Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti «tabiyot fanlari» fakulteti



Download 1.16 Mb.
Pdf ko'rish
bet8/42
Sana07.06.2021
Hajmi1.16 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   42
PEDAGOGIK TEXNOLOGIYA 

JARAYONI 

O

O





Q

Q

I

I

T

T

U

U

V

V

C

C

H

H

I

I

 

 

O

O

Q

Q

U

U

V

V

C

C

H

H

I

I

 

 

Mustaqil ishlash,  

O‟qish, o‟zlashtirish, fikrlash

fikrini himoya qilish



 

 

Diqqatni jamlash

,

,

 



 

t

t



i

i

n



n

g

g



l

l

a



a

s

s



h

h

,



,

 

 



y

y

o



o

z

z



i

i

s



s

h

h



,

,

 



 

c

c



h

h

i



i

z

z



i

i

s



s

h

h



,

,

 



 

t

t



o

o

p



p

s

s



h

h

i



i

r

r



i

i

q



q

 

 



b

b

a



a

j

j



a

a

r



r

i

i



s

s

h



h

,

,



 

 

k



k

u

u



z

z

a



a

t

t



i

i

s



s

h

h



 

 

Tushuntirish, rahbarlik qilish, 



mustaqil ishlash, fikrlashni 

o‟rganish,  reglamentni belgilash. 

So‟zlash

,

,



k

k

o



o



r

r

s



s

a

a



t

t

i



i

s

s



h

h

,



,

 

 



t

t

o



o

p

p



s

s

h



h

i

i



r

r

i



i

q

q



 

 

b



b

e

e



r

r

i



i

s

s



h

h

,



,

 

 



r

r

e



e

g

g



l

l

a



a

m

m



e

e

n



n

t

t



,

,

 



 

n

n



a

a

z



z

o

o



r

r

a



a

t

t



 

 



20 

 

pedagogik  jarayonni  samarali  bо„lishida  o‟quvchilar  diqqati    juda  muhim 



ahamiyat  kasb  etadi.    Buyuk  rus  pedagogi  K.D  Ushinskiy  diqqatni 

“о„rganilayotgan  materialni  odam  ongiga  kirishi  uchun  yagona  eshik”  deb 

ta‟riflagan[21].   Agar о„qituvchi o‟quvchi diqqatini jamlashga erishgan bо„lsa, 

bu muvafaqqiyatning yarmiga erishganlikdir. Diqqat idrok, tushunish, tasavvur, 

о„zlashtirish,  eslab  qolish,  qayta  tiklash  va  ijodiy  faraz  uchun  zarurdir.  

Diqqatimizni  jamlanishi  faqat  о„z  hoxishimizga  emas,  balki  ta‟surotlarning 

kuchi,  yangiligi,  kutilmaganligiga  ham  bog„liqdir.  Dars  o‟quvchilarni 

ajablantiradigan,  qiziqtiradigan,  о„ylantirib  qо„yadigan  savol  yoki  vazifadan 

boshlansa,  oquvchilar  diqqati  tezroq  jamlanadi[12].  Yuqorida  berilgan 

ma‟lumotlarga  asoslanib,  shularni  aytishimiz  mumkin-ki,  pedagogik 

texnologiyaning  predmeti  о„quv  jarayon  va  professional  tayyorgarlik  tizimini 

loyihalashdan iborat. Geografiya ta‟limida tizimli yondashish о„qitish tizimining 

barcha  asosiy  tomonlarini–maqsadni  aniqlashdan  tortib,  to  yangi  о„qitish 

tizimining 

samaradorligini 

tekshirish, 

uni 

sinovdan 



о„tkazish 

va 


ommalashtirishgacha  bо„lgan  jarayonini  о„z  ichiga  oladi.  U  о„z  harakat 

tartiblarining  takrorlanuvchanligi  va  ularni  tо„la  о„quv  jarayoniga  tadbiq  etish 

g„oyasi,

 

oqibat  natijada,  bu  jarayonning  «jonli  о„qituvchiga»  bog„liq  bо„lmay  



qolishiga  olib  keladi.  Geografiya  о„quv  jarayonida  о„qituvchining  vazifasi 

oldindan tuzilgan(о„zi tuzgan bо„lishi shart emas) material bilan о„qishni tashkil 

etishda tashkilotchi va maslahatchi rolini ijro etishdan iborat[13]. 

  Pedagogik jarayon ishtirokchilari, avvalo o`qituvchi va o`quvchilar o`rtasida 

janjalli masalalar chiqmasligi uchun quyidagi qoidalarga amal qilishlari zarur: 

-Doskada  javob  bergan  o`quvchi  uning  javobidagi  xato  va  kamchiliklarni 

boshqa  o`quvchilar  tomonidan  to`ldirish  va  to`g‟irlash  jarayonida  jim  turib 

eshitishi  shart.  Bu  qoida  o`quvchilarda  eshitish  odobining  vujudga  kelishiga 

zamin tayyorlaydi; 

-Doskada javob berishi kerak bo`lgan o`quvchi javobini tez boshlamasa, sinf 

chidam  va  sabr  bilan  kutib,  tinchlik  saqlashi  kerak.  Bu  qoida  sinfda  ongli 

intizomning shakllanishiga olib keladi




21 

 

-Kech  qolgan  o`quvchi  intizomi  muhokama  qilinmaydi,  tanbeh  berilmaydi. 



