«milliy g'oya targ’iboti texnologiyalari» fani bo’yicha O’quv-uslubiy majmua bilim sohasi


Talabalar bilimini joriy baholash mezonlari



Download 0.6 Mb.
bet2/5
Sana21.09.2019
Hajmi0.6 Mb.
1   2   3   4   5



Talabalar bilimini joriy baholash mezonlari


O‘zlashtirish (%) va ballarda

Baho

Talabaning bilim darajasi

96-100

A'lo «5»

Mashg‘ulot mavzusi bo‘yicha talabaning javobi to‘liq, turli manbalardan olingan qo‘shimcha ma'lumotlarga boy, bilim hajmi dastur doirasidan chiqadi. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni to‘liq o‘zlashtirgan va qo‘shimcha adabiyotlar bilan tanish. Mashg‘ulotda berilgan vazifalarni o‘z vaqtida, sifatli bajaradi. Vaziyatli masalalarni yechishda ijodiy fikrlaydi, aniq javob beradi va javobini mantiqan asoslaydi. Mavzu muhokamasi, munozaralarda faol qatnashadi, o‘z fikrini himoya qila biladi. Mavzu bo‘yicha olgan bilimlarini umumlashtiradi, mustaqil xulosa va qaror qabul qila oladi. Interaktiv o‘yinlarda faol va ijodiy qatnashadi.

Mustaqil ish shakli: mavzuni mustaqil o‘zlashtirish, referat, multimediya, ilmiy maqola, tezislar va ma'ruzalar tayyorlash.

Mavzuni mustaqil ozlashtirish va konspekt yozish. Konspekt mantiqiy tuzilgan va mavzuning barcha savollarini har tomonlama to‘liq kamrab olgan, mavzu tizimli bayon qilingan, foydalanilgan asosiy adabiyotlar va axborot manbalari ko‘rsatilgan.

Referat tayyorlash. Talaba asosiy adabiyotlardan tashqari qo‘shimcha adabiyotlardan (monografiyalar, ilmiy, uslubiy maqolalar, Internetdan olingan ma'lumotlar, elektron kutubxona materiallari va h.k.) foydalanib materiallar yig‘gan, tahlil qilgan, tizimga solgan. Referat mavzusi har tomonlama va to‘liq ochib berilgan, matn mantiqiy ketma-ketlikda ifodalangan, to‘g‘ri hulosa chiqarilgan va ijodiy fikrlar mavjud.

Ijodiy ishlash. Mashg‘ulotda berilgan vaziyatli masalalar, krossvordlar, organayzerlarni to‘g‘ri yechgan, ularni yechishda ijodiy yondoshgan, javob asoslangan.

Multimediya tayyorlash: Talaba asosiy adabiyotlardan tashqari qo‘shimcha adabiyotlardan (monografiyalar, ilmiy, uslubiy maqolalar, Internetdan olingan ma'lumotlar, elektron kutubxona materiallari va h.k.) foydalanib materiallar yig‘gan, tahlil qilgan, tizimga solgan. Multimediya rasm, diagramma va jadvallardan foydalanib tayyorlagan.

Ilmiy maqola, tezislar va ma'ruzalar tayyorlash:

Talaba TIJda mustaqil tajribalar olib borgan va olingan natijalarni alohida qayd etgan, statistik ishlovdan o‘tkazgan va ushbu tadqiqot ishi bo‘yicha mustaqil, aniq, mantiqiy asoslangan savodli xulosalar chiqargan. Talaba o‘quv adabiyotlari, ilmiy-tadqiqot ishlari, dissertatsiyalar, maqola va monografiyalar hamda boshqa axborot manbalaridan mavzuga tegishli materiallar to‘plagan, tahlil qilgan, tizimlashtirgan. Tayyorlagan maqola, tezis yoki ma'ruzasi talabaning tajribada olgan ilmiy natijalari va adabiyot ma'lumotlari taxliliga asoslangan.



91-95

A'lo «5»

Mavzu bo‘yicha talabaning javobi to‘liq, dastur doirasida, mantiqan asoslangan, ishonch bilan javob beradi. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni to‘liq o‘zlashtirgan va qo‘shimcha adabiyotlar bilan tanish. Mashg‘ulotda berilgan vazifalarni o‘z vaqtida, sifatli bajaradi. Vaziyatli masalalarga aniq javob beradi, asoslaydi. Mavzu muhokamasi, munozaralarda faol qatnashadi, o‘z fikrini himoya qila biladi. Interaktiv o‘yinlarda faol va ijodiy qatnashadi.

Mustaqil ish shakli: mavzuni mustaqil ozlashtirish, referat, multimediya, ilmiy maqola, tezislar va ma'ruzalar tayyorlash.

Mavzuni mustaqil ozlashtirish va konspekt yozish. Konspekt mantiqiy tuzilgan va mavzuning barcha savollarini har tomonlama to‘liq kamrab olgan, mavzu tizimli bayon qilingan, foydalanilgan asosiy adabiyotlar va axborot manbalari ko‘rsatilgan.

Referat tayyorlash. Talaba asosiy adabiyotlardan tashqari qo‘shimcha adabiyotlardan (monografiyalar, ilmiy, uslubiy maqolalar, Internetdan olingan ma'lumotlar, elektron kutubxona materiallari va h.k.) foydalanib materiallar yig‘gan, tahlil qilgan, tizimga solgan. Referat mavzusi har tomonlama va to‘liq ochib berilgan, matn mantiqiy ketma-ketlikda ifodalangan, to‘g‘ri hulosa chiqarilgan va ijodiy fikrlar mavjud.

Ijodiy ishlash. Mashg‘ulotda berilgan vaziyatli masalalar, krossvordlar, organayzerlarni to‘g‘ri yechgan, ularni yechishda ijodiy yondoshgan, javob asoslangan. Jadvallar to‘g‘ri to‘liq to‘ldirilgan.

Multimediya tayyorlash: Talaba asosiy adabiyotlardan tashqari qo‘shimcha adabiyotlardan (monografiyalar, ilmiy, uslubiy maqolalar, Internetdan olingan ma'lumotlar, elektron kutubxona materiallari va h.k.) foydalanib materiallar yig‘gan, tahlil qilgan, tizimga solgan. Multimediya rasm, diagramma va jadvallardan foydalanib tayyorlagan.

Ilmiy maqola, tezislar va ma'ruzalar tayyorlash:

Talaba TIJda mustaqil tajribalar olib borgan va olingan natijalarni alohida qayd etgan, statistik ishlovdan o‘tkazgan va ushbu tadqiqot ishi bo‘yicha mustaqil, aniq, mantiqiy asoslangan savodli xulosalar chiqargan. Talaba o‘quv adabiyotlari, ilmiy-tadqiqot ishlari, dissertatsiyalar, maqola va monografiyalar hamda boshqa axborot manbalaridan mavzuga tegishli materiallar to‘plagan, tahlil qilgan, tizimlashtirgan. Tayyorlagan maqola, tezis yoki ma'ruzasi talabaning tajribada olgan ilmiy natijalari va adabiyot ma'lumotlari taxliliga asoslangan.



86-90

A'lo «5»

Mavzu bo‘yicha talabaning javobi to‘liq, dastur doirasida, mantiqan asoslangan, ishonch bilan javob beradi. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni to‘liq o‘zlashtirgan va qo‘shimcha adabiyotlar bilan qisman tanish. Mashg‘ulotda berilgan vazifalarni o‘z vaqtida bajaradi. Vaziyatli masalalarga aniq javob beradi, asoslaydi. Mavzu muhokamasi, munozaralarda faol qatnashadi, o‘z fikrini himoya qila biladi. Interaktiv o‘yinlarda faol qatnashadi.

Mustaqil ish shakli: mavzuni mustaqil ozlashtirish, referat, ilmiy maqola, tezislar va ma'ruzalar tayyorlash.

Mavzuni mustaqil ozlashtirish va konspekt yozish. Konspekt mantiqiy tuzilgan va mavzuning barcha savollarini har tomonlama to‘liq kamrab olgan, mavzu tizimli bayon qilingan, foydalanilgan asosiy adabiyotlar va axborot manbalari ko‘rsatilgan.

Referat tayyorlash. Talaba asosiy adabiyotlardan tashqari qo‘shimcha adabiyotlardan (monografiyalar, ilmiy, uslubiy maqolalar, Internetdan olingan ma'lumotlar, elektron kutubxona materiallari va h.k.) foydalanib materiallar yig‘gan, tahlil qilgan, tizimga solgan. Referat mavzusi to‘liq ochib berilgan, matn mantiqiy ketma-ketlikda ifodalangan, to‘g‘ri hulosa chiqarilgan va ijodiy fikrlar mavjud.

Ijodiy ishlash. Mashg‘ulotda berilgan vaziyatli masalalar, krossvordlar, organayzerlarni to‘g‘ri yechgan, ularni yechishda ijodiy yondoshgan, javob asoslangan. Jadvallar to‘g‘ri to‘liq to‘ldirilgan.

Multimediya tayyorlash: Talaba asosiy adabiyotlardan tashqari qo‘shimcha adabiyotlardan (monografiyalar, ilmiy, uslubiy maqolalar, Internetdan olingan ma'lumotlar, elektron kutubxona materiallari va h.k.) foydalanib materiallar yig‘gan, tahlil qilgan, tizimga solgan. Multimediya diagramma va jadvallardan foydalanib tayyorlagan.

Ilmiy maqola, tezislar va ma'ruzalar tayyorlash:

Talaba TIJda mustaqil tajribalar olib borgan va olingan natijalarni alohida qayd etgan, statistik ishlovdan o‘tkazgan va ushbu tadqiqot ishi bo‘yicha mustaqil, aniq, mantiqiy asoslangan savodli xulosalar chiqargan. Talaba o‘quv adabiyotlari, ilmiy-tadqiqot ishlari, dissertatsiyalar, maqola va monografiyalar hamda boshqa axborot manbalaridan mavzuga tegishli materiallar to‘plagan, tahlil qilgan, tizimlashtirgan. Tayyorlagan maqola, tezis yoki ma'ruzasi talabaning tajribada olgan ilmiy natijalari va adabiyot ma'lumotlari taxliliga asoslangan.



81-85

Yaxshi «4»

Mavzu bo‘yicha talabaning javobi to‘liq, dastur doirasida, ishonch bilan javob beradi. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni yaxshi o‘zlashtirgan. Mashg‘ulotda berilgan vazifalarni o‘z vaqtida bajaradi. Vaziyatli masalalarga aniq javob beradi, asoslaydi. Mavzu muhokamasi, munozaralarda faol qatnashadi, o‘z fikrini himoya qila biladi. Interaktiv o‘yinlarda faol qatnashadi.

Mustaqil ish shakli: mavzuni mustaqil ozlashtirish, referat, ilmiy maqola, tezislar va ma'ruzalar tayyorlash.

Mavzuni mustaqil ozlashtirish va konspekt yozish. Konspekt mavzuning barcha savollarini qamrab olgan, tizimli bayon qilingan, foydalanilgan asosiy adabiyotlar va axborot manbalari ko‘rsatilgan.

Referat tayyorlash. Talaba asosiy adabiyotlardan tashqari qo‘shimcha adabiyotlardan (monografiyalar, ilmiy, uslubiy maqolalar, Internetdan olingan ma'lumotlar, elektron kutubxona materiallari va h.k.) foydalanib materiallar yig‘gan, tahlil qilgan, tizimga solgan. Mavzu mohiyati ochilgan, faqat xulosasi bor.

Ijodiy ishlash. Mashg‘ulotda berilgan vaziyatli masalalar, krossvordlar, organayzerlarni to‘g‘ri yechgan, javob asoslangan. Jadvallar to‘g‘ri to‘liq to‘ldirilgan.

76-80

Yaxshi «4»

Mavzu bo‘yicha talabaning javobi dastur doirasida. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni yaxshi o‘zlashtirgan. Mashg‘ulotda berilgan vazifalarni o‘z vaqtida bajaradi. Vaziyatli masalalarga aniq javob beradi, asoslaydi. Mavzu muhokamasi, munozaralar va interaktiv o‘yinlarda faol qatnashadi.

Mustaqil ish shakli: mavzuni mustaqil o‘zlashtirish va konspekt yozish, referat tayyorlash, ijodiy ishlash.

Mavzuni mustaqil ozlashtirish va konspekt yozish. Konspekt mavzuning barcha savollarini qamrab olgan, tizimli bayon qilingan, foydalanilgan asosiy adabiyotlar va axborot manbalari ko‘rsatilgan.

Referat tayyorlash. Talaba asosiy adabiyotlardan tashqari qo‘shimcha adabiyotlardan (monografiyalar, ilmiy, uslubiy maqolalar, Internetdan olingan ma'lumotlar, elektron kutubxona materiallari va h.k.) foydalanib materiallar yig‘gan, tahlil qilgan, tizimga solgan. Mavzu mohiyati ochilgan, faqat xulosasi bor.

Ijodiy ishlash. Mashg‘ulotda berilgan vaziyatli masalalar, krossvordlar, organayzerlarni to‘g‘ri yechgan, javob asoslangan. Jadvallar to‘g‘ri to‘liq to‘ldirilgan.

71-75

Yaxshi «4»

Mavzu bo‘yicha talabaning javobi dastur doirasida. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni o‘zlashtirgan. Mashg‘ulotda berilgan vazifalarni o‘z vaqtida bajaradi. Vaziyatli masalalarga aniq javob beradi, asoslashda birmuncha qiynaladi. Mavzu muhokamasi, munozaralar va interaktiv o‘yinlarda faol qatnashadi.

Mustaqil ish shakli: mavzuni mustaqil o‘zlashtirish va konspekt yozish, referat tayyorlash, ijodiy ishlash.

Mavzuni mustaqil ozlashtirish va konspekt yozish. Konspekt mavzuning barcha savollarini qamrab olgan, tizimli bayon qilingan, foydalanilgan asosiy adabiyotlar va axborot manbalari ko‘rsatilgan.

Referat tayyorlash. Talaba asosiy adabiyotlardan tashqari qo‘shimcha adabiyotlardan (monografiyalar, ilmiy, uslubiy maqolalar, Internetdan olingan ma'lumotlar, elektron kutubxona materiallari va h.k.) foydalanib materiallar yig‘gan, tahlil qilgan, tizimga solgan. Mavzu mohiyati ochilgan, faqat xulosasi bor.

Ijodiy ishlash. Mashg‘ulotda berilgan vaziyatli masalalar, krossvordlar, organayzerlarni to‘g‘ri yechgan, javob asoslangan. Jadvallar to‘g‘ri to‘liq to‘ldirilgan.

66-70

Qoniqarli «3»

Javobi dasturning 60-70%ni tashkil qiladi. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni o‘zlashtirgan. Mavzu bo‘yicha ma'lumotlar haqida tasavvurga ega, qo‘shimcha savollarga javob to‘liq emas. Vaziyatli masalalarni yechishda ayrim xatoliklarga yo‘l qo‘yadi. Interaktiv o‘yinlarda sust qatnashadi.

