.  Ajratilgan 

server,  Virtual  server,  Proksi-server,Ajratilgan  server  va  Protokol.  Yirik 

kompaniyalar ko`pgina kompyuterlarga ega bo`lishadi. Tashkilotning barcha tarmoq 

xizmatlarini  boshqarish  uchun  alohida  kompyuter  ajratilib,  unga  maxsus  dasturlar 

o`rnatiladi, internetga doimiy holda ulanadi va uni ajratilgan server deb atashadi. Bu 

server  orqali  barcha  kompyuterlar  internetga  chiqa  olishadi.  Web  server 

tushunchasini  ikki  xil  ma'noda  ishlatish  mumkin.  Agarda  gap 

WWW

  xizmatini 



ko'rsatish  haqida  borsa,  u  holda  Web  server  tarmoq  mijozlariga  Web  sahifa  va 

saytlardan  foydalanish  imkoniyatini  yaratib  beruvchi  dastur  ma'nosini  anglatadi. 

Web serverni siz o‘z uyingizda yaratishingiz mumkin. Uning uchun bitta kompyuter 

ajratib, unga biror veb dastur o‘rnatasiz va bu dasturni yaxshilab sozlashingiz kerak 

bo‘ladi.  So‘ng  o‘z  saytingizni  shu  serverga  joylashtirasiz  va  biror  domen  sotib 

olasiz.  Bundan  kelib  chiqadiki,  saytingiz  ishlashi  uchun  siz  ajratgan  kompyuter 




doim  yoqilgan  holatda  bo‘lishi  kerak.  Web  serverga  o‘rnatiladigan  web  dastur 

turlari  ko‘pdir.  Eng  zamonaviy  va  eng  ommabop  dastur  bu  –  albatta 

Apachedir

Apache Software Foundation



 korxonasi tomonidan chiqarilgan. 

 

Hozirda  Web-sahifaning  rivojlanishi  yanada  interaktiv  pog‘onasiga  chiqqan.  Web-



saytlar  asta  sekinlik  bilan  ilovalar  interfeysiga  o‘xshab  bormoqda.  Bularning 

barchasi  zamonaviy  Web-dasturlash  texnologiyasi  yordamida  amalga  oshmoqda. 

Web-dasturlash  texnologiyalarini,  dasturlarini  asosan  ikkita  qismga  ajratish 

mumkin: klient tomonidagi dasturlarlash (client-side) va server tomonidagi (server-

side).  Ushbu  texnologiyalarni  tushunish  uchun  avvalo  bevosita  "klient-server" 

texnologiyasini  tushunish  kerak.  Web-sahifaning  interaktiv  dasturi  ssenariy  deb 

ataladi.  Bunday  atama  dasturning  natijasiga  bog‘liq  holda  vujudga  kelgan.  Uning 

asosiy  vazifasi  Web-sahifasida  foydalanuvchi  holatiga,  harakatiga  «reaksiya» 

berishdir. 

 

Shu tariqa ssenariylar klient tomonida bajariluvchi va server tomonida bajariluvchi 



ssenariylarga bo‘linadi. Klient tomonida bajariluvchi ssenariylar brouzer yordamida 


bajariladi. Server tomonida bajariluvchi ssenariylar esa Web-server yordamida 

bajariladi. 



Klient  tomonidagi  ssenariylar  Klient  tomonidagi  ssenariylar  foydalanuvchi 

tomonidan 

kiritilayotgan 

ma’lumotlarni 

to‘g‘riligini  serverga  murojaat  qilmasdan  tekshiradi.  Ko‘p  hollarda  bu  ssenariylar 

JavaScript va VBScript tillarida yoziladi. 

 

JavaScript bu til Netscape va Sun Microsystems tomonidan yaratilgan bo‘lib, Web-

sahifaning  fo‘nksional  imkoniyatlarini  orttirish  maqsadida  qo‘llaniladi.  JavaScript 

yordamida  odatda  ma’lumotli  va  muloqot  oynalarini  chiqarish,  animatsiyalarni 

ko‘rsatish  kabi  vazifalarni  bajarish  mumkin.  Bundan  tashqari,  JavaScript-ssenariy 

ba’zan o‘zi ishlab turgan brauzer va platforma tipini aniqlash mumkin. JavaScript-

ssenariylar  foydalanuvchi  tomonidan  kiritilayotgan  ma’lumotlarni  to‘g‘riligini 

tekshirishda ham qulay hisoblanadi.  

VBScript  VBScript  tili  Microsoft  korporatsiyasi  tomonidan  yaratilgan  bo‘lib, 

Visual  Basic  tilining  bir  qismi  hisoblanadi.  VBScript  tili  Internet  Explorer  va 

Microsoft Internet Information Server (IIS) lar bilan ishlashga mo‘ljallangan tildir. 

VBScript  tilining  JavaScript  tili  bilan  umumiy  qisimlari  bir  nechta,  jumladan  u 

aynan Microsoft Internet Explorer bilan ishlash va uning qo‘llanish sohasini cheklay 



olish imkoniyatiga ega. VBScript interpretatorli til hisoblanib, Microsoft ning Web- 

texnologiyalari  bilan  hamkorlikda  ishlay  oladi,  masalan  ASP  (Active  Server  Page) 

bilan.  SHunga  qaramay  VBScript  klient  tomonida  ishlovchi  ssenariy  hisoblanadi, 

ASP esa server tomonida ishlaydi.  



 

 

Download 0.56 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
vazirligi toshkent
Darsning maqsadi
Toshkent davlat
tashkil etish
Alisher navoiy
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
bilan ishlash
pedagogika universiteti
Nizomiy nomidagi
sinflar uchun
fanining predmeti
таълим вазирлиги
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
vazirligi muhammad
махсус таълим
Toshkent axborot
umumiy o’rta
haqida umumiy
Referat mavzu
ishlab chiqarish
pedagogika fakulteti
fizika matematika
universiteti fizika
Navoiy davlat