Ona tili darslik


  Ovoz  va  shovqinning  ishtirokiga  ko‘ra



Download 1.88 Mb.
Pdf ko'rish
bet49/542
Sana22.05.2021
Hajmi1.88 Mb.
1   ...   45   46   47   48   49   50   51   52   ...   542
3.  Ovoz  va  shovqinning  ishtirokiga  ko‘ra  undosh  tovushlar  dastlab  ikki 
turga bo‘linadi:  
1) shovqinli undoshlar  (jami 19 ta) tarkibida shovqinning miqdori ovozga 
nisbatan ko‘p yoki ovoz mutlaqo qatnashmagan tovushlar bo‘lib, bu guruhga b, v, 
g,  d,  j  (ajdar),    j  (jiyan),  z,  y,  k,  p,  s,  t,  f,  x,  ch,  sh,  q  ,  g‘,  h  undoshlari  kiradi. 
Shuning  uchun  ham  shovqinli  undoshlar  un  paychalarining  ishtirokiga,  tarkibida 
ovozning ishtirok etish-etmasligiga ko‘ra, ikkiga bo‘linadi:  
a)  jarangli  undoshlarni  (jami  9  ta)  talaffuz  qilish  paytida  un  paychalari 
titraydi,  shuning  uchun  uning  tarkibida  ovoz  qatnashadi,  lekin  ovoz  miqdori 
shovqinga nisbatan ozroqdir. Jaranglilar shu bilan sonorlardan farq qiladi: v, b, g, 
d, j (garaj), j (jo‘xori), z, y, g‘ . 
b) jarangsiz undoshlar (jami 10 ta) talaffuzida un paychalari qatnashmaydi, 
bu  undoshlar  faqat  shovqinning  o‘zidan  iborat  bo‘lgan,  tarkibida  ovoz  mutlaqo 
ishtirok  etmaydigan  tovushlardir:  k,  p,  s,  t,  f,  x,  ch,  sh,  q,  h.  Ba’zi  jarangli  va 


 
 
26 
jarangsiz undosh tovushlar hosil bo‘lish o‘rni jihatdan juftlik (8 ta) hosil qiladi: b – 
p,  v – f,  g - k,  d – t,  j(qorishiq) – ch,  j(sirg‘aluvchi) – sh,  z - s,  g‘   - x . 

Download 1.88 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   45   46   47   48   49   50   51   52   ...   542




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat