Ona tili darslik



Download 1.88 Mb.
Pdf ko'rish
bet16/542
Sana22.05.2021
Hajmi1.88 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   542
Flektiv  tillarda  birdan  ortiq  grammatik  ma’no  odatda  birgina  grammatik 
ko‘rsatkich orqali ifodalanadi. Masalan,  rus tilidagi kniga  so‘zshakli tarkibidagi –
a  affiksi  (tugallanmasi)  uch  grammatik  ma’noni:  1)  jinsni  (jenskiy  rod),  2)  bosh 
kelishikni  (imenitelniy  padej),  3)  birlik  sonni  (yedinstvennoye  chislo)  bildirib 
kelgan;    rus  tilidagi  uchu    so‘z  shakli  tarkibidagi  –u    affiksi  ham  uch  grammatik 
ma’noni:  1)  aniqlik  (xabar)  maylini;    2)  hozirgi  zamonni;  3)  3-shaxs  birlikni 
ko‘rsatish uchun xizmat qilgan. 
Flektiv  tillardagi  bunday  grammatik  ko‘rsatkich  (tugallanma)  fleksiya  deb 
yuritiladi. Fleksiya ikki xil bo‘ladi: tashqi fleksiya va ichki fleksiya. 
Tashqi fleksiya so‘z oxiriga qo‘shilib kelsa, ichki fleksiya so‘zning o‘zagida 
bo‘ladi.  Fleksiyaning  ikkala  turi  ham  so‘zni  grammatik  jihatdan  o‘zgartiradi. 
Tashqi  fleksiyali  tilga  rus  tili  misol  bo‘la  oladi:  zeml-ya,  vod-a,  pol-e,  oblak-o, 
lyud-i          so‘zlari  oxiridagi  unlilar,  tugallanmalar  so‘zning  grammatik  ma’nosini 
ko‘rsatib turadi. 
So‘z  o‘zagi  ichidagi  tovushni,  unli  tovushni  o‘zgartirish  yo‘li  bilan 
grammatik  ma’noni  ifodalash  ichki  fleksiya  sanaladi.  Masalan,  inglizcha  woman 
(ayol) so‘zshakli tarkibidagi a unlisi birlik sonni, women (ayollar) so‘zshaklidagi e 
unlisi ko‘plik sonni ko‘rsatuvchi fleksiyadir. 
Flektiv tillarga hind-yevropa, semit, xamit tillari kiradi. 

Download 1.88 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   542




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat