Ona tili darslik



Download 1.88 Mb.
Pdf ko'rish
bet11/542
Sana22.05.2021
Hajmi1.88 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   542
og‘zaki va yozma shakllari  mavjud. 
     Adabiy tilning og‘zaki shakli nisbatan qadimiy bo‘lib, u nutq tovushlari, urg‘u, 
ohang  (ohang)  kabi  fonetik  vositalarga  asoslanadi.  Talaffuzga  oid  qoida  va 
me’yorlarni orfoepiya belgilab beradi. 
     Adabiy tilning yozma shakli grafik vositalarga asoslanadi. Yozuvga doir qoida 
va me’yorlarni orfografiya (imlo) va punktuatsiya (ishorat) belgilaydi. 
 
6-§. Tillarning tasnifi 
 
Olimlarning taxmin qilishlaricha, yer yuzida 5000 dan ortiq til bor. Bu tillar 
tarqalishi  va  ijtimoiy  vazifalariga  ko‘ra  ham,  fonetik,  leksik  va  grammatik 
xususiyatlariga ko‘ra ham o‘zaro farq qiladi. Jahon tillarining ko‘pchiligini milliy 
tillar va xalq tillari tashkil qiladi, tillarning ayrimlari esa qabila tillari, hatto urug‘  
tillari hisoblanadi. 
Milliy tillar o‘zining tarqalish hududi jihatidan hamda ulardan foydalanuvchi 
aholining  miqdori,  soni  jihatdan  bir  xil  emas:  ayrim  tillarda  kichik  hududdagi  oz 
miqdorli aholi gaplashadi, ba’zi tillar esa juda katta hududlardagi ko‘p sonli aholi 
orasida  tarqalgan.  Bunday  tillarga  ingliz,  fransuz,  nemis,  ispan,  xitoy,  hind,  arab, 
rus va shu kabi tillar kiradi. 
Jahon  tillarini  tasniflash,  ularning  psixologiyasini  ishlab  chiqish  umumiy 
tilshunoslikning vazifasiga kiradi. 
Yer yuzidagi tillarni o‘rganish XVIII asrdan boshlandi. XIX asrning birinchi 
yarmida  tillarni  bir-biriga  qiyoslab  tekshirish  keng  tus  oldi.  Natijada  tillarni 
tekshirishda  qiyosiy  usul  vujudga  keldi;  bunda  tillarning  fonetik,  morfologik, 
leksik  xususiyatlari  bir-biriga  solishtiriladi.  Bu  usul  bilan  tillarning  faqat  hozirgi 
holatigina emas, balki ularning tarixiy holati ham o‘rganiladi. Shuning uchun ham 
o‘rganishning  bu  yo‘li  qiyosiy-tarixiy  usul  deb  yuritiladi.  Tillarni  shu  yo‘l  bilan 
o‘rgangan va o‘zlarining ilmiy asoslari bilan jahonga tanilgan tilshunoslar sifatida 
daniyalik  Rasmus  Rask    (1787-1832),  olmoniyalik  Frans  Bopp  (1791-1967)  va 


 
 
12 
Yakob  Grimm    (1785-1863),  rus  olimi  Aleksandr  Vostokov    (1781-1864)  kabi 
buyuk tilshunoslarni ko‘rsatish lozim. 
Tilshunoslikda tillarning qator tasniflari mavjud:  
1) tillarning geneologik tasnifi; 2) tillarning morfologik tasnifi;   
3) tillarning areal (geografik) tasnifi; 4) tillarning funktsional tasnifi. 

Download 1.88 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   542




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat