Nizomiy nomidagi



Download 265.81 Kb.
bet4/4
Sana19.01.2017
Hajmi265.81 Kb.
1   2   3   4

Texnik vositalari:

Kompyuter, slaydlar.



Dars tipi: Aralash

Dars turi: Noananviy.

Dars metodlari: “Aqliy hujum”, “Kichik guruhlarga ishlash”.

Dars rejasi:

  1. O’qtuvchining kirish so’zi

  2. Guruhga bo’lish

  3. Biz bilgan bilimlar.

  4. O’zbekiston Mashinasozlik majmuasidan slayd ko’rish.

  5. Yangi dars bayoni.

  6. Guruhlar taqdimoti.

  7. “Mashinasozlik majmuasi” ga nimalar kiradi bilasizmi? Proektor orqali bilimlarni sinash.

  8. Krassvord

  9. Mavzuni mustahkamlash.

  10. O’quvchilarni baholash.

  11. Uyga vazifa.

Darsni tashkil etish:

O’quvchilar tanlagan elementlari orqali guruhlarga bo’lib, stollarga o’tirishadi.



  1. Guruh. Avtomobilsozlik

  2. Guruh. Stanoksozlik

  3. Guruh. Traktorsozlik

Tashkiliy qismdan so’ng o’quvchilar bilan birgalikda guruhlarga ishlash uchun amal qilishi lozim bo’lgan qoidalar ishlab chiqiladi.

  1. Intizom.

  2. Faollik.

  3. Vaqtga rioya qilish.

  4. Asosiy va mantiqli fikr bidirish.

  5. Fikrni takrorlamaslik.

  6. O’zaro hurmat.

  7. O’ng qo’l qoidasi.

  8. To’g’ri javob uchun rahmat.

Darsda barcha o’quvchilar bo’yicha har bir guruh a’zolari javoblari O’bekiston davlati bayrog’i maketlari bilan rag’batlantirib borilladi.

Har bir guruhga uchtadan tezkor savolar berilladi:

  1. Guruh. Avtomobilsozlik

  1. 2010 yil avgust oyida “GM Uzbekistan”da qaqysi avtomobil ishlab chiqarildi ? (Shevrolet spark)

  2. Toshkentdagi qishloq xo’jaligi mashinasozligi korxonasi….? (Toshqishloqmash)

  3. Mashinasozlik majmuasi tarmoqlariga nimalar kiradi? (radiotexnika, avtomobilsozlik, metallurgiya mashinasozligi)

  4. Guruh. Stanoksozlik

  1. 1996 yil 19 iyul da Asaka shahrida qaysi qo’shma korxonaning rasmiy ochilish marosimi bo’ldi? (“ O’zDEU ” )

  2. O’zbekistondagi kimyo mashinasozligi rivojlangan shahar? ( Chirchiq )

  3. O’zbekistonda Mashinasozlik sanoati tarmoqlari qaysi davrdan boshlab rivojlandi ? ( XX asr boshlaridan )

  4. Guruh. Traktorsozlik

  1. O’zbekiston Avtomobil ishlab chiqarish bo’yicha jahonda nechinchi o’rinda turadi? ( 28-o’rin )

  2. Irigatsiya mashinasozligi Mamlakatimizning qaysi viloyatida rivojlangan ? (Andijon )

  3. Qishloq xo’jaligi mashinasozligi O’zbekistonnig qaysi iqtisodiy rayonida joylashgan ? ( Toshkent iqtisodiy rayonida )

Yangi mavzu bayoni: Mashinasozlik majmuasi

Mashinasozlik majmuasi slaydni namoyish etiladi.



O’qtuvchi:

Ha, haqiqatan ham O’zbekiston o’z mo’jizakoкMashinasozlik sanoati bilan faxrlanadi. Ayniqsa Avtomobilsozlik va radioelektrotexnika mashinasozligi tez rivojlanib bormoqda, O’zbekistonni dunyoning eng boy mamlakatlariga olib chiqadi.



Mashinasozlik majmuasi

Mashinasozlik mamlakat iqtisodiyotining ustuvor majmuasi hisoblanadi(1-rasm).Chunki iqtisodiyotning hech bir tarmog’i mashinalarbilan ta’minlanmay turib rivojlana olmaydi. Hozirgi zamon mashinasini tayyorlash uchun ko’p miqdorda metal,plastmassa ,bo’yoqlar, rezina gazlama, yog’och- taxta kerak bo’ladi.

Mashinalar minglab detallardan tayyorlanadi. Bu qadar xilma-xil detallarni bittagina zavodda yasash noqulay va samarasizdir. Shu sababli mashinasozlikda detallar yasashga ixtisoslashish, ya’ni tayyor maxsulotning ayrim detallari va qismlarini yasash, shuningdek, predmetlar yasashga ixtisoslashish, ya’ni avtomabil, traktor, dastgoh kabi tayyor mahsulot ishlab chiqarish keng rivojlangan.

Mashinasozlik majmuasi tarmoqlari (1-Rasm)

Binobarin, mashinalar uchun ayrim detallarni ishlab chiqaruvchi ko’pdan ko’ mashinasozlik zavodlari bir-birlari bilan, shuningdek, metal, plastmassa, rezina va hokazolarniyetkazib beruvchi( boshqa tarmoq) korxonalari bilan ishlab chiqarish aloqalari bo’lishini, ya’ni kooperativlashishlarini talab qiladi. Ammo bunday ishlab chiqarishni transportsiz amalga oshirib bo’lmaydi.

Shu sababli mashinasozlik tarmoqlarini joylashtirishda qulay transport magistrallarining mavjudligi albatta hisobga olinadi.

Mashinasozlik buyumlari murakkab dastgohlar vositasida , yuqori malakali mehnat evaziga yaraladi. O’rta hisobda har bir mashinaning tannarxi unga sarflangan xomashyo-metall tannarxidan yuzlab martta ortiq bo’ladi.

Mashinasozlik korxonalarini joylashtirishda malakali ishchi va ilmiy- texnik mutaxassislar yetarli bo’lishi shart.

Masinasozlikning turli tarmoqlari birxil miqdorda metal ishlatmaydi. Agar bir dona mashinani yasash uchun ko’p metal (yoki boshqa material ko’p) kerak bo’lsa, bunday mashinasozlikni ko’p metal yoki ko’p material talab qiluvchi mashinasozlik deyiladi. Masalan, kon va metallurgiya asbob- uskunalari, temiryo’l vagonlarini ishlab chiqarish bunga misol bo’ladi.

Shu sababli mashinasozlik korxonalarini joylashtirishda iste’molchining yaqinligi va metallurgiya ba’zasi ham hisobga olinadi.

Shunday qilib, sarf qilinadigan material va malakali mehnat miqdori, shuningdek, xomashyo hamda tayyor mashinalarni tashish sharoiti mashinasozlik zavodlarini : a) transport magistrallari; b) iste’molchilar ; d) malakali kadrlar; e) yirik metallurgiya korxonalari mavjud yerlarda joylashtirish tamoyillarini belgilab beradi.

Mashinasozlik majmuasi-iqtisodiyotning barcha sohalari uchun mashina va ishlab chiqaruvchi , aholini televizor, muzlatkich singari xilma-xil iste’mol buyumlari bilan ta’minlovchi sanoat tarmog’I uyg’unligidir.

Guruh a’zolari xarita va darslikdan foydalanib o’qtuvchi tamonidan berilgan bilimlar va o’zlari o’qib kelgan ma’lumotlarga tayanib, yangi mavzu bo’yicha krassvord yechish.



KRASSVORD

1

T

O

SH

Q

I

SH

L

O

Q

M

A

SH

 

 

2

M

E

T

A

L

L

 










 

3

T

O

SH

Q

I

SH

L

O

Q

M

A

SH
















4

A

V

T

O

M

O

B

I

L

S

O

Z

L

I

K










5

T

O

SH

K

E

N

T

 

 




 

6

A

N

D

I

J

O

N




7

R

O

S

S

I

Y

A

 

 





8

A

N

D

I

J

O

N

 

 

 



 

 

9

I

S

U

Z

U

 

10

A

V

T

O

M

O

B

I

L

S

O

Z

L

I

K







11

CH

I

R

CH

I

Q

Q

I

SH

L

O

Q

M

A

SH

12

S

P

A

R

K

 



  1. Respublikamizning eng yirik qishloq xo’jaligi mashinasozligi….?

  2. Mashinasozlikning asosiyu xom ashosi….?

  3. Toshkent viloyatidagi qishloq xo’jaligi mashinasozligi….?

  4. 1996 yil 17-iyulda mashinasozlikning qaysi tarmog’i O’zbekistonda ilk bor ishlab chiqarila boshlandi ….?

  5. “O’zbekkimyomash” zavodi Respublikamizning qaysi viloyatida joylashgan ….?

  6. “O’zbekrezina texnika” birlashmasi zavodi qaysi shaharda joylashgan ….?

  7. Samarqanddagi liftsozlik zavodi qaysi chet el davlati bilan hamkorlikda ishlab chiqarilmoqda …..?

  8. Irigatsiya mashinasozligi mamlakatimizning qaysi viloyatida rivojlangan ….?

  9. Samarqand shahridagi 2006 yilda Yaponiya bilan hamkorlikda qaysi rusumli avtomobil ishlab chiqarilmoqda …?

  10. Mustaqillik yillarida mashinasozlikning qaysi tarmog’i tez rivojlanib bormoqda …?

  11. Chirchiq shahridagi qishloq xo’jaligi mashinasozligi …?

  12. 2010 yiul avgust oyida “GM Uzbekistan” da qaysi Avtomobil ishlab chiqarildi ….?

Uyga vazifa:

Mashinasozlik majmuasi mavzusini o’qib, yozuvsiz xaritaga respublaka-mizdagi asosiy Mashinasozlik zavodlarini tushirib kelish.“Mashinasozlik majmuasi” mavzusida o’z fikrlarini geografiya daftariga bayon etib kelish.O’tilgan mavzuni yodlash.

Xulosa

Mashinasozlik mamlakat iqtisodiyotining ustuvor majmuasi hisoblanadi.Chunki iqtisodiyotning hech bir tarmog’i mashinalar bilan ta’minlanmay turib rivojlana olmaydi. Hozirgi zamon mashinasini tayyorlash uchun ko’p miqdorda metal,plastmassa ,bo’yoqlar, rezina gazlama, yog’och- taxta kerak bo’ladi.



Mashinalar minglab detallardan tayyorlanadi. Bu qadar xilma-xil detallarni bittagina zavodda yasash noqulay va samarasizdir. Shu sababli mashinasozlikda detallar yasashga ixtisoslashish, ya’ni tayyor maxsulotning ayrim detallari va qismlarini yasash, shuningdek, predmetlar yasashga ixtisoslashish, ya’ni avtomabil, traktor, dastgoh kabi tayyor mahsulot ishlab chiqarish keng rivojlangan. Mashinasozlik korxonalarining istiqboli va hududiy joylashuvini inson omili belgilaydi. Ma’lumki, O’zbekiston aholisining 49 foizi qishloqda yashaydi.Ularni ish bilan ta’minlash jiddiy ijtimoiy muammo bo’lib qolmoqda.Binobarin, mashina qismlarini ishlashga ixtisolashgan kichik korxonalar bundan buyon qishloqlarga ko’chadi. O’tgan asr o’ratalarigacha O’zbekiston mashinasozligi faqatgina qishloq xo’jaligi mashinalari ishlab chiqarilgan va ularni ta’mirlash hamda paxtani qayta ishlovchi korxonalarga mashina va uskunalar yetkazib bergan edi. Endilikda esa mashinasozlik majmuining yarmigina agrosanoat majmuasi bilan bog’liq. Yurt boshimiz aytganidek

Mustaqil mamlakatimiz taraqqiyot yo’lidan sobit bormoqda, Bu yo’ldagi ilk g’alabamizdan biri – mamlakatimiz iqtisodiyotida yangi tarmoq- avtomobil sanoatining yaratilishi bo’ldi.


Islom Karimov

Mashinasozlik sanoatining mamlakat xalq xo`jaligidagi ahamiyati. Mustaqil respublikamizning mustaqilligini saqlashda va mustaxkamlashda mashinasozlik sanoatini rivojlantirishning ahamiyati beqiyosdir. Uning ahamiyati shu bilan belgilanadi-ki, mashinasozlik xalq xo`jaligining barcha tarmoqlarida mehnatni yengillashtirish, mehnat unumdorligini oshirish, ishlab chiqarish jarayonini mehanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirish, samaradorligini ko`tarishga xizmat qiladi.



Shuning uchun ham mamlakatlar va rayonlar iqtisodiyotining, umuman xalq xo`jaligining taraqqiyot darajasi mashinasozlikning rivojlanish darajasiga qarab belgilanadi. Mamlakatlar iqtisodiyotini qay darajada rivojlanganligini o`sha mamlakatlardagi mashinasozlik sanoatining rivojlanganligi darajasiga qarab bilib olishimiz mumkin. Yana shu narsani ta`kidlash joizki mashinasozlikni rivojlanishi O`zbekiston uchun katta ijtimoiy ahamiyatga ham ega.Ma`lumki aksariyat mashinasozlik tarmoqlari juda sermehnat bo`lib, O`zbekiston singari mehnat resurslari tez ko`payib borayotgan davlatlarda aholini band bo`lishida muhim o`rin tutadi.

Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati.

  1. Karimov I.A. “Yuksak ma’naviyat–yengilmas kuch”. –T. ,,Ma’naviyat”. 2008.

  2. Karimov .I.A “Asosiy vazifamiz-vattanimiz taraqqiyoti va xalqimiz farovonligini yanada yuksaklashtirishdir” T. O’zb. 2010 y.

  3. Asanov G., Nabixonov M., Safarov I. O’zbekistonning iqtisodiy va ijtimoiy jug’rofiyasi.-T.: O’qituvchi, 1994 y.

  4. E.Axmedov, M.Sayidaminova,. “O’zbekiston Respublikasi” T.O’zbekiston 1996 y.

  5. “O’zbekistonning iqtisodiy va ijtimoiy geografiyasi” Ma’ruzalar matni. I.SAFAROV T. Toshkent-2000 Y.

  6. A.Ruziyev. Q.Abirqulov. “O’zbekiston iqtisodiy geografiyasi”. T: <>,2011.y.

  7. Ahmedov E., Saydaminova Z., O’zbekiston Respublikasi. Qisqacha ma’lumotnoma.—T.: O’zbekiston, 2010y.

  8. S.Mirzaxo’jaev, K. xakimov “geografiya” ma’lumotnoma.T: <> 2012y

  9. Soliyev A., Nazarov M.,Qurbonov Sh. “O’zbekiston hududlari ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi”.-T.: <>, 2010y.

  10. Tuxliyev N. “O’zbekiston Respublikaasi iqtisodiyoti”. –T: O’zbekiston Milliy ensklopediyasi 2008 y.

  11. D. Tojiboyeva, A. Yo’ldoshev “Maxsus fanlarni o’qitish metodikasi” Toshkent-2009 y.

  12. Http//jahon.mfa.ru.

  13. Httr//www.cer.ru.

  14. Http//www.bilimdon.uz.

  15. www.ziyonet.uz.

Uzbekcha – inglizcha lug’at.