Mustaqil ish shakli: mavzuni mustaqil o‘zlashtirish va konspekt yozish, referat tayyorlash, ijodiy ishlash.

Mavzuni mustaqil o‘zlashtirish va konspekt yozish. Konspekt mavzuning barcha savollarini qamrab olgan, lekin bayon qilishda tizimli yondoshilmagan, foydalanilgan asosiy adabiyotlar va axborot manbalari ko‘rsatilgan.

Referat tayyorlash. Talaba asosiy adabiyotlardan foydalanib materiallar yig‘gan, tahlil qilgan. Mavzu mohiyati yoritilgan, ammo arzimas kamchiliklar mavjud.

Ijodiy ishlash. Mashg‘ulotda berilgan vaziyatli masalalar, krossvordlar, organayzerlarni to‘g‘ri yechgan, javobni asoslashda qiynaladi. Jadvallarni to‘ldirishda arzimas kamchiliklarga yo‘l qo‘ygan.

61-65

Qoniqarli «3»

Javobi dasturning 55-60%ni tashkil qiladi. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni qisman o‘zlashtirgan. Mavzu bo‘yicha ma'lumotlar haqida tasavvurga ega, qo‘shimcha savollarga qisman javob beradi. Vaziyatli masalalarni yechishda ayrim xatoliklarga yo‘l qo‘yadi. Interaktiv o‘yinlarda sust qatnashadi.

Mustaqil ish shakli: mavzuni mustaqil ozlashtirish va konspekt yozish, referat tayyorlash, ijodiy ishlash.

Mavzuni mustaqil ozlashtirish va konspekt yozish. Konspekt mavzuning barcha savollarini qamrab olgan, lekin bayon qilishda tizimli yondoshilmagan, foydalanilgan asosiy adabiyotlar va axborot manbalari ko‘rsatilgan.

Referat tayyorlash. Talaba asosiy adabiyotlardan foydalanib materiallar yig‘gan, tahlil qilgan. Mavzu mohiyati yoritilgan, ammo qator kamchiliklar mavjud.

Ijodiy ishlash. Mashg‘ulotda berilgan vaziyatli masalalar, krossvordlar, organayzerlarni yechishda ayrim xatoliklarga yo‘l qo‘ygan, javobini asoslay olmaydi. Jadvallarni to‘ldirishda kamchiliklarga yo‘l qo‘ygan.

55-60

Qoniqarli «3»


Javob dasturning 50-55%ni tashkil qiladi, qo‘shimcha savollarga javob yo‘q. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni qisman o‘zlashtirgan. Mavzu bo‘yicha ma'lumotlar haqida tasavvurga ega, qo‘shimcha savollarga qisman javob beradi. Vaziyatli masalalarni mustaqil yecha olmaydi. Interaktiv o‘yinlarda sust qatnashadi.

Mustaqil ish shakli: mavzuni mustaqil o‘zlashtirish va konspekt yozish, referat tayyorlash, ijodiy ishlash.

Mavzuni mustaqil ozlashtirish va konspekt yozish. Konspektda mavzuning barcha savollari yoritilmagan, bayon qilishda tizimli yondoshilmagan, foydalanilgan asosiy adabiyotlar va axborot manbalari ko‘rsatilmagan.

Referat tayyorlash. Talaba asosiy adabiyotlardan foydalanib materiallar yig‘gan, ammo tahlil qilmagan. Mavzu mohiyati yoritilmagan.

Ijodiy ishlash. Mashg‘ulotda berilgan vaziyatli masalalar, krossvordlar, organayzerlarni mustaqil yecha olmaydi, javobini asoslay olmaydi. Jadvallarni to‘ldirishda kamchiliklarga yo‘l qo‘ygan.

31- 54

Qoniqarsiz

«2»


Javob dasturning 30-40%ni tashkil qiladi, nazariy savollar bo‘yicha aniq tasavvurga ega emas. Qo‘shimcha savollarga javob yo‘q. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni o‘zlashtirmagan. Mavzu bo‘yicha ma'lumotlar haqida tasavvuri chalkash. Vaziyatli masalalarni yecha olmaydi. Mashg‘ulotla berilgan vazifalarni o‘z vaqtida bajarmaydi.

Mustaqil ish shakli: mavzuni mustaqil o‘zlashtirish va konspekt yozish, referat tayyorlash, ijodiy ishlash.

Konspekt va referat uchun materiallar to‘plagan, lekin yozmagan. Vaziyatli masalalar, krossvordlar, organayzerlarni yecha olmaydi.



0-30

Qoniqarsiz

«2»


Javob dasturning 20-30%ni tashkil qiladi, savollarga javob yo‘q. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni o‘zlashtirmagan. Mavzu bo‘yicha ma'lumotlar haqida tasavvurga ega emas. Vaziyatli masalalarni yecha olmaydi. Mashg‘ulotda berilgan vazifalarni o‘z vaqtida bajarmaydi.

Mustaqil ish shakli: mavzuni mustaqil o‘zlashtirish va konspekt yozish, referat tayyorlash, ijodiy ishlash.

Konspekt va referat uchun materiallar to‘planmagan, taxlil qilinmagan. Vaziyatli masalalar, krossvordlar, organayzerlarni yecha olmaydi.




Yakuniy nazoratni baholash mezonlari

O‘zlashtirish (%) va ballarda

Baho

Talabaning bilim darajasi

96-100

A'lo «5»

Berilgan 3 ta (100%) savol bo‘yicha talabaning javobi to‘liq, mantiqan asoslangan, turli manbalardan olingan qo‘shimcha ma'lumotlarga boy, bilim hajmi dastur doirasidan chiqadi. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni to‘liq o‘zlashtirgan va qo‘shimcha yangi adabiyotlar va internet ma'lumotlari bilan tanish. Boshqa fanlarda olgan bilimlari bilan bog‘lay oladi. O‘z fikrini himoya qila biladi. Mustaqil xulosa va qaror qabul qila oladi.

91-95

A'lo «5»

Berilgan 3 ta (100%) savol bo‘yicha talabaning javobi to‘liq, dastur doirasida, ishonch bilan javob beradi. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni to‘liq o‘zlashtirgan va qo‘shimcha adabiyotlar bilan tanish. O‘z fikrini himoya qila biladi. internet ma'lumotlari bilan tanish. Mustaqil xulosa va qaror qabul qila oladi.

86-90

A'lo «5»

Berilgan 3 ta (100%) savol bo‘yicha talabaning javobi to‘liq, dastur doirasida, mantiqan asoslangan, ishonch bilan javob beradi. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni to‘liq o‘zlashtirgan va qo‘shimcha adabiyotlar bilan tanish. Mustaqil xulosa va qaror qabul qila oladi.

81-85

Yaxshi «4»

Berilgan 3 ta (100%) savol bo‘yicha talabaning javobi to‘liq, dastur doirasida, ishonch bilan javob beradi. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni yaxshi o‘zlashtirgan. O‘z fikrini himoya qila biladi.

76-80

Yaxshi «4»

Berilgan 3 ta (100%) savol bo‘yicha talabaning javobi dastur doirasida. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni yaxshi o‘zlashtirgan. Savollarga aniq javob beradi, asoslaydi.

71-75

Yaxshi «4»

Berilgan 3 ta (100%) savol bo‘yicha talabaning javobi dastur doirasida. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni o‘zlashtirgan. Savollarga aniq javob beradi, asoslashda birmuncha qiynaladi.

66-70

Qoniqarli «3»

Berilgan 3 ta (100%) savolning 3 tasiga javob beradi. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni o‘zlashtirgan. Berilgan savollarning javobi haqida tasavvurga ega, qo‘shimcha savollarga javob to‘liq emas.

61-65

Qoniqarli «3»

Berilgan 3 ta (100%) savolning 3 tasiga javob beradi. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni qisman o‘zlashtirgan. Berilgan savollarning javobi haqida tasav­vurga ega, qo‘shimcha savollarga qisman javob beradi.

55-60

Qoniqarli «3»

Berilgan 3 ta (100%) savolning 3 tasiga javob beradi, qo‘shimcha savollarga javob yo‘q. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni qisman o‘zlashtirgan. Berilgan savollarning javobi haqida tasav­vurga ega, qo‘shimcha savollarga qisman javob beradi.

31- 54

Qoniqarsiz

«2»


Berilgan 3 ta (100%) savolning 2 tasiga javob beradi, qolgan savollar bo‘yicha aniq tasavvurga ega emas. Qo‘shimcha savollarga javob yo‘q. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni o‘zlashtirmagan. Berilgan savollarning javobi haqida tasav­vuri chalkash.

0-30

Qoniqarsiz

«2»


Berilgan 3 ta (100%) savolning 1 tasiga javob beradi, qolgan savollarga javob yo‘q. Dasturda tavsiya etilgan asosiy adabiyotlarni o‘zlashtirmagan. Berilgan savollarning javobi haqida tasav­vurga ega emas.

Adabiyotlar

Asosiy adabiyotlar:

Rahbariy adabiyotlar:

  1. O’zbеkiston Rеspublikasining Konstitutsiyasi. – T.: O’zbеkiston, 2014.

  2. Davlat tili haqida (yangi tahriri). O’zbеkiston Rеspublikasining qonuni. – T.: O’zbеkiston, 1997. – 22 b.

  3. Kadrlar tayyorlash milliy dasturi. – T.: Sharq, 1997. – 63 b.

  4. Ta'lim to’g’risida. O’zbеkiston Rеspublikasining qonuni. – T.: O’zbеkiston, 1989. – 30 b.

  5. Karimov I.A. O’zbеkiston: milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura. 1-jild. – T.: O’zbеkiston, 1996. – 364 b.

  6. Karimov I.A. Bizdan ozod va obod Vatan qolsin. 2-jild. – T.: O’zbеkiston, 1996. – 380 b.

  7. Karimov I.A. Vatan sajdagoh kabi muqaddasdir. 3-jild. – T.: O’zbеkiston, 1996. – 366 b.

  8. Karimov I.A. Bunyodkorlik yo’lidan. 4- jild.-T.:O’zbеkiston, 1996.–349 b.

  9. Karimov I.A. Yangicha fikrlash va ishlash davr talabi. 5-jild. – T.: O’zbеkiston, 1997. –384 b.

  10. Karimov I.A. Tarixiy xotirasiz kеlajak yo’q. - Toshkеnt : Sharq, 1998. - 31 b.

  11. Karimov I.A Xavfsizlik va barqaror taraqqiyot yo’lidan. 6-jild. – T.: O’zbеkiston, 1998. – 429 b.

  12. Karimov I.A. Biz kеlajagimizni o’z qo’limiz bilan quramiz. 7-jild. – T.: O’zbеkiston, 1999. – 410 b.

  13. Karimov I.A. Ozod va obod Vatan, erkin va farovon hayot – pirovard maqsadimiz. 8-jild. – T.: O’zbеkiston, 2000. – 528 b.

  14. Karimov I.A. Vatan ravnaqi uchun har birimiz mas'ulmiz. 9-jild. – T.: O’zbеkiston, 2001. – 432 b.

  15. Karimov I.A. Xavfsizlik va tinchlik uchun kurashamiz. 10-jild. – T.: O’zbеkiston, 2002. – 432 b.

  16. Karimov I.A. Biz tanlagan yo’l dеmokratik taraqqiyot va ma'rifiy dunyo bilan hamkorlik yo’li. 11- jild. – T.: O’zbеkiston, 2003. – 320 b.

  17. Karimov I.A. Tinchlik va havfsizligimiz o’z kuch-qudratimizga, hamjihatligimiz va qat'iy irodamizga bog’liq. 12 - jild. T.: “O’zbеkiston” 2004.-400 b.

  18. Karimov I.A. O’zbеk xalqi hеch kimga, hеch qachon qaram bo’lmaydi. 13-jild. – T.: O’zbеkiston, 2005.-448 b.

  19. Karimov I.A. Jamiyatimizni erkinlashtirish, islohotlarni chu?urlashtirish, ma'naviyatimizni yuksaltirish va halqimiz hayot darajasini oshirish – barcha ishlarimizning mеzoni va maqsadidir. 15-jild. – T.: O’zbеkiston,2007.-318b.

  20. Karimov I.A. Mamlakatni modеrnizatsiya qilish va iqtisodiyotimizni barqaror rivojlantirish yo’lida. 16-jild. – T.: O’zbеkiston, 2008.-366 b.

  21. Karimov I.A. Vatanimizning bosqichma-bosqich va barqaror rivojlanishini ta'minlash – bizning oliy maqsadimiz. 17-jild. – T.: O’zbеkiston, 2009.-280b.

  22. Karimov I.A. Jaxon inqirozining oqibatlarini yеngish, mamlakatimizni modеrnizatsiya qilish va taraqqiy topgan davlatlar darajasiga ko’tarilish sari . 18 -jild. – T.: O’zbеkiston, 2010. -280 b.

  23. Karimov I.A. Yuksak ma'naviyat – yеngilmas kuch. - Toshkеnt: Ma'naviyat, 2008. – 176 b.

  24. Karimov I.A. Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, O’zbеkiston sharotida uni bartaraf etishning yo’llari va choralari. – Toshkеnt: O’zbеkiston, 2009. – 56b.

  25. Karimov I.A. Eng asosiy mеzon – hayot haqiqatini aks ettirish. – T.: O’zbеkiston, 2009. – B.24.

  26. Karimov I.A. Asosiy vazifamiz – Vatanimiz taraqqiyoti va xalqimiz farovonligini yanada yuksaltirish. –T.: O’zbеkiston, 2010

  27. Karimov I.A. Bu muqaddas Vatanda azizdir inson. -Toshkеnt: O’zbеkiston, 2010.

  28. Karimov I.A. Mamlakatimizda dеmokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish kontsеptsiyasi: O’zbеkiston Rеspublikasi Prеzidеnti Islom Karimovning O’zbеkiston Rеspublikasi Oliy Majlisi qonunchilik palatasi va Sеnatining qo’shma majlisidagi ma'ruza. 12 noyabr. – Toshkеnt: O’zbеkiston, 2010.

  29. Karimov I.A. O’zbеkiston mustaqillikka erishish ostonasida. – T.: O’zbеkiston, 2011. -370 b.

30. Karimov I.A“Ona yurtimiz baxtu iqboli va buyuk kelajagi yo‘lida xizmat qilish – eng oliy saodatdir” – T.: O’zbekiston, 2015 304-b.
Darslik va o’quv qo’llanmalar:

  1. Milliy istiqlol g’oyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar. -T.:O’zbеkiston, 2000.

  2. Milliy istiqlol g’oyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar. (o’quv qo’llanma). Nazarov Q tarhiriri ostida. T.: Yangi asr avlodi, 2002

  3. Milliy istiqlol g’oyasi (O’zbеkiston Rеspublikasi Oliy ta'lim bakalavriat bosqichi uchun darslik). Ergashеv I tahriri ostida. –T.: Akadеmiya, 2005.

  4. Mamashokirov S., Tog’aеv Sh. Erkin va farovon hayot qurilishining g’oyaviy-mafkuraviy masalalari. –T.: Ma'naviyat, 2007.

  5. Milliy istiqlol g’oyasi: nazariya va amaliyot. -T.: Ijod dunyosi, 2002.

  6. Nazarov Q. Milliy istiqlol g’oyasining asosiy maqsad va vazifalari. – T.: Yangi asr avlodi, 2001.

  7. Nazarov Q. G’oyalar falsafasi .- T.: Akadеmiya, 2011.

  8. To’raеv Sh. Dеmokratik jarayonlar va milliy g’oya. –T.: Ma'naviyat, 2008.

  9. Ochildiеv A. Milliy g’oya va millatlararo munosabatlar. – T.: O’zbеkiston, 2004.

  10. Jurayev T., Akobirov S. Milliy manfaatlar va milliy xavfsizlik. T.: Akademiya, 2007.

  11. Mustaqillik mafkurasi va O’zbekistonda demokratik jamiyat qurishning iqtisodiy, ijtimoiy va ma’naviy negizlari. –T. : Universitet, 2001.

  12. Nazarov Q.N. G’oyalar falsafasi. T., Akademiya, 2011.

  13. Otamuratov S. Milliy rivojlanish falsafasi (siyosiy-falsafiy tahlil). – T.: Akademiya, 2005.

  14. Ochildiyev A. Globallashuv va mafkuraviy jarayonlar. T.: Muharrir, 2009.

  15. Siyosiy partiyalar mamlakatni modernizasiyalash jarayonida. . T.: G’afur G’ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2009.



Qo‘shimcha adabiyotlar:


  1. Ma'naviyat: asosiy tushunchalar izohli lug’ati. Nazarov Q. tahriri ostida. -T.: Ma'naviyat, 2009.

  2. Abilov O’. Milliy g’oya: ma'naviy omillar. T.: Ma'naviyat, 1999.

  3. Bеgmatov A. Ma'naviyat falsafasi yoxud Islom Karimov asarlarida yangi falsafiy tizimning yaratilishi. -T.: 2000 yil.

  4. Gafarli M.M. Kasaеv A.Ch. Rivojlanishning o’zbеk modеli: tinchlik va barqarorlik – taraqqiyot omili. –T.: O’zbеkiston, 2000.

  5. Islomov Z.M. Fuqarolik jamiyati: kеcha, bugun, ertaga. –T.: 2002.

  6. Mamashokirov S. va boshqalar. O’zbеkistonda yangi jamiyat qurilishining g’oyaviy-mafkuraviy masalalari. (O’quv-uslubiy qo’llanma). –T.: 2004.

  7. Milliy g’oya: targ’ibot tеxnologiyalari va atamalar lug’ati. Nazarov Q tahriri ostida. –T.: Akadеmiya nashriyoti. 2007.

  8. Milliy istiqlol g’oyasini xalqimiz ongiga singdirish omillari va vositalari. -T.: 2002.

  9. Milliy istiqlol g’oyasi: asosiy xususiyatlari, falsafiy va tarixiy ildizlari. -T.: 2002.

  10. Milliy istiqlol g’oyasi: asosiy tushunchalar, tamoyillar va atamalar. (qisqa izohli tajribaviy lug’at) -T.: Yangi asr avlodi, 2002.

  11. Mustaqillik mafkurasi va O’zbеkistonda dеmokratik jamiyat qurishning iqtisodiy, ijtimoiy va ma'naviy nеgizlari. -T.: Univеrsitеt, 2001.

  12. Mustaqillik: Izohli ilmiy-ommabop lug’at. Xonazarov Q tahriri ostida. -T.: Sharq, 2000.

  13. Musaеv F. Dеmokratik jamiyat qurishning falsafiy asoslari.-T.: 2008.

  14. Ortiqov M., Usmonov M. G’oya va mafkura. –T.:Yangi asr avlodi, 2001.

  15. Otamurodov S., Mamashokirov S. Markaziy Osiyoda mafkuraviy jarayonlar.-T.: 2001.

  16. Otamuradov S. Globallashuv va millat. –T.: 2008.

  17. Tuychiеv B. Politichеskaya kultura i dеmokratizatsii obshеstva. – T.:NUUz, 2010.

  18. Falsafa: Qomusiy lug’at. Nazarov Q tahriri ostida. -T.: Sharq, 2004.

  19. Erkaеv A. Milliy g’oya va ma'naviyat. –T.:Ma'naviyat, 2002.

  20. Qahhorova Sh. Global ma'naviyat – globallashuvning g’oyaviy asosi. – T.:Tafakkur, 2009.

  21. Quronov M. Mafkuraviy tahdid va yoshlar tarbiyasi. –T.: Akadеmiya, 2008.

  22. Levitin L., Donald S.Korlayl. Islom Karimov – Yangi O’zbekiston Prezidenti. T., O’zbekiston, 1996.

  23. Otamuratov S. Globallashuv va milliy-ma’naviy xavfsizlik. – T.: O’zbekiston, 2013.

  24. J.YA.YAxshilikov N.E. Muxammadiev “Milliy g‘oya va mafkura” T.: “Fan” 2015. 272-b



Internet saytlari:

  1. “Xalq so’zi” gazеtasi –www info. Uz.

  2. “Turkiston” gazеtasi - www turkiston sarkor. uz.

  3. “Ma'rifat” jurnali - www ma’rifat – inform.

  4. “Jamiyat va boshqaruv” jurnali - www rzult academy freenet uz.

  5. “Moziydan sado” jurnali - www moziy dostlink. Net

  6. www. Ziyo net.uz.




O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI



OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI





MILLIY G‘OYA TARG‘IBOTI TEXNOLOGIYALARI

FAN DASTURI
Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar

Ta’lim sohasi: 110000 –Pedagogika

Ta’lim yo‘nalishi: 5111600 – Milliy g‘oya, ma’naviyat asoslari va huquq ta’limi


Toshkent – 2012

Fanning o’quv dasturi Oliy va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi o‘nalishlari bo‘yicha Muvofiqlashtiruvchi kengashning 2012 yil “___”________dagi “____” -son majlis bayoni bilan ma’qullangan.

Fanning o’quv dasturi Nizomiy nomidagi Toshkent Davlat Pedagogika Universitetida ishlab chiqildi.

Tuzuvchilar: Sobirova М.А. - Nizomiy nomidagi TDPU Tarix fakul’teti, “Milliy g‘oya va ma’naviyat asoslari” kafedrasi mudiri, f.f.n

Muhammadieva О.М. - Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zMU Falsafa fakul’teti, “Milliy g‘oya va ijtimoiy falsafa” kafedrasi dotsenti, f.f.n.

Ayxodjaeva G.B.- Nizomiy nomidagi TDPU Tarix fakul’teti, “Milliy g‘oya va ma’naviyat asoslari” kafedrasi o‘qituvchisi

Taqrizchilar: Yoqubova M.Y.– Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zMU Falsafa fakul’teti, “Falsafa va fan metodologiyasi” kafedrasi kafedrasi dotsenti, f.f.n

Inomova R.A. – Toshkent shahar O‘MKHTB, O‘rta maxsus kasb-hunar ta’limi muassasalariga metodik ko‘maklashish bo‘yicha maslahatchilar-metodistlar xizmati bo‘limi boshlig‘i

Fanning o’quv dasturi Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti ilmiy-metodik birlashmasida tavsiya qilingan (2012 yil «____» ___________ -sonli majlis bayonnoma).

Kirish

Bu murakkab jarayon ilmiy amaliy jihatdan atroflicha bugungi kunda targ‘ibot ishlarining ta’sirchanligini ta’minlaydigan zamonaviy informatsion va komp’yuter texnologiyalarini keng joriy etish, jamiyat ma’naviy-g‘oyaviy immunitetini kuchaytirishga qaratilgan samarali usul-uslublarini ishlab chiqish, davlat va jamoat tashkilotlari hamda tashviqotchilar uchun tegishli tavsiya va qo‘llanmalarni tayyorlash muhiti vazifalar tarkibiga kiradi. Shu sababli milliy g‘oyaning asosiy maqsadlarini xalqqa sodda, xaqqoniy, tushunarli tarzda ifodalab berishlari muhim ahamiyatga ega. Buning uchun, nimani, qanday targ‘ib qilishni aniq tasavvur etish, uni inson ongiga qanday etkazish usullarini ishlab chiqish lozim. Targ‘ibot texnologiyalaridan maqsad – nafaqat bilim orttirish, balki kishilarni biron-bir xatti-xarakatga undashdan iborat.


Fanning maqsadi va vazifalari
Fanni o‘qitishdan maqsad – talabalarga milliy g‘oya va milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari haqida muayyan bilim va tushunchalar berish, milliy g‘oya to‘g‘risidagi qarashlarning shakllanishi, rivojlanishini zamonaviy o‘zgarishlar, interfaol texnologiyalar bilan bog‘lab o‘rgatishdan iborat. O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan demokratlashtirish jarayonlari milliy g‘oyaga oid Prezident I.A. Karimov asarlari asosida tahlil etiladi. Sharq mutafakkirlarining milliy g‘oya to‘g‘risidagi qarashlari, uning milliy va umuminsoniy negizlari, hozirgi dunyo erishayotgan yutuqlar, milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari, uslublaridagi yangiliklari tahlil etiladi. Fanning vazifasi milliy g‘oyaning targ‘ibot texnologiyalari ifodalangan kontseptual yo‘nalishlar, uslublar to‘g‘risida talabalarga bilim berish va ularda olingan bilimlarni amaliy faoliyatida qo‘llay olish ko‘nikmalarini shakllantirish;

  • talabalarda milliy g‘oyaning targ‘ibot texnologiyalarini tizimiy funktsional jihatdan tahlil etish ko‘nikmasini rivojlantirish;

  • fuqarolik jamiyati va milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarining yangicha paradigmalarini I.A.Karimov asarlari asosida o‘rganish, zamonaviy targ‘ibot texnologiyalari bilan talabalarni tanishtirish;

  • milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalaridan foydalanishning
    nazariy-uslubiy jihatlarini o‘rgatishdan iborat.


Fan bo‘yicha talabalarning bilimi, ko‘nikma va malakalariga qo‘yