Mirzo uluğbek nomidagi ózbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti amaliy psixologiya yónalishi 1-kurs talabasi Niyozova gulnozaning《umumiy psixologiya 》fanidan tayyorlagan mustaqil ishi



Download 0.76 Mb.
Sana09.09.2021
Hajmi0.76 Mb.

Mirzo uluğbek nomidagi ózbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti amaliy psixologiya yónalishi 1-kurs talabasi Niyozova gulnozaning《umumiy psixologiya 》fanidan tayyorlagan mustaqil ishi


Zoopsixologiya, hayvonlar psixologiyasi — psixologiyanint hayvonlar psixikasi, uning namoyon boʻlishi hamda ontogenez va filogenezdagi taraqqiyotini oʻrganadigan boʻlimi. 3. dalillaridan bir qancha fanlar, jumladan, bionika va biokiberneti-kada foydalaniladi. 3. solishtirma psixologiya va etologiyat yaqin turadi. 3. ekologiya, neyrofiziologiya, sezgi organlari fiziologiyasi va b. sohalar bilan uzviy bogʻlangan. 3. 18-a oxiri — 19-asr boshlarida mustaqil fan sifa-tida shakllangan. 3. tarixida 2 qarama-qarshi yoʻnalish boʻlgan. Mexanik yoʻnalish boʻyicha hayvonlar avtomat mashinaga oʻxshatiladi (R. Dekart, J.Lyob va b.)- Antropomorfik yoʻnalish boʻyicha inson psixikasi bilan hayvon psixikasi oʻrtasidagi farq inkor etiladi (J.L. Byuffon, J.B. Lamark, Ch. Darvin va b.).

Z.da evolyusion yoʻnalishning boshlanishi rus olimlari K. F. Rulye va V. A. Vagner ishlari bilan bogʻliq. Z.ning fan sifatida rivojlanishida I. P. Pavlovnchnt oliy nerv faoliyashi toʻgʻrisidagi taʼlimoti muhim ahamiyat kasb etadi. Bu taʼlimot inson psixikasi hatto eng yuksak tuzilgan hayvon psixikasidan sifat jihatdan keskin farq qilishini koʻrsatadai. Bu farq insonning ijtimoiy hayoti, i.ch. fao-liyati va nutqi bilan bogʻliq.


Zoopsixologiya –bu Hayvonlarning Nerv sistemasi Tarraqiyotiga ,biologik Sistematikasiga(Hayvonlarning har xil turiga )Shuningdek yashaSh tartibi HususiyatLariga binoan Ularning psixik Hayot formalariNi órganadiga Fan bu.bu psixologiyaninga asosiy problemasi 《Hayvonlar Aqliy taraqiyyotiNing tarixidir》Bu psixologiya Har xil hayvonlar Psixikasini Bir biriga taqqoslab qiyoSiy psixologiya deb ataladi.Bu psixologiya psixika Taraqqiyotin Hayvon organizmiLarining Biologik tuzulishiga Boğlab órganganLigi Uchun U biologik Psixologiya deb ham yurutiladi

    • Zoopsixologiya –bu Hayvonlarning Nerv sistemasi Tarraqiyotiga ,biologik Sistematikasiga(Hayvonlarning har xil turiga )Shuningdek yashaSh tartibi HususiyatLariga binoan Ularning psixik Hayot formalariNi órganadiga Fan bu.bu psixologiyaninga asosiy problemasi 《Hayvonlar Aqliy taraqiyyotiNing tarixidir》Bu psixologiya Har xil hayvonlar Psixikasini Bir biriga taqqoslab qiyoSiy psixologiya deb ataladi.Bu psixologiya psixika Taraqqiyotin Hayvon organizmiLarining Biologik tuzulishiga Boğlab órganganLigi Uchun U biologik Psixologiya deb ham yurutiladi

Qiyosiy psixologiyaning qisqacha tarixi

  • Qiyosiy psixologiyaning qisqacha tarixi
  • Charlz Darvin va Jorj Romanes shogirdlaridan Per Flourens 1864 yilda nashr etilgan « Qiyosiy psixologiya» (Psychologie Comparée ) kitobida termini birinchi marta ishlatgan. 1882 yilda Romanlar « Animal Intelligence» nomli kitobini chop etib, va hayvon va inson harakatlarini taqqoslash tizimi. Boshqa muhim qiyosiy fikrlovchilardan Lloyd Morgan va Konrad Lorens ham bor edi.

Qiyosiy psixologiyada asosiy qiziqishlar.

Qiyosiy psixologlar uchun alohida qiziqish uyg'otadigan bir qator mavzular mavjud. Evolyutsiya qiziqishning asosiy mavzusi bo'lib, tadqiqotlar odatda evolyutsion jarayonlarning muayyan harakatlar modellariga qanday hissa qo'shganligiga qaratilgan.



Qiziqishning ba'zi boshqa yo'nalishlari quyidagilardan iborat: genetika xatti-harakatlariga hissa qo'shish, adaptatsiya va o'rganish (atrof muhitning xatti-harakatlariga qanday hissa qo'shishi), juftlashuv (turli xil jinslarni qayta tug'dirish), ota-onalar (ota-ona xatti-harakatlari nasl odatiga qanday hissa qo'shadi) va primat tadqiqotlar.

Hayvonlarning zakovati haqidagi fikrlarning rivojlanish tarixi. Hayvonlarning fikrlash qobiliyati qadimgi davrlardan beri bahs mavzusi bo'lib kelgan. Miloddan avvalgi V asrning boshlarida Aristotel hayvonlarda o'rganish qobiliyatini kashf etgan va hattoki hayvonlarning ongiga ega bo'lishiga imkon bergan. Charlz Darvin "Turlarning kelib chiqishi va tabiiy tanlanish" kitobida hayvonlarning intellektual qobiliyatlarini ilmiy jihatdan o'rganishni boshlagan.


Hayvonlar va odamlar ruhiyatini solishtirish. Birinchidan, hayvonlarning faoliyati instinktiv ravishda biologik, ya'ni ularning hayotining tabiiy sharoitlaridan tashqariga chiqmaydi. Buni faqat hayotiy, biologik ehtiyojlar ob'ektlari yoki ularni qondirish bilan bog'liq bo'lgan xususiyatlar va narsalarga nisbatan amalga oshirish mumkin. Shu sababli, atrofdagi voqelikni aqliy aks ettirish imkoniyatlari biologik ehtiyojlar doirasi bilan cheklangan. Biror kishining xatti-harakati ushbu muayyan vaziyatdan mavhum bo'lish (chalg'itish) va ushbu vaziyat bilan bog'liq yuzaga keladigan oqibatlarni oldindan bilish qobiliyati bilan tavsiflanadi. Biror kishi nafaqat atrof-muhitning bevosita ta'sirini, balki uni kutayotgan narsalarni am aks ettira oladi. Inson ma'lum ehtiyojga ko'ra ong.

Hayvonlarning harakati - ruhiyat tomonidan tartibga solinadigan ekologik voqelikning aksi, tirik mavjudotlarga xos bo'lgan atrof-muhit bilan o'zaro munosabat, ularning tashqi (motor) va ichki (aqliy) faoliyati vositachiligi. "Xulq" atamasi alohida shaxslarga ham, shaxslarga ham, ularning agregatlariga ham tegishli (biologik turlarning harakati, ijtimoiy guruh). P.ni ilmiy jihatdan tushunishga birinchi urinishlar mexanik determinizm asosida vujudga keldi, ularning kategoriyalarida P. jismoniy tanalarning o'zaro ta'sir turiga qarab talqin qilindi. Biologiyadagi evolyutsion ta'limot (C. Darvin) tirik mavjudotlarning maqsadga muvofiqligini, uning tashqi va ichki ko'rinishlarining birligida harakatlarni o'rganishning ob'ektiv usullarini ishlab chiqishni rag'batlantirish orqali tushuntirishga imkon berdi.

Etiboringiz uchun raxmat 😊


Download 0.76 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
махсус таълим
Alisher navoiy
Toshkent axborot
Buxoro davlat