O`rta Osiyo Shaharlardagi Darvozalar haqida



Download 13.87 Kb.
Sana26.06.2017
Hajmi13.87 Kb.

Aim.uz

O`rta Osiyo Shaharlardagi Darvozalar haqida
O`zbekk xalqi azaldan ko`ngli ochiq ,mehmondo`st va insonparvar xalq . Buni biz xalqimiz yashagan qadimgi shaharlarda ham ko`rishimiz mumkin . Qadimgi shaharsozlik ananalariga etibor bersak har bir shaharda 10-12 tadan darvoza qurilgan. Albatta buning o`ziga yarasha ham ijobiy ham salbiy jihatlari bor .Buni biz quyidagi 5 ta shahar misolida ko`ramiz.

Qadimgi shaharlarning darvozalari xususida so`zni avvalo poytaxtimiz Toshkent shahridan boshlasak .X asrda yashagan Ibn Havqalning yozishicha “Binkat (Toshkent) o`ssha davrda 3 qisimga bo`lingan :ark ,shahriston va tashqi rabotdan iborat bo`lgan .Ularning har birining alohida mudofaa devoir va darvozasi bo`lgan.Jumladan arkning 2 t darozasibo`lgan.

Shahristonning Abbos (Abul Abbos) Kesh (Qasr) Xo`jand (Gumbaz) deb atalgan 3 darvozasi bo`lgan.

Ichki rabotning esa Roboti Hamdeyin (Xumdon), Ohanin (Temir qoplangan), Mir (Amir), Farkon (Anhorbo`yi),Surkada , Karmanj, Quyi Saxl , Roshidiak, Quyi Xoqon, Ko`shki Dehqon deb nomlangan 10ta drvozasibo`lgan.

Tashqi rabotning Fag`kat (Parkat), Xaskat (Xushkat), Sandijak (Sangdizak), Ohanin, Bakrdizak, Sakrak, Sag`ribod (Bofardiya) deb nomlangan 7tadarvozasi” bo`lganligini qayd etgan.

Shahar hududining o`zgarishi ,yagona mudofaa devorining paydo bo`lshi bilan darvozalarning nomi va o`rni o`zgarib brogan.

XV asr oxiri XVIasr boshlarida yashagan tarixchi olim Muhammad Solihning yozishicha “XIVasr oxirida Toshkentning 12 darvozasi bo`lgan. Ular : Qiyot, Turk, O`zbek, Taxtapul , Qorasaroy, Chig`atoy, Suboniyon (Sag`bon), Ko`kcha, Kamondaron, Qang`li, Beshyog`ch, Qatag`on kabilar”.Ularni qo`riqlash harbir qabila sardoriga topshirilgan. Shu tufayli darvozalar qabila nomlari bilan nomlangan. Abdullaxon II 1580-yil Toshkent egallanoyatganda 6 tomondan hujum qilishni buyirgan. “Abdullanomada” qayd etilishicha “Frkat ,Shibli ,Ko`kcha, Turkiston kabi yangi qurilgan shuningdek Samarqand ,Registon darvozalaridan hujim qilingan”.

Rossiya bosqini arafasida Toshkentda quydagi 12 darvoza bo`lgan:Labzak, Sag`bon ,Taxtapul, Qorasaroy, Saarqand, Chig`atoy, Ko`kcha, Kamolon, Beshyog`och Qo`ymas, Qqo`qon, Qashqar.

Buxoro shahri ham yurtimizning qadimgi shahrlaridan biri hisoblanadi, shahar o`rta asr shaharsozligi ananalari asosida barpo etilgan bo`lib Shahar 3qisimga bo`lingan har bir qisim o`zining alohida mudofaa devori va darvozasi bo`lgan.

Ilk o`rta asrlarda shahar arkida 2ta darvoza bor edi : Garbiy darvoza Registon , Allafurishon yoki Somonfuuson ham deyilgan

Sharqiy darvoza Go`rayon deb atlgan .

Shahristoning 4 tomonida 7 ta darvoza bo`lgan

-shimolda Haqroh (Xurfa)

-janubda Attoron (Bobul Madina) Ohaniyon (Temirchilar)



-Sharqida Nav(Nur)

-g`arbida Kuhandiz , Muhra (Bani Asad) va Bani Sad darvozalari bo`lgan.
Katalog: attachments -> article
article -> Axloqning kеlib chiqishi, unda ixtiyor erkinligining ahamiyati va axloq tuzilmasi
article -> Podsho Rossiyasi tomonidan O‘rta Osiyoning bosib olinishi sabablari va bosqichlari
article -> Siyosiy mafkuralarning asosiy ko'rinishlari
article -> Mehnat sohasida ijtimoiy kafolatlar tizimi. Reja: Ijtimoiy himoya qilish tushunchasi va uning asosiy yo’nalishlari
article -> Siyosiy madaniyat va siyosiy mafkuralar Reja
article -> O’zbek Adabiyoti tarixi: Eng qadimgi adabiy yodgorliklar
article -> Ma’naviyatning tarkibiy qismlari, ularning o’zaro munosabatlari va rivojlanish xususiyatlari. Ma’naviyat, iqtisodiyot va ularning o’zaro bog’liqligi
article -> Davlatning tuzilishi
article -> Reja: Geografik o‘rni va chegeralari
article -> Yer resurslaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish Reja: Tuproq, uning tabiat va odam hayotidagi ahamiyati. Dunyo yer resurslari va ulardan foydalanish

Download 13.87 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Toshkent axborot
Buxoro davlat