Muhandislik geodeziyasi



Download 15,82 Mb.
bet1/30
Sana29.01.2022
Hajmi15,82 Mb.
#417291
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   30
Bog'liq
MUHANDISLIK GEODEZIYASI. лотин 1 қисм doc
Matematik analiz. 2-qism (T.Azlarov, H.Mansurov), BUYRUQ, BUYRUQ, BUYRUQ, BUYRUQ, 4 self study, english Aliyev Javoxir mm 73-2 , 15-MAVZU MEHNAT BOZORI STATISTIKASI, 18-мавзу., Eshto'xtaev Farrux, albom A3, Abiotik omillar Reja-fayllar.org, Zaripov shahzodkek oliy matematika fanidan yakuniy, Odiljonov Musajon 69 21

LABORATORIYA ISHI № 1




Masshtablar. Topografik xarita va tarhlar.


Ishdan maqsad: miqyoslar (masshtablar) bilan amalda ishlashni o‘rganish hamda topografik tarh va xaritalarda qo‘llashni o‘rganish.


Tarh, xarita va kesimlarda joyda o‘lchangan gorizontal va vertikal uzunliklarni qog‘ozga tushirishdagi kichraytirish darajasiga yoki tarhdagi kesma uzunligi l ning shu kesmaning joydagi uzunligi L ga bo‘lgan nisbati miqyos deyiladi. Miqyoslar quyidagi ko‘rinishda ifodalaniladi

Bu erda M─ kichraytirish darajasi.
Miqyoslar soniy, nomli (natural) va grafikaviy bo‘ladi. Grafikaviy miqyoslar ikkiga: oddiy chizg‘iy va ko‘ndalang miqyoslarga bo‘linadi.
Surati bir bo‘lib mahraji kichraytirish darajasini ko‘rsatuvchi oddiy kasr soniy miqyos deyiladi. Tarh va xaritalarda quyidagi miqyoslar qo‘llaniladi:
1: 500, 1:1000, 1: 2000, 1: 5000, 1: 10000, 1: 25000, 1 : 50000, 1 : 100000, 1 : 200000, 1 : 500000, 1 : 1000000. Miqyos mahraji kichik son bo‘lsa, miqyos yirik, katta son bo‘lsa, mayda miqyos deyiladi. Soniy miqyosdan foydalanish qulay bo‘lishi uchun nomli (natural) miqyos qo‘llaniladi. Masalan: 1:1000 soniy miqyos nomli miqyosda quyidagicha ifodalaniladi: 1 santimetrda ­­- 10 metr.
Soniy miqyosdan foydalanishni quyidagi masalalarda ko‘ramiz.
1-masala. Berilgan: tarhda o‘lchangan kesma uzunligi l= 18,6 sm, tarh miqyosi . Aniqlash kerak: joydagi shu kesmaga mos chiziq uzunligi L ni.
Quyidagi nisbatni tuzamiz: yoki , bundan
L =
2-masala. Berilgan joydagi chiziq uzunligi L=199m, tarh miqyosi . Aniqlash kerak: tarhdagi shu chiziqqa mos kesma uzunligi l ni.
Soniy miqyosdan kelib chiqqan holda quyidagi nisbatni tuzamiz: yoki , bundan L= .
Tarh va xaritalar tuzishda soniy miqyosdan foydalanish noqulay va samarali emas. Tarh va xaritalarni tuzish jarayonida ko‘plab arifmetik hisoblarni bajarmaslik uchun grafikaviy miqyosdan foydalaniladi.
Grafikaviy miqyoslar soniy miqyoslar asosida tuziladi.



Download 15,82 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   30




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika instituti
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
tashkil etish
O'zbekiston respublikasi
махсус таълим
toshkent davlat
vazirligi muhammad
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
saqlash vazirligi
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
fanidan tayyorlagan
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
covid vaccination
sertifikat ministry
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
moliya instituti
ishlab chiqarish
fanining predmeti