Mundarija kirish


Ishlab chiqarish shovqini



Download 1.97 Mb.
Pdf ko'rish
bet28/34
Sana31.10.2020
Hajmi1.97 Mb.
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   34
Ishlab chiqarish shovqini 

Shovqin —  1)  keng  maʼnoda  —  nutq  va  musiqani  toʻgʻri  qabul  qilishga, 

xordiq chiqarishga va aqliy mehnatga xalaqit beruvchi begona tovushlar. Shovqin 

detsibel  bilan  oʻlchanadi.  Mas,  nafas  olish,  barglarning  shitirlashi  10,  qattiq 

gapirish  60—70,  transportning  shovqini  80—100,  reaktiv  samolyot  ovozi  140—

175  detsibelga  teng  va  h.k.  Qattiq,  suyuq,  gazsimon  muhitlardagi  har  qanday 

Tebranishlar,  turli  dvigatel  va  mexanizmlar  Shovqinlarning  asosiy  manbaidir. 

Mashinalarning detallarini aniq qilib ishlash, mexanizmlarning tovush chiqarishini 

pasaytirish, tovushni toʻsadigan, yutadigan va titrashni kamaytiradigan vositalarni 

qoʻllash  yoʻli  bilan  Shovqin  kamaytiriladi;  2)  texnika  va  fizikada  (tebranma 

jarayonlar 

bilan 

bogʻliq 


boʻlgan 

radio, 


elektronika, 

radiolokatsiya, 

radioastronomiya,  akustika,  tovush  yozish,  optika  va  boshqalarda)  davriy 



66 

 

boʻlmagan tartibsiz Tebranishlar. Mas, elektron lampalarda elektr tokining tartibsiz 



Tebranishi, oʻtkazgichlarda elektronlarning issiqlik harakati (issiqlik Sh.i), Yer va 

yer  atmosferasidan,  Quyosh,  yulduzlar,  yulduzlararo  muhit  va  boshqalardan 

tarqalayotgan  issiqlik  nurlanishlari  (kosmik  Shovqinlar)  natijasida  shovqin  hosil 

boʻladi.  shahrining  umumiy  foydali  jihatlari  ham  bor.  Mas,  radioastronomiyada 

chastotaning  maʼlum  diapazonidagi  Shovqin  boʻyicha  yulduzlar  va  boshqalar 

kosmik  jismlarning  radionurlanishi  tekshiriladi,  harbiydengiz  texnikasida  esa  suv 

osti  qayiq  va  kemalari  topiladi;  3)  gigiyenada  —  odam  organizmiga  salbiy  taʼsir 

koʻrsatadigan va turli kasalliklarga sabab boʻladigan tovushlar.  



Tebranishlar —  muayyan  vaqt  oraliklarida  takrorlanib  turadigan  xarakatlar. 

Mas., soat mayatnigining Tebranishi, cholgʻu asboblari torlarining yoki kamerton 

oyoqchalarining  Tebranishi,  radiopriyomnik  konturidagi  kondensator  qoplamalari 

orasidagi  kuchlanishning  Tebranishi  va  boshqa  shunday  takrorlanuvchanlik 

xossasiga  egadir.  Takrorlanayotgan  jarayonning  fizik  tabiatiga  qarab  mexanik, 

elektromagnit, elektromexanik va boshqa Tebranishga ajraladi. 

Tebranish  tabiatda  va  texnikada  keng  tarqalgan.  Koʻpchilik  hollarda  ular 

salbiy  taʼsir  qiladi.  Relslarning  qoʻshilish  joyidan  utayotganda  poyezdning 

gʻildiraklari  beradigan  turtkilar  koʻprikning  Tebranishiga,  suzish  vintining 

aylanishi  kema  tanasining  Tebranishiga,  samolyot  qanotlarining  Tebranishi 

halokatga  olib  kelishi  mumkin. Bunday  hollarda  Tebranishni  xavfli  chegaragacha 

kutarilishiga  yoʻl  qoʻymaslik  uchun  tegishli  choratadbir  koʻriladi.  Shunga 

qaramasdan Tebranish texnikaning turli sohalarida muhim ahamiyatga ega. 


Download 1.97 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   34




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
guruh talabasi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Alisher navoiy
Toshkent davlat
tashkil etish
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
maxsus ta'lim
tibbiyot akademiyasi
bilan ishlash
o’rta ta’lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
umumiy o’rta
Referat mavzu
fanining predmeti
haqida umumiy
Navoiy davlat
universiteti fizika
fizika matematika
Buxoro davlat
malakasini oshirish
Samarqand davlat
tabiiy fanlar