O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi o. A. Tojiboyeva, N. Baratova, sh. H. G‘aniyev aholiga ijtimoiy yordam ko‘rsatish


Yolg‘iz keksalar, pensioner va nogironlarni tibbiy-ijtimoiy



Download 0.63 Mb.
bet9/11
Sana19.01.2017
Hajmi0.63 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

9.3. Yolg‘iz keksalar, pensioner va nogironlarni tibbiy-ijtimoiy

muassasalarga rasmiylashtirish va joylashtirish tartibi

Sahovat uylariga odatda, yordamga va qonun bo‘yicha ta’minlash va

parvarish qilishga majbur bo‘lgan yaqin qarindoshlari yo‘q fuqarolar

joylashtiriladi. Ayrim hollarda to‘lov-kontrakt asosida yaqin qarindoshlari

mavjud bo‘lgan fuqarolar ham joylashtirilishi mumkin.

Respublika pansionatiga joylashtirish uchun ijtimoiy yordam ko‘rsatishni

ta’minlash guruhi xodimlari bir nechta hujjatlarni rasmiylashtirishadi:

1. Ariza.

2. Pensioner(nogiron)ning pasporti.

3. Nogironlik haqida TMEK ma’lumotnomasi (nogiron uchun).

4. Tibbiy xulosa (ambulator kartasidan, kasallik tarixidan kuchirma).

5. Qon va siydikning umumiy tahlili.

6. Axlatning bakteriologik tahlili (3 karra).

7. Qonning Vasserman reaktsiyasi va Avstraliya antigeniga tahlili

8. Og‘iz-burun bo‘shlig‘ining bakteriologik tahlili.

9. Ruhiy-asab kasalliklari dispanserining tibbiy xulosasi.

10. Sil kasalliklariga qarshi dispanserning tibbiy xulosasi.

11. Onkologik dispanserning tibbiy xulosasi.

12. Teri-tanosil kasalliklari dispanserining tibbiy xulosasi.

13. Ko‘krak qafasi flyuorografiyasi.

14. Pensioner (nogiron)ning ta 64 hajmdagi fotosurati.

15. Turar joyidan ushbu manzilga ro‘yhatga qo‘yilganligi to‘g‘-

risidagi ma’lumotnoma.

16. Tuman (shahar) ijtimoiy ta’minot bo‘limi, mahalla fuqarolar

yig‘ini, uchastka noziri, pensioner va nogironning qo‘shnilari ishtirokida

pensioner (nogiron)ning ijtimoiy-maishiy ahvoli haqida tuzilgan

dalolatnoma (dalolatnomada tuman (shahar) ijtimoiy ta’minot bo‘limi

va mahallaning muhri bo‘lishi zarur).

17. Hududiy Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish Bosh

boshqarmasining pensioner (nogiron)ni Respublika Pansionatiga

rasmiylashtirish to‘g‘risidagi xati.

98

Ijtimoiy ta’minot bo‘limlarida rasmiylashtirilgan hujjatlar yuqori



ijtimoiy ta’minot boshqarmasiga yuboriladi va boshqarma qaysi uyinternatga

joylashtirilishini aniqlab yo‘llanma beradi. Sahovat uylari

Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining 2005 yil 20-

avgustdagi buyrug‘i bilan tasdiqlangan «Qariya va nogironlarni vazirlik

tizimidagi «Sahovat» uylariga qabul qilish, chiqarish, ularga tibbiyijtimoiy

yordam, madaniy-maishiy xizmat ko‘rsatish Tartibi to‘g‘-

risida»gi Nizom asosida ish olib boradi.

Sahovat uylariga O‘zbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan

quyidagi fuqarolar: yolg‘iz pensionerlar (60 yoshdan oshgan yolg‘iz

erkak, 55 yoshdan oshgan ayollar); 18 yoshdan yuqori bo‘lgan yolg‘iz

1-va 2-guruh nogironlari; otasi yoki onasi nogiron bo‘lgan, o‘zgalar

yordamiga muhtoj 1-va 2- guruh nogironlari; farzandlari bo‘lgan, lekin

sud qarori bilan otalik yoki onalik huquqidan mahrum qilingan pensioner

va 1-va 2-guruh nogironlari qabul qilinadilar.

