Ona tili darslik



Download 1.88 Mb.
Pdf ko'rish
bet27/542
Sana22.05.2021
Hajmi1.88 Mb.
1   ...   23   24   25   26   27   28   29   30   ...   542
 
3-§. Fonetik akustika 
 
 
Fonetik  akustika  nutq  tovushlarining  fizik  xususiyatlarini  tekshiradigan 
sohadir.  Akustik  jihatdan  har  qanday    tovush    havo  oqimining  tebranishi  va  bu 
tebranishning  quloqqa  eshitilishidir.    Nutq  tovushlari  esa    o‘pkadan  kelayotgan 
havo  oqimining  un  paychalari  tebranishidan  hosil  bo‘ladigan  ovoz  va  nutq 
organlarida  hosil  bo‘ladigan  shovqinning  quloqqa  eshitilishidir.  Nutq  tovushlari 
akustikasida ko‘yidagilar farqlanadi: 
 
1.  Nutq  tovushlarining  balandligi  yoki  pastligi      ma’lum  vaqt  ichida  un 
paychalarining  tebranish  miqdoriga  ko‘ra  har  xil  chiqishidir:  un  paychalari  ko‘p 
tebransa, tovush baland bo‘ladi, aksincha, un paychalari kam tebransa, tovush past 
chiqadi.   
 
2.  Nutq  tovushlarining  kuchi      ma’lum  kenglikdagi  maydondan  ma’lum 
vaqtda  o‘tadigan  energiya  miqdoridir.  Bu  haqda  tilshunos  olim  H.Jamolxonov 
shunday yozadi: “Tovushning kuchi (intensivligi) -  1 sm
2
 maydondan 1 sekundda 
o‘tadigan energiya miqdoridir”
4
  Demak, nutq tovushlarining kuchi  un paychalari 
tebranishi  kengligiga  bog‘liq:  tebranish  kengligi  katta  bo‘lsa,  tovush  kuchli 
chiqadi, bu kenglik kichik bo‘lsa, tovush ham kuchsiz chiqadi.    
 

Download 1.88 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   23   24   25   26   27   28   29   30   ...   542




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
nomidagi samarqand
bilan ishlash
Darsning maqsadi
fanining predmeti
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanlar fakulteti
o’rta ta’lim
Toshkent axborot
Alisher navoiy
haqida umumiy
fizika matematika
Ishdan maqsad
moliya instituti
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
махсус таълим
respublikasi axborot
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
nazorat savollari