Ona tili darslik


  Hosil  bo‘lish  o‘rniga  ko‘ra



Download 1.88 Mb.
Pdf ko'rish
bet44/542
Sana22.05.2021
Hajmi1.88 Mb.
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   ...   542
1.  Hosil  bo‘lish  o‘rniga  ko‘ra  undosh  tovushlar  uch  asosiy  guruhga 
bo‘linadi:  
1)    lab  undoshlari   bevosita  lablar  ishtirokida hosil  bo‘luvchi  tovushlar 
bo‘lib,  ularga b, p, m, v, f  undoshlari kiradi. 
 
Lab  undoshlarining  ba’zilari  ikki  lab  orasida  paydo  bo‘ladi:  ba’zilari  esa 
(masalan,  avtobus,  avtor,  vagon,  virus,  passiv  kabi  so‘zlardagi  v;  telefon,  kefir, 
fabrika,  fakt,  fazo,  farmon,  fason  kabi  so‘zlardagi  f)  pastki  lab  bilan  ustki  tishlar 
orasida hosil bo‘ladi. Shunga ko‘ra lab undoshlarini ikki turga bo‘lish mumkin:  
a) lab-lab undoshlari: b, m, p;   
b) lab-tish undoshi: v, f.  
 
 
2)  til  undoshlari    bevosita  til  ishtirokida  hosil  qilinuvchi  tovushlar  bo‘lib, 
ularga  quyidagi  undoshlar  kiradi:  g,  d,  j  (gijda  so‘zidagi  kabi),  j  (jiyda  so‘zidagi 
kabi), z, y, k, l, n, ng (ong), r, s, t, x, ch, sh, q, g‘  (jami 18 ta). 


 
 
24 
 
Undoshlar  tilning  qaysi  qismida  hosil  bo‘lishiga  ko‘ra  ham  bir-biridan  farq 
qiladi: t, d, n kabi tovushlar tilning old qismi bilan tish va milk orasida; k, g kabi 
undoshlar tilning orqa qismi bilan qattiq tanglayning orqa qismi orasida; y undoshi 
tilning o‘rta qismi bilan qattiq tanglayning orqa qismi orasida; q, g‘  tovushlari esa 
til  ildizi  bilan  yumshoq  tanglayning  orqa  qismi  orasida  (bo‘g‘izga  yaqin  joydi) 
hosil bo‘ladi. Shunga ko‘ra, til undoshlari o‘z navbatida 4 guruhga bo‘linadi. 
a) til oldi undoshlari: d, j (jurnal), j (jahon), z, l, n, r, s, t, ch, sh (jami 11 ta ); 
b) til o‘rta undoshi: y; 
d) til orqa undoshlari: k, g, ng (jang); 
e) chuqur til orqa undoshlari: q, g‘ , x. 

Download 1.88 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   ...   542




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat