Oʼzbekiston respublikаsi аxborot texnologiyalаri vа kommunikаtsiyalаrini rivojlаntirish vаzirligi muhаmmаd аl-xorаzmiy nomidаgi toshkent аxborot texnologiyalаri universiteti elektronikа vа rаdiotexnikа kаfedrаsi labaratoriya ishi 1 Mavzu



Download 0,76 Mb.
Sana23.01.2021
Hajmi0,76 Mb.
#56500
Bog'liq
lab - 1 (1)
7-Mavzu Ped Nazariya 1, 7-Mavzu Ped Nazariya 1, said ahmad hikoyanavis mustaqillik davri ijodi misolida , жасурга, жасурга, Informatika kirish test, 9-sinf Informatika амалий, xoja samandar termiziyning dastur ul-muluk asari - muhim tarixiy manbaa, 10 sinf ona tili va adabiyot test @sadikov uz (2), Eynshteyn masalasi, futbol oyini taktikasi, yakuniy KP, yakuniy KP, MAVZU

OʼZBEKISTON RESPUBLIKАSI АXBOROT TEXNOLOGIYALАRI VА KOMMUNIKАTSIYALАRINI RIVOJLАNTIRISH VАZIRLIGI

MUHАMMАD АL-XORАZMIY NOMIDАGI TOSHKENT АXBOROT TEXNOLOGIYALАRI UNIVERSITETI

ELEKTRONIKА VА RАDIOTEXNIKА KАFEDRАSI

Labaratoriya ishi 1

Mavzu: IMS tayyorlash texnologiyasi va klassifikatsiyasi bilan tanishish

Bajardi : CAE001-L1 Timirov Nutfillo



Tekshirdi: Ulashov Sobir Rustamovich

1– Labaratoriya ishi (11 – variant)

IMS tayyorlash texnologiyasi va klassifikatsiyasi bilan tanishish.

Ishning maqsadi: Berilgan printsipial sxemadan IMS strukturasi, topologiya va texnologiyasini ishlab chiqish.

Qisqacha maʼlumot: Integral mikrosxema (IMS) oʼta ixcham, oʼta pishiq, kichik tannarxga ega boʼlgan va kam quvvat isteʼmol qiladigan radioelement yasash yoʼlidagi urinishlar mahsulidir.

IMS elementi deb, konstruktsiyasi boʼyicha kristall yoki asosdan ajralmaydigan, elektroradio elementlari (ERE) funktsiyasini bajaruvchi IMSning qismiga aytiladi.

IMS komponenti deb, diskret element funktsiyasini bajaruvchi, lekin montajdan avval mustaqil mahsulot boʼlgan IMSning boʼlagiga aytiladi.

Zamonaviy mikrosxemalar texnologik tayyorlash jarayoniga va bajarish funktsiyalariga qarab ikki turga boʼlinadi: yarimoʼtkazgichli (monolit) va qatlamli mikrosxemalarga.



Yarimoʼtkazgichli integral sxema – bu komponentalari yarimoʼtkazgich plastinkasining sirti qismida tayyorlanadigan yaxlit mikrosxemadan iborat.

1.1-rasm. IMS topologiya qirqimi va yarimo’tkazgichlar

ko’rinishidagi prinsipial sxemasi.

Аksariat hollarda integral sxema tayyorlashda kremniy kristali ishlatiladi.

Bu turdagi integral sxema (IS) aktiv (diodlar, tranzistorlar) va passiv (qarshiliklar, kondensatorlar, induktiv gʼaltaklar) komponentalardan tashkil topgan boʼladi.

Qatlamli IS – komponentalari taglik sirtiga har xil qatlamlarni oʼtqazish orqali tayyorlanadigan mikrosxema hisoblanadi.

Dielektrik taglik sifatida alyuminiy oksidi, shisha va keramikalar qoʼllaniladi.

Qatlamli IS asosan passiv elementlar - qarshiliklar, kondensatorlar va induktiv gʼaltaklarni tashkil qiladi.

Ulardan asosan RC-filьtrlar tuziladi.