  1. Eksport-export

  2. Asosiy tarmoqlar-Iportant industry

  3. Avtomobilsozlik-Automotive

  4. Mashinasozlik-Machinery

  5. Elektrotexnika-Supplies

  6. Aholi – inhabitants

  7. Agrar – agrarian

  8. Kishloq xo'jaligi – agriculture

  9. Joylashmoq-allocationKirg’oq bo'yi - along shore

  10. O'rab turgan – ambient

  11. Yillik – anniversary

  12. Joylashuv – disposal

  13. Foyda – gain

  14. Barqaror – stable

  15. Bilim – knowledge

  16. Baho – price

  17. Javob – answer

  18. Hudud – border

  19. Unsur– component

  20. Ko'rgazmali – visual

  21. Maqsad – aim

  22. Mavzu – topic

  23. Maydon – area

  24. Tasir ko'rsatmoq – ascendant

  25. Toshko'mir – carboniferous

  26. Markaz – centre

  27. Karta – char

  28. Ko'mir – coal

  29. Sharoit – condition

  30. Qulay – conerinin

  31. Miqdor – deal

  32. Delta – delta

  33. Rivojlanish – development

  34. Geografik o'rin - geographical plac

  35. Samarali – fruitly

  36. Muommolar – problems

  37. Mis – copper

  38. Shahar – sity

  39. Kishloq – villag

  40. Xo'jalik – econam

  41. Sanoat – industar

  42. Dehqonchilik - farming farm

  43. Yer – earth

  44. Korxona – enterprise

  45. Ishlab chiqarish – fabrication

  46. Eksport – export

  47. Import – import

  48. Omil – factor

  49. Chegara – frontier

  50. Okean – ocean

  51. Tabiat – nature

  52. Savol – question

  53. O'simlik – plan

  54. Qarshi – against

  55. Turizm – hiking

  56. Gaz – gas

  57. Janub – south

  58. Janubi g’arb - south west

  59. Janubi sharq - south east

  60. Avtomabil – car

  61. Kimyoviy tola - chemecal fiber

  62. Don – grain

  63. Go'sht – meat

  64. Mahsulot – produc

  65. Raqobat – revalry

  66. Jahon bozori - worlds market

  67. Pul – money

  68. Oqsil – acsia

  69. Daromad – forward

  70. Milliy iqtisodiyot - national politice

  71. Halqaro savdo - international frade

  72. Hokimiyat – government

  73. Rel'ef – relief

  74. Mintaqa – zone

  75. Hayvonot dunyosi

  76. Daryo – river

  77. Balandlik – suight

  78. Atrof-muhit – environment

  79. Logistika-Logistics

  80. XVF-MVF

  81. Oltin-Gold

  82. Kumish-Silber

  83. Iqtisodiy kuchlar-The economic strength

  84. Germaniya iqtisodiyoti-Ekonomic Germany

  85. Karpat- Karpat

  86. Fransiya iqtisodiyoti Ekonomic France

  87. Buyuk Britaniya iqtisodiyoti- Ekonomic UK

  88. EI iqtisodiyoti- Ekonomic EU

  89. Kooperatsiya-Cooperation

  90. Madaniy – cultural

  91. Mintaqaviy iqtisodiyot- Regional Economy

  92. YAIM- The GDP

  93. EI- EU

  94. Index- Index

  95. Ichki bozor- The internal market

  96. Valuta ittifoqi-Monetary Union

  97. Omillar- Factory

  98. Bozor iqtisodiyoti- The market economy

  99. Temir yo’l uzunligi-The length of railways

100.Avtomobil yo’l uzunligi -The length of highways

101.Kichik va o’rta korxonalar- Small and medium enterprises

102.Asosiy savdo hamkorlari-Most important trade partners

103.Iqtisodiy geografiya-Economic Geography

104.Ijtimoyi geografiya- Social geography

105.Siyosiy geografiya- Political Geography

106.Ekologiya- Ekologiya

107.Ishlab chiqarish-Production

108.Jamiya va Madaniyat-Society and Culture

109.Yirik ekaportchi- largest exporter

110. Geoekologiya- Geoekologiya

111.Tijorat banklari- Commercial bank

112.Xorijiy investitsiya-Foreign investment

113.YAIM o’sishi-Growth in GDP

114.Dizel yonilg’isi-Diese

115.Mineral - Mineral

116.Nanotechnology-. Nanotechnology

117.Raqobat-Competition

118.Energetika-Energy

119.Kooperatsiya-Cooperation

120.Mehnat resurslari-Manpower

121.Iqtisodiy aloqalar-Economic relations

122. Intrgratsiya-Integration

123. Fabrika-Factory

124.Ishchi kuchi-Rabochaya force

125. Mintaqaviy geografiya-Regional Geography

126.Regionallar-Region

127.Resurslar-Resources

128.Zavodlar-Factories

129.Qadimgi – ancent

130.Ishsizlik- Unemployment

131.JST-WTO

132.Ishlab chiqarish va ekologiya-Production and ecology

133.EMB- European Central Bank

134.Neft va neft mahsulotlari-Petroleum and petroleum products

135.Tosh va qo’ng’ir ko’mir-Coal and lignite

136.Yalpi agro siyosati-The Common Agricultural Policy

137.Iqtisodiy rivojlanish- Economic development

138.Poytaxt – capitalQuruqlik – land

139.Rayon - gis trict

140.Respublika – republic

141.Viloyat – province

142.Iqtisod – economy

143.Mustaqillik – independence

144.Ittifoq – union

145.Firma – firm

146.Menejment – menejment

147.Ehtiyot – need

148.Siyosat – politecs

149.Jahon – world



150.Po'lat – steel



Katalog: uploads -> books -> 47828
47828 -> Referat topshirdi: Tuvalov T. Qabul qildi: Boltayev M. Samarqand 2013
47828 -> O`zbekiston respublikasi xalq ta’lim vazirligi navoiy davlat pedagogika instituti tarix fakulteti tarix ta’lim yo’nalishi 4 kurs
47828 -> Navoiy davlat pedagogika instituti
47828 -> Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti
47828 -> Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti
47828 -> Низомий номидаги тошкент давлат педагогика университети тарих факультети алиева Мохира Солиевнанинг
47828 -> Mavzu: “Sеrfayz o`zbеk dasturxoni” mavzusida natyurmort kompozitsiya bajarish Ilmiy rahbar
47828 -> «tabiyot fanlari» fakultеti «gеografiya va uni o’qitish mеtodikasi» kafеdrasi
47828 -> O’zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi Navoiy davlat pedagogika instituti Tarix fakulteti
47828 -> «tabiyot fanlari» fakultеti «gеografiya va uni o’qitish mеtodikasi» kafеdrasi

Download 265.81 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
davlat pedagogika
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
toshkent davlat
toshkent axborot
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
bilan ishlash
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
haqida umumiy
umumiy o’rta
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
malakasini oshirish
universiteti fizika
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
davlat sharqshunoslik