Darsda  o`quvchilarning  har  bir  faoliyati  nazorat  qilinib,  baholanib  borilganligi 

sababli o`quvchilar iloji boricha darsga o`z vaqtida kelishga harakat qiladi. 

Mutaxassislarning  fikricha,  innovasion  texnologiyalar  pedagogik  jarayon 

hamda о„qituvchi va о„quvchi faoliyatiga yangilik, о„zgartirishlar kiritish bо„lib, 

uni  amalga  oshirishda  asosan  interfaol  uslublardan  foydalanildi.  Bunday 

uslublarning  о„ziga  xosligi  shundaki,  ular  faqat  pedagog  va  о„quvchilarning 

birgalikda  faoliyat  kо„rsatishi  orqali  amalga  oshiriladi[14].  Bunday  о„qituvchi 

bilan  о„quvchining  hamkorlik  jarayoni  о„ziga  xos  xususiyatlarga  ega  bо„lib, 

ularga: 

- о„quvchilarning  dars  davomida  befarq  bо„lmaslikka,  mustaqil  fikrlash,  ijod 

qilish va izlanishga majbur etilishi

- о„quvchilarning  о„quv  jarayonida  fanga  bо„lgan  qiziqishlarini  doimiyligini 

ta‟minlanish; 

- о„quvchilarning fanga bо„lgan qiziqishlarini mustaqil raishda har bir masalaga 

ijodiy yondashgan holda kuchaytirilishi; 

- о„quvchilarning  hamkorlikdagi  faoliyatini  doimiy  ravishda  tashkil  etilishlari 

kiradi.  Har  bir  о„quv  fani  dasturida  nisbatan  murakkab  mavzular  mavjud.  Har 

bir  mavzu,  dars,  о„quv  predmetining  о„ziga  xos  texnologiyasi  bor.  Shu  bilan 

birga о„quv  jarayonini oldindan loyihalashtirish  zarur. Bunda о„qituvchi  о„quv 

fanining  о„ziga  xos  tomonini,  joy  va  sharoitni,  eng  asosiysi  о„quvchilarning 

imkoniyati  va  ehtiyojini  hamda  hamkorlikdagi  faoliyatni  tashkil  eta  olishini 

hisobga  olishi kerak.  Shundagina, kerakli  kafolatgan natijaga  erishish  mumkin. 

Binobarin,  о„qituvchi,  avvalo,  har  bir  darsning  texnologik  xaritasini  tuzishda 

albatta,  dars  jarayonining  aniq  maqsadi,  vazifalari,  uni  amalga  oshirish 

texnologiyasi  va  kafolatlangan  natija  о„z  ifodasini  topishi  kerak.  Ta‟kidlash 

joizki,  texnologik  xaritada  dars  jarayonining  hamda  о„qituvchi  va  о„quvchi 

faoliyatining  barcha  qirralari  о„z  aksini  topadi.  Yuqorida  berilgan  tasniflardan 

kelib  chiqqan  holda  xulosa  qilsak-pedagogik  texnologiya  o‟quvchilarga 

o‟qituvchilar tomonidan kasbiy pedagogik maqsadlarni amalga oshiruvchi ta‟sir 



22 

 

ko„rsatilish  tizimini  belgilaydi,  pedagogik  faoliyatni  aniq  maqsadlar  asosida 



tashkil qilish hamda uning texnologikligini nazorat qilish imkoniyatini beradi. 

Hozirgi  kundagi  zamonaviy  usullar  о„quvchilarning  chuqur  bilim  olishi 

uchun  qator  imkoniyatlar  yaratish  bilan  birga  ularda  о„z  fikrini  himoya  qilish 

kо„nikmasini  shakllantiradi,  hamkorlikda  ishlash,  hayotda  uchrab  turadigan 

qiyinchiliklarni birgalikda yengish tajribasini singdiradi. 

Zamonaviy usullardan foydalanish: 

  sinf muhitini о„zgartiradi; 

  mavzu qanday о„rganilishi kerakligini belgilab beradi; 

  har bir о„quvchini faollashtiradi. 

Bugungi  kunda  о„qituvchi  о„qitish  uchun  faqat  zaruriy  axborotlarnigina 

tanlab  olishi  va  о„quvchini  bevosita  mustaqil  bilim  olishga  о„rgatmog„i  zarur. 

Bu  jarayonda  о„qituvchining  pedagogik  mahorati,  uning  chuqur  bilimi,  odob-

axloqi muhim rol о„ynaydi. 

 

 




Download 1.16 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   42




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat