Namangan muhandislik-qurilish instituti "menejment" kafedrasi r. Ismatov, O. Ahmedov



Download 5.01 Kb.
Pdf ko'rish
bet26/151
Sana15.07.2021
Hajmi5.01 Kb.
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   151
3.4.Standartlarni vujudga kelishi 
 
Yaponiyada  sifatni  boshqarishga  yondoshuvlarning  urushdan  keyingi  faol 
rivojlanishi  bilan  bir  vaqtda,  Yevropa  va  AQSHda  ham  standartlarni  ishlab  chiqish  va 
qo’llashga  katta  e’tibor  qaratilgan.  CHunki  bu  davlatlar  Ikkinchi  jahon  urushi  davrida 
artilleriya  texnikasi  ta’minoti  sifati  tufayli  tajribaga  ega  edilar.  Qo’shma  SHtatlarda 
dastavval mahsulot sifatini texnik va texnologiya jihatdan nazorat qilishning ba’zi asosiy 
tamoyillari shakllanib, AQAP (Sifatni ta’minlash borasidagi jamlanma materiallar) nashr 
etilgan  edi.  Biroz  vaqt  o’tgach,  bu  tamoyillar  Yevropada  “Harbiy  standartlar”  NATO 
AQAP  100  (Allied  Quality  Assuranje  Publication  =  ingl.  “ittifoqchilarning  sifat 
kafolatlari nashri”) hujjatlari seriyasi ko’rinishida chop etiladi. Dastlab Buyuk Britaniya 
AQAPni  qabul  qilmay,  unga  ekvivalent  bo’lgan  uchta  mudofaa  standarti  -    DEF.STAN 
05-21  /  05-24  /  05-29  larni  afzal  ko’rgan.  Pirovard  natijada  AQAP  standartlari 
DEF.STAN  standartlari  bilan  birlashtirilgan.  Buyuk  Britaniya  Mudofaa  vazirligining 
xaridlar  bo’limi  ularni  DEF  STANS  hujjatlar  seriyasi  ko’rinishida  nashr  etgani  tufayli, 
ular keyinchalik xususiy tashkilotlarda ham keng tarqaladi.  
Bu  standartlardan    AQAP  (Sifatni  ta’minlash  borasidagia  jamlanma  materiallar) 
nomi  bilan  ma’lum  bo’lgan  NATO  doirasida  qo’llaniladigan  standartlar  seriyasiga  asos 
sifatida ham qo’llanilgan. 
  Dastlab Buyuk Britaniya AQAPni qabul qilmay, unga ekvivalentda bo’lgan uchta 
mudofaa  standarti  -    DEF.STAN  05-21  /  05-24  /  05-29  larni  afzal  ko’rgan.  Pirovard 
natijada AQAP standartlari DEF.STAN standartlari bilan birlashtirilgan. 
  Sifat  standartlariga  zarurat  na  tanho  harbiy  sohada,  balki  sanoatning  boshqa 
tarmoqlar  uchun    zaruratga  aylana  oshladi.  SHu  tariqa  BS  4891  va  BS  5179    Britaniya 
standartlari  vujudga  kelib,  ular  amaliy  jihatdan  yo’riqnomaga  o’xshash  bo’lib,  sifatning 
talablari  sifatida    sifatida  qo’llash  mumkin  bo’lmagan.  Keyinchalik  uch  qismli  yanada 
takomillashtirilgan BS 5750 standarti ishlab chiqarilgan. 
Yapon  mahsulotlarining  Yevropa  mamlakatlarini  egallashi  sifatni  ta’minlash 
tizimlaridan foydalanish bilan bog’liq faoliyatni kuchaytirib yubordi. Biroq, har bir mijoz 
sifat  nazorati  tizimiga  o’zicha  yondoshgani  sababli,  umume’tirof  etilgan  standartlarni 
ishlab  chiqishga  zarurat  tug’ildi.  Buyuk  Britaniyada  1979  yilda  paydo  bo’lgan  BS  5750 
shunday  standart  bo’lib  hisoblanadi.  Aynan  shu  standart  keyinchalik  ISO  9000  seriyali 
standartlarni yaratish uchun asos bo’ldi.  
SMT  va  ISO  9000  seriya  standartlari  rivojlanishiga  katta  hissa  qo’shgan  “g’arb 
maktabi”ning  vakili,  amerikalik  mutaxassis  Filipp  B.  Krosbi  o’zidan  oldingi 
hamkasblaridan  farqli  o’laroq,  sifatni  kompleks  usulda  yaxshilash  muammosini  yechish 
taklifi  bilan  chiqdi.  U  sifat  tizimini  joriy  etishning  14  qoidasini  kashf  etgan.  ISO  9000 
standartlarida  bunday  yondoshuv  (unifikatsiyalash  va  standartlashtirish)  8  yil  o’tgandan 
keyingina – 1987 yilda qo’llanilgan.  
SHunday  qilib,  bu  davrda  sifatni  yaxshilash  va  ishlab  chiqarish  unumdorligining 
o’sishi o’rtasidagi avvalgi ziddiyat hal etildi. CHunki boshqaruvning yangicha g’oyalari 


 
 
27 
qo’llanishi  bir  vaqtning  o’zida  sifatni  oshirish  va  ishlab  chiqarish  xarajatlarini 
kamaytirish uchun imkon berdi.  
Nazorat savollari: 
1.  AQAP  (Sifatni  ta’minlash  borasidagi  jamlanma  materiallar)  ning  mohiyati  va 
vazifalari. 
2. BS 5750 standartining mazmuni. 
3.  “G’arb  maktabi”ning  vakili,  amerikalik  mutaxassis  Filipp  B.  Krosbi    sifatni 
kompleks usulda yaxshilash muammosini yechishning qanday taklifi bilan chiqdi? 
4. BS 5750 standarti necha qismdan iborat? 
5. DEF STANS hujjatlar seriyasi o’z ichiga nimalarni oladi? 

Download 5.01 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   151




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
nomidagi samarqand
bilan ishlash
Darsning maqsadi
fanining predmeti
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanlar fakulteti
o’rta ta’lim
Toshkent axborot
Alisher navoiy
haqida umumiy
fizika matematika
Ishdan maqsad
moliya instituti
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
махсус таълим
respublikasi axborot
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
nazorat savollari