Noorganik kimyo



Download 64.57 Kb.
bet6/13
Sana15.05.2021
Hajmi64.57 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13
Kimyoviy xossalari: Memoriy sharoitlarda alyuminiy yupqa va mustahkam oksid qatlami bilan qoplangan bo’ladi. Chunki u oddiy oksidlovchilar – suv , kislorod va azot kislotasi bilan qizdirishsiz ham oson reaksiyaga kirishadi. Shu xossalari tufayli alyuminiy amalda korroziyaga uchramaydi va sanoat miqyosida kuchli talabga ega. Biroq, oksid n qatlamining yo’qolishi bilan, masalan, ammoniy tuzlari NH , qaynoq ishqorlar yoki, amalgamalanish natijasida, alyuminiyning oksid qatlami yo’qoladi.Bu holatda alyuminiy faol tiklovchi metall tarzida harakat qila boshlaydi.

Alyuminiyga galiy , indiy , yoki qalay metallar bilan ishlov berilsa, alyuminiyda oksid parda hosil bo’lmaydigan bo’ladi . Bu jarayonda alyuminiyning ustki sirti mazkur metallarning evtektivlari bilan nomlanadi:

Alyuminiy oddiy moddalar bilan oson reaksiyaga kirishadi:

Kislorod bilan reaksiyaga kirishib, alyuminiy oksidini hosil qiladi:

4Al + = 2

Ftordan boshqa galogenlar bilan quyidagicha reaksiyalanib, xlorid , bromid yoki yodit hosil qiladi

2 Al + G = 2AlG ( G- galogen ,brom, brom , yod, xlorlardan biri) .

Ftor bilan birikib , alyuminiy ftoridi hosil qiladi:

2Al + = 2

Oltingugurt bilan birikib , a;yuminiy sulfid hosil qiladi:

2Al + 3S=

Azot bilan birikib , alyuminy nitrid hosil qiladi:

2Al + = 2 AlN

Qo’llanilishi: Alyuminiy konstruksion material sifatida keng qo’llaniladi. Bu nuqtai nazarda alyuminiyning eng afzal jihatlari bu - yengilligi , ishlov berishning osonligi va karroziyaga bardoshligidir. Shuningdek, metallning yuqori isssiqlik o’tkazuvchanligi , hamda , birikmalarning toksik emasligi , ushbu metalni xalq xo’jaligi va sanoatning nihoyatda turli tuman sohalarida ommalashishiga sabab bo’lgan.Chunonchi, oshxona buyumlari va idishlar ishlab chiqarishda , oziq - ovqat mahsulotlarini o’rash va qadoqlash masalalarida Alyuminiy yetakchi o’rinda turadi.Konstruktiv material sifatida alyuminiyning kamchiligi – pishiq emasligidir.Alyuminiyning pishiqligini ortirish uchun , uni mis va magniy bilan oqtishma tarzida ishlab chiqariladi. Bunday qotishma duralyumin deyiladi.

Alyuminiyning elektr o’tkazuvchanligi misnikidan 1,7 marta past xolos. Lekin , alyuminiy tannarxi misnikidan 4 barobar arzon yuradi . Shu sababli , alyuminiy elektrotexnikada, elektron mikrosxemalarda, hamda , elektr energetikasi tizimida keng qo’llaniladi . Yaxshi issiqlik o’tkazuvchanlik xossasi tufayli , alyuminiy issiqlik texnikasida keng qo’llaniladi. Metallurgiyada bir qator qotishmalar tayyorlashda ishlatiladi. Xususan , mis va alyuminiy qotishmasidan alyuminiyli bronza olinadi. Elektr toki asosida ishlovchi qizdirgich asboblarda odatda asosiy element- qizdirgich, ya’ni, cho’g’lanma spirial ham alyuminiyga temir va xrom bilan qotishmasi - fexraldan tayyorlanadi . Shisha ishlab chiqarishda alyuminiy ftoridi va alyuminiy fosfatidan foydalaniladi .





Download 64.57 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
nomidagi samarqand
bilan ishlash
Darsning maqsadi
fanining predmeti
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanlar fakulteti
o’rta ta’lim
Toshkent axborot
Alisher navoiy
haqida umumiy
fizika matematika
Ishdan maqsad
moliya instituti
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
махсус таълим
respublikasi axborot
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
nazorat savollari