Farzandlari bo‘lmagan yolg‘iz er-xotin pensioner hamda 1-va 2-

guruh nogironlari istisno tariqasida birga qabul qilinadilar. Bolalar

muruvvat uylari tibbiy muassasa bo‘lib, o‘zgalar parvarishiga, maishiytibbiy

xizmatga hamda ijtimoiy mehnat ko‘nikmasiga muhtoj bolalar

doimiy yashashi uchun mo‘ljallangan bo‘lib, o‘z Nizomiga asosan

faoliyat yuritadi.

Nizomga asosan 4 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan aqlan zaif,

O‘zbekiston Respublikasida tug‘ilgan bolalar, ularga qarab turuvchi

qarindosh-urug‘lari bor yoki yo‘qligidan qat’iy nazar qabul qilinadi.

Mavzu yuzasidan savol va topshiriqlar

1. Qariya va nogironlarni sahovat va muruvvat uylariga joylashtirish

tartibini ayting.

2. Qariya va nogironlarni sihatgohlarda davolanishi va dam olishni

ta’minlash tartibi qay yo‘sinda amalga oshiriladi?

3. Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirliginng 2005-yil 24-

maydagi 99-sonli «Nogiron va pensionerlarni sihatgoh va dam olish uylariga

bepul yo‘llanmalar bilan ta’minlash to‘g‘risida»gi buyrug‘ining ahamiyati

haqida so‘z yuriting.

4. «Tovoqsoy», «Taxiatosh», «Oltiariq», «Kosonsoy» va «Marjonbuloq»

sanatoriylari va «Nuroniylar» oromgohlarida pensionerlarning davolanish va

salomatligini tiklash tartibi qay tarzda amalga oshiriladi?

99

Mavzuni mustahkamlash yuzasidan test savollari

1. Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirliginng «Nogiron va

pensionerlarni sihatgoh va dam olish uylariga bepul yo‘llanmalar bilan

ta’minlash to‘g‘risida»gi 99-sonli buyrug‘i qachon chiqarilgan?

a) 2005-yil 24-may

b) 2006-yil 5-aprel

d) 2007-yil 24-iyun

e) 2008-yil 11-mart

f) 2009-yil 13-sentabr

2. Agar sihatgoh va boshqa davolanish muassasalarining yo‘llanmalarining

vaqti o‘tib yaroqsiz bo‘lib qolsa, uning bahosi qanday undirib

olinadi?


a) javobgar shaxsdan

b) javobgar shaxsning ota-onasidan

d) javobgar shaxsning yaqin qarindoshidan

e) Ijtimoiy ta’minot bo‘limi tomonidan

3. Sihatgohlarga yo‘llanmalar 1-navbatda beriladigan shaxslar doirasiga

kimlar kiradi?

a) urush qatnashchilari

b) birinchi va ikkinchi guruh nogironlari

d) uchinchi guruh nogironlari

e) a va b javoblar to‘g‘ri



Test javoblari: 1 2 3

a a e


100

10-mavzu: AHOLINING YORDAMGA MUHTOJ QATLAMIGA

DAVLAT TOMONIDAN BELGILANGAN IMTIYOZ

VA KAFOLATLAR

10.1. Fuqarolarni harakatlanish vositalari va protez-ortopediya

buyumlari bilan ta’minlash tartibi

O‘zbekiston Respublikasida muhtoj fuqarolarni protez ortopediya

buyumlari bilan ta’minlash «O‘zbekiston Respublikasida nogironlarni

ijtimiy himoya qilish to‘g‘risida» gi Qonunda belgilanganidek, byudjetdan

tashqari pensiya jamg‘armasining tuman (shahar) bo‘limlarida

nogironlarni o‘qitish va ishga bo‘limlharida nogironlarni o‘qitish va

ishga joylashtirish bo‘yicha ishni tashkil qilish protez-ortopediya

buyumlariga muhtoj bo‘lgan fuqarolar tuman (shahar) ijtimoiy ta’-

minot bo‘limlari tomonidan beriladigan yo‘llanma-talon asosida

bunday vositalar bilan ta’minlanadi.

Har bir protez-orhtopediya buyumi uchun alohida yo‘llanma

beriladi, u «a», «v», «s» qisimlaridan iborat bo‘lib, protez-ortopediya

korxonasi tomonidan belgilab qo‘yilgan tartibda to‘lg‘aziladi.

Ijtimoiy ta’minot bo‘limi birinchi marta (dastlabki) talon-yo‘llanma

berilayotganda nogiron uchun «protezlanayotgan shaxs kartasi»-

ni rasmiylashtiradi. Bu karta nogironning shaxsiy ish hujjatlar to‘plami

orasida saqlanadi va nogiron doimiy yashash joyini o‘zgartirganda

karta ham ish bilan birga u doimiy yashash joyini o‘zgartirganda karta

ham ish bilan birga u doimiy yashash uchun ko‘chib olgan tuman

(shahar) ijtimoiy ta’minot bo‘limiga yuboriladi. Protez-ortohpediya

buyumlaridan foydalanishning eng uzoq muddat qonun hujjatlarida

belgilab qoh’yilgan bo‘lib, shu uzoq muddat o‘tgach ular boshqasi

bilan almashtirib berilishi lozim.

Protezlardan foydalanish bo‘yicha quyidagi eng uzoq muddatlar

belgilangan:

l. Qo‘l (yelka, yelka oldi, barmoqlar) protezlar — 24 oy.

2. Oyoq (son, ajralgan joy, to‘piq) protezlari — 24 oy.

3. Oyoq va qo‘lning ortopehdiya apparatlari, protezlar — 24oy.

101

4. Ko‘krak ekzoprotezlari — 12 oy.



5. Oyoq va qo‘l to‘piqlari — 12 oy.

6. Bandajlar — 12 oy.

7. Eklinatorlar — 12 oy.

8. Ortopediya poyabzali, protezga kiydirilgan poyabzal-12oy.

Tibbiy xulosaga ko‘ra tegishli asoslar mavjud bo‘lganida protezortopediya

buyumlari yuqorida qayd etilgan muddatidan oldin ham

belgilangan tartibda almashtirib berilishi mumkinligi nazarda tutilgan.

Nogironlar belgilangan tartibda reablitatsiya texnika vositalari bilan

ham ta’minlanishlari mumkin.

Reablitatsiya texnika vositalari jumlasiga quyidagilar kiradi:

1. Velokolaskalar.

2. Kreslo-kolaskalar.

3. Kichik hajmli kalaskalar.

4. Eshitish apparatlari.

5. Hassalar.

6. Qo‘ltiqtayoqlar.

Reablitatsiya texnika vositalatiga muhtoj ekanlik haqida Tibbiy

mehnat ekspertiza komissiyaning (16 yoshga to‘lmagan nogiron bollalar

tibbiy maslahat komissiyasining) xulosasiga ega bo‘lgan nogiron

shaxslar (ularning vakillari) tuman (shahar) ijtimoiy ta’minot bolimlari

tomonidan yashab turgan yerda hisobga olinadilar hamda navbat bilan

ta’minlanadi:

Reablitatsiya texnik vositalari bilan nogironlar tuman (shahar)

ijtimoiy ta’minot bo‘limlari tomonidan nogiron (unung vakili) bilan

tuzilgan shartnomaga ko‘ra navbat asosida ta’minlanadilar.

Reablitatsiya vositalaridan foydalanish muddati quyidagicha

belgilangan:

— velokooska, kreslo-koloska, kichik hajmli koloskalar uchun 5 yil;

— eshitish apparatlari uchun 4 yil;

— qo‘ltiqtayoq uchun 2 yil;

— qo‘ltiqtiqyoq va rezina qisimlari uchun 12 oy.

Reablitatsiya texnika vositasi foydalanish uchun mo‘lljalangan

muddatdan oldin ishdan chiqib, yaroqsiz bo‘lib qolsa, belgilangan

tartibda, tegishli komissiya xulosasiga binoan yangisiga almashtirib

berilishi nazarda tutilgan.

«Nogironlarni ijtimoiy himoyalash to‘g‘risida»gi qonnunning 28-

moddasida nogironlarning mehnat qilish huquqlari va ularni amalga

102


oshirishning huquqiy jihatlari kafolatlangan bo‘lib, nogironlarning

ijodiy va ishlab chiqarish qobiliyatlarini ro‘yobga chiqarish maqsadida

hamda tiklanishning yakka tartibdagi dasturlarini hisobga olib, ularga

mehnat sharoiti odatdagicha bo‘lgan korxona, muassasa, tashkilotlarda

nogironlar mehnati qo‘llaniladigan ixtisoslashgan korxona va sexlarda

ishlash huquqi, shuningdek, yakka tartibda mehnat faoliyati bilan

shug‘ullanish huquqi ta’minlanadi.

O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza

qilish vazirligining ko‘rsatmasiga muvofiq, 15 yoshdan 45 yoshgacha

bo‘lgan nogironlarni, 15 yoshdan 30 yoshgacha bo‘lgan urush nogironlari

va ko‘p bolali onalarning bolalari shu vazirlikka qarashli hunartexnika

bilim yurtlarida kasbga o‘rgatiladilar.

Buni amalga oshirish uchun ijtimoiy ta’minot bo‘limi mutaxasislari

o‘z hududida yashovchi, o‘qishni hohlagan nogironlarni aniqlaydi va

kasbga yo‘naltiradi.

Ijtimoiy xizmat ko‘rsatish bo‘limi mutaxasislari o‘qishni davom

ettirishni hohlagan nogironlarni, o‘zlari tanlagan kasblari bo‘yicha har

o‘quv yili boshlanishidan avval o‘qishga joylashish uchun hunartexnika

bilim yurtlariga yo‘llanma beradilar.

Bundan tashqahri, ijtimoiy ta’minot bo‘limlari nogironlarni o‘qitish

va qayta kasbga tayyorlash bo‘yicha bandlikka ko‘maklashuvchi

tuman markazlari bilan ham birgalikda ish olib boradilar.

Ijtimoiy ta’minot organlariga qarashli o‘quv yurtlarida nogironlar

radio-televizor, uy-elektr jihozlari, soatsozlik poyabzal tikish ustalari

va tikuvchilik kasblariga o‘rganadila o‘qishni bitirgan nogironlar ish

bilan ta’minlanadi.

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyahsining 37-moddasiga

asosan har bir shahs erkin kasb tanlash va adolatli mehnat sharoitlarida

ishlash huquqiga ega.

Nogiron fuqarolarga o‘z huquq va erkinliklarini ro‘yobga chiqarishlari,

ular uchun boshqa fuqarolar bilan teng imkoniyatlar

yatilishi, davlat va jamiyat hayotida faol qatnashishlari uchun zarur

tadbirlar amalga oshirib kelinmoqda. Davlatimiz mustaqilligining

dastlabki oylaridayoq «Nogironlarni ijtimoiy himoya qilish to‘g‘-

risida»gi maxsus qonuning qabul qilinganligi, mamlakatimiz Prezidenti,

O‘zbekiston hukumati doimo ravishda nogironlar turmushi va

hayotini yaxshilash to‘g‘risida ko‘rsatayotgan g‘amxo‘rligining namunasidir.

103


Nogironlarni davolash, g‘amxo‘rlik ko‘rsatish orqali jismoniy va

kasbiy holatga qaytarish (rebilitatsiyalash) nogironlarni himoya qilish

yuzasidan amalga oshirilayotgan davlat siyosatining asosiy jihatlari va

tadbirlarni mohiyati ularni ijtimoiy, kasbiy hayotga qaytarishdan

iboratdir.

Nogironlarni tibbiy, kasb va ijtimoiy jihatdan tiklash ularni tiklashning

yakka tartibdagi dasturiga muvofiq amalga oshiriladi.

Bu dastur nogironlarning jamoat birlashmalari vakillari ishtirokida

xalq deputatlari tuman (shahar) kengashlari vakolat bergan davlat

idoralari tomonidan tibbiy-ijtimoiy ekspertiza asosida belgilangan.

Nogironlarga tavsiya etiladigan tiklashni yakka tartibdagi dasturida

tiklash choralarining aniq hajmi, turlari va amalga oshirish muddatlari,

shuningdek, ijtimoiy yordam turlari ko‘rsatiladi.

Nogiron taqdim etadigan tiklanishini yakka tartibdagi dasturida

tiklash choralarining aniq hajmi, turlari va amalga oshirish muddatlari,

shuningdek, korxonalar, birlashmalar, muassasalar va tashkilotlar ijro

etish majburiy bo‘lgan hujjatdir.

Resbublika idoralari va mahalliy idoralar nogironlarning salomatligini

tiklash qaratilgan yordamga bo‘lgan ehtiyojlarini va mahaliy

sharoitlarni hisobga olib, nogironlarning salomatligini tiklash tarmoqlari,

shu jumladan, ilmiy-ishlab chiqarish markazlari, ambulatoriyalar

hamda doimiy davolash-profilaktika muassasalarini tiklash

bo‘limlarini, maxsus o‘quv-tarbiya muassasalarini, ixtisoslashtirilgan

sanatoriya-kurort muassasalarini barpo etadilar.

Nogiron fuqarolarning asosiy huquqlari O‘zbekiston Respublikasi

1996-yil 29-avgustdagi «Fuqarolar sog‘lig‘ini saqlash to‘g‘risida»gi

qonunning 22-moddasida belgilab qo‘yilgan bo‘lib, unda: «nogironlar,

shu jumladan, nogiron tibbiy - ijtimoiy yodam olish, kuch - quvvatni

tiklashni barcha turlaridan foydalanish, dori-darmonlar, protezortopiya

moslamalari, harakatlanish vositalari bilan imtiyozli asosida ta’-

minlash, shuningdek, kasb-hunar egallash va qayta tayyorgarlikdan

o‘tish huquqiga ega.

Nogironlar davlat sog‘liqni saqlash tizimi va ijtimoiy ta’minot

muassasalarida bepul tibbiy-ijtimoiy yordam olish,o‘z uylarida parvarish

qilinish,o‘zganing parvarishga muhtoj bo‘lgan yolg‘iz nogironlar va

surunkali ruhiy hastalilarga chalingan nogironlar esa ijtimoiy ta’minot

muassasalarida yashash huquqiga ega,deb ta’kidlanadi.

104


10.2. Aholiga protez-ortapediya yordamini ko‘rsatish

Nogironlar salomatligini tiklash,ular o‘zlarini jamiyatning to‘laqonli

a’zosi sifatida his etishlari uchun zarur ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlarni

yaratib berish nogironlarni reabilitatsiya qilishga oid keng qamrovli

davlat dasturining muhim maqsadi va yo‘nalishlaridan sanaladi.

Nogironlar uchun qulay turmush sharoiti yaratiladi.Ulardagi

patalogik funksional nuqsonlar turlari yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan

noqulayliklarni bartaraf etilishiga ularning salbiy ta’sirini kamaytirishga

xizmat qiluvchi chora tadbirlardan biri — ularni maxsus tehnik

vositalar bilan ta’minlashdir.

Nogironga texnika vositasi yoki boshqa vosita salomatlikni tiklashning

yakka tartibdagi dasturiga muvofiq bepul yoki imtiyozli tarzda

beriladi.

Salomatlini yakka tartibdagi dasturida ko‘zda tutilgan texnika

vositasi yoki boshqa vositani davlat idorasi berishi mumkin bo‘lmagan

holda nogiron tegishli vositani o‘z hisobidan sotib olgan bo‘lsa ,unga

O‘zbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan tartibda tovon

to‘laydi.

O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2003-yil 27-

martda «O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolarini protez-ortopediya

buyumlari, reabilitatasiya texnika vositalari bilan ta’minlash tartibi

to‘g‘risida yo‘riqnoma» ro‘yhatga olingan.

Ushbu yo‘riqnomada protez-ortopediya buyumlari va texnika

vositalari bilan imtiyozli shartlarda ta’minlanadigan fuqarolar toifalari

belgilab berilgan va ular jumlasiga quyidagilar kiritilgan:

a) ikkinchi jahon urushi nogironlari va ularga tenglashtirilgan

nogironlar;

b) umumiy kasallikdan nogironlar;

d) kasb kasalligidan nogironlar;

e) mehnatda mayiblanish tufayli nogironlar;

f) harbiy xizmat burchini bajarish paytidagi jarohat, kontuziya,

mayiblanish kasalliklari oqibatidagi nogironlar;

g) harbiy xizmatni o‘tash paytida kasalligi tufayli nogironlar;

h) harbiy xizmat burchini bajarish bilan bog‘liq bo‘lmagan holdagi

mayiblanish,kontuziya tufayli nogiron bo‘lganlar;

i) fuqarolik burchini bajarish bilan bog‘liq hollardagi jarohat,

mayiblanish tufayli nogiron bo‘lib qolganlar;

105


j) CHAESda yuz bergan halokat oqibatlarini bartaraf etishda

qatnashib nogiron bo‘lib qolganlar;

k) bolaligidan nogironlar;

l) 16 yoshga to‘lmagan nogiron bolalar;

Muhtoj fuqarolarga beriladigan protez va ortopediya buyumlari

quyidagilardan iborat:

1. Qo‘lning protezlari (yelka,yelka ajralgan joyi,yelka oldi, barmoqlarning

protezlari).

2. Oyoqning protezlari( boldir,boldir ajralganjoyining,tizza protezlari)

3. Ko‘krakning ekzoprotezlari.

4. Quyi va yuqori tugallangan joylar uchun ortopediya apparatlari

va tutorlar.

5. Korsetlar.

6. Bandajlar( radikulit,tug‘ishdan oldingi va tug‘ishdan keyingi

bandajlardan tashqari).

7. Reklinatorlar (ajratuvchi shinalar).

8. Murakkab ortopediya poyabzallari.

9. Protezdagi poyabzal.

Protez korxonalari jamoalari zimmasiga ularni ishlab chiqarish va

tarqatish bilan birga, ta’mirlash vazifasi ham yuklatilgan.Protezdagi

poyabzal (protezga kiydirilgan poyabzal ) nogironga protez bilan birga

beriladi.

Tibbiy mehnat ekspertiza komissiyasi nogiron protez-ortopediya

buyumlariga muhtoj ekanligi haqidagi tibbiy hulosani berayotgan

paytda oldindan belgilab qo‘yilgan tibbiy me’zonlarga asoslangan

holda ish ko‘riladi.

Protez-ortopediya buyumlariga buyurtmalar qabul qilish va ular bilan

ta’minlash tartibi. Protez-ortopediya buyumlariga muhtoj bo‘lgan fuqarolar

tuman (shahar) ijtimoiy ta’minot bo‘limlari tomonidan beriladigan

yo‘llanma — talon asosida bunday vositalar bilan ta’minlanadilar.

Ana shunday yo‘llanmani olish uchun nogiron (uning qonuniy

vakili, homiylik qiluvchi shaxs) tuman (shahar) ijtimoiy ta’minot

bo‘limiga ariza bilan murojaat qilishi va o‘zining arizasiga TMEK

tomonidan belgilangan shaklda berilgan (16 yoshga to‘lmagan bolalar

uchun tibbiy maslahat komissiyasining xulosasi) protez-ortopediya

buyumlariga muhtoj ekanligi to‘g‘risidagi tibbiy xulosani taqdim etadi.

Protez-ortopediya buyumlariga muhtoj ekanlik to‘g‘risidagi yo‘llanma

106


nogiron shaxsini tasdiqlovchi hujjat asosida to‘lg‘aziladi va tuman

(shahar) TMEK raisi imzolagani holda beriladi.

Ijtimoiy ta’minot bo‘limi birinchi marta (dastlabki) talon —

yo‘llanma berilayotganda nogiron uchun «protezlanayotgan shaxs

kartasi»ni rasmiylashtiradi. Bu kara nogironning shaxsiy ishi — hujjatlar

to‘plami orasida saqlanadi va nogiron doimiy yashash joyini o‘zgartirganda

karta ham ish bilan birga u doimiy yashash uchun ko‘chib

o‘tgan tuman (shahar) ijtimoiy ta’minot bo‘limiga yuboriladi. Protezortopediya

buyumlaridan foydalanishning eng uzoq muddati qonun

hujjatlarida belgilab qo‘yilgan bo‘lib, shu muddat o‘tgach ular

boshqasi bilan almashtirilib berilishi lozim.

Protezlardan foydalanish bo‘yicha quyidagi eng uzoq muddatlar

belgilangan:

1. Qo‘l (yelka,yelka oldi,barmoqlari) protezlari — 24 oy.

2. Oyoq (son,ajralgan joy,to‘pig‘) protezlari — 24 oy.

3. Oyoq va qo‘lning ortopediya apparatlari, protezlari - 24 oy.

4. Ko‘krakning ekzopratezlari — 24 oy.

5. Oyoq va qo‘l to‘piqlari — 12 oy.

6. Bandajlar — 12 oy.

7. Reklinatorlar — 12 oy.

8. Ortopediya poyabzali,protezga kiydirilgan poyabzal — 12 oy.

Tibbiy xulosaga ko‘ra tegishli asoslar mavjud bo‘lganida protezortopediya

buyumlari yuqorida qayd etilgan muddatidan oldin ham

belgilangan tartibda almashtirilib berilishi mumkinligi nazarda tutilgan.

Nogironlar belgilangan tartibda reabilitatsiya texnika vositalari

bilan ham ta’minlanishlari mumkin.

Reabilitatsiya texnika vositalari jumlasiga quyidagilar kiradi:

1. Velokalaskalar.

2. Kreslo-kalaskalar.

3. Kichik hajmli kalaskalar.

4. Eshitish apparatlari.

5. Hassalar.

6. Qo‘ltiqoyoqlar.

Reabilitatsiya texnika vositalariga muhtoj ekanligi haqida tibbiy

mehnat ekspertiza komissiyasining (16 yoshga to‘lmagan nogiron

bolalar tibbiy maslahat komissiyasining) xulosasiga ega bo‘lgan nogiron

shaxslar (ularning vakillari) tuman (shahar) ijtimoiy ta’minot bo‘limlari

tomonidan yashab turgan yerda hisobga olinadilar hamda navbat bilan

ta’minlanadilar.

107


Reabilitatsiya texnika vositalari bilan ta’minlanishda imtiyozlardan

foydalanishga haqli bo‘lgan nogironlar jumlasiga quyidagilar kiradi:

1. Ikkinchi jahon urushi nogironlari va ularga tenglashtirilgan

nogironlar.

2. Mehnatda mayiblangan nogironlar.

3. Kasb kasallligi tufayli nogiron bo‘lganlar.

4. Harbiy xizmat burchini bajarish bilan bog‘liq holda yaralanish,

kontuziya bo‘lish, jarohat olish natijasida kasalga chalinish tufayli

nogiron bo‘lganlar.

5. Harbiy xizmatni o‘tashda duchor bo‘lgan kasalllik tufayli nogiron

bo‘lganlar.

6. Harbiy xizmat burchini bajarish bilan bog‘liq bo‘lmagan tarzdagi

jarohat, mayiblanish, kontuziya bo‘lish (baxtsiz hodisalar) tufayli

nogiron bo‘lganlar.

7. Fuqarolik burchini bajarayotganda kontuziya bo‘lish, mayiblanishdan

nogiron bo‘lganlar.

8. CHAESda yuz bergab halokat oqibatida nogiron bo‘lganlar.

9. Bolalikdan nogironlar.

10. 16 yoshga to‘lmagan nogiron bolalar.

Tibbiy ekspertiza komissiyalari nogironning reabilitatsiya texnika

vositalariga muhtoj ekanligini aniqlash paytida qonun hujjatlarida

oldindan belgilab qo‘yilgan tibbiy mezonlarga amal qilingan holda ish

ko‘radilar.

Reabilitatsiya texnika vositalari bilan nogironlar tuman (shahar)

ijtimoiy ta’minot bo‘limlari tomonidan nogiron (uning vakili bilan)

tuzilgan shartnomaga ko‘ra navbat asosida ta’minlanadilar.

Reabilitatsiya texnika vositasiga ehtiyoji qolmaganda (nogiron

sog‘aysa, vafot etsa) bu vositalar olingan joydagi ITBga qaytarib

topshirilishi lozim. Reabilitatsiya vositalaridan foydalanish muddati

quyidagicha belgilangan:

a) velokolaska, kreslo-kalaska, kichik hajmli koloskalar uchun 5 yil;

b) eshitish apparatlari uchun 4 yil;

d) qo‘ltiqoyoqlar uchun 2 yil;

e) qo‘ltiqoyoq va rezina qismlar uchun 12 oy.

Reabilitatsiya texnika vositasi foydalanish uchun mo‘ljallangan

muddatdan oldin ishdan chiqib, yaroqsiz bo‘lib qolsa,belgilangan

tartibda,tegishli komissiya xulosasiga binoan yangisiga almashtirib

berilishi nazarda tutilgan.

108

Reabilitatsiya texnika vositalari ta’mirlash korxonalari tomonidan



kafolat muddati ko‘rsatilgan holda ta’mirlab beriladi.



Download 0.63 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
davlat pedagogika
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
toshkent davlat
toshkent axborot
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
bilan ishlash
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
haqida umumiy
umumiy o’rta
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
malakasini oshirish
universiteti fizika
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
davlat sharqshunoslik