Bulardan tashqari yana duragay IS mavjud boʼlib, bu mikrosxema ham dielektrik asosidagi passiv elementlar va diskret aktiv elementlarning bogʼlanishidan tashkil topadi.

Odatda diskret aktiv elementlar ISlarda aktiv elementlar deb yuritiladi.

Bu elementlar asosan ixchamlashtirilgan qobiqsiz diod va tranzistorlardan tashkil topgan boʼladi.

Аralash IMS – bu mikrosxemaning aktiv elementlari yarimoʼtkazgich materiali asosida tayyorlanib, yarimoʼtkazgichli ISga oʼxshash boʼladi, passiv elementlari esa qatlamli mikrosxemalar kabi (qarshilik, kondensator, induktiv gʼaltak) tayyorlangan boʼladi.

Ular umumiy taglikka izolyatsiyalangan holda joylashtiriladi.

Hozirgi paytda yarimoʼtkazgich IMS larning ikki turi mavjud: biqutbiy IS va metall-oksid-yarimoʼtkazgich (MDYa) integral sxemalar.

IMSlarning bir-biridan farqi, asosan, aktiv elementlarning ishlashi va ISlarning tayyorlash texnologiyasiga bogʼliqdir.

Ikki qutbli IS asosini n-p-n yoki n-p-n turdagi ikki qutbli tranzistorlar, MDYa-turdagi ISlar asosini maydoniy tranzistorlar tashkil etadi.

Integral sxemani tayyorlash jarayonlarini asosan tranzistorlarni tayyorlash texnologiyasi tashkil qiladi, qolgan barcha elementlar ham qoʼshimcha texnologik jarayonsiz, tranzistorni tayyorlash orqali yasaladi.



1.2 – rasm. Integral tranzistorlar



1.3 – rasm. Tipik biqutbiy integral transistor geometriyasi (a) va ko’yiladigan kesimi (b). 1-emitter; 2- baza;3- kollektor; 4-qatlam;



2. Labaratorya ishini bajarish







  1. Integral mikrosxema (IMS) nima? Integral mikrosxema (IMS) oʼta ixcham, oʼta pishiq, kichik tannarxga ega boʼlgan va kam quvvat isteʼmol qiladigan radioelement yasash yoʼlidagi urinishlar mahsulidir.

  2. IMS asosiy xususiyati nimada? Kam quvat talab qiladi , arzon ,pishiq,ixcham.

  3. IMS elementi va komponentasi deb nimaga aytiladi? IMS elementi deb, konstruktsiyasi boʼyicha kristall yoki asosdan ajralmaydigan elektro radio elementi. IMS komponenti deb, diskret element funktsiyasini bajaruvchi, lekin montajdan avval mustaqil mahsulot bo’lgan radio elemntga aytiladi.

  4. Pardali, gibrid va yarim oʼtkazgichli IMSlarning bir – biridan farqi nimada? Konstruksiyasi ,mikrosxema tarkibiga kiradigan element va komponentlar sonini ifodolovchi integratsiya darajasi bilan farq qiladi.

  5. Nima sababli tranzistorli tuzilma turli IMS elementlari yasashda asosiy hisoblanadi? Tranzistorlar electron lampaning barcha vazifalarini bajarishi bilan birga uning past ishonchlilik , ko’p energiya sarflash ,katta o’lchamlari kabi asosiy kamchiliklardan xoli bo’lgani uchun.

  6. Integral mikrosxema elementlarini izolyatsiyasi qanday amalga oshiriladi? Umumiy tarkibga izolyatsiyalangan holatda

  7. Raqamli va analog IMSlarning murakkablik darajasi (integratsiya darajasi) qanday aniqlanadi? kiradigan element va komponentlar sonini ifodolovchi integratsiya darajasi bilan

Xulosa

Bu labaratoriya mashg’ulotidan IMS tayyorlash texnologiyasi va klassifikatsiyasi bilan tanishishib chiqib Berilgan printsipial sxemadan IMS strukturasi, topologiya va texnologiyasini ko’rib chiqdim.



Foydalangan adabiyotlar

1 Wikipedia



2 Elektronika (X.Aripov,A.Abdullayev)

3 ziyonet.uz kutubxonasi
Download 0,76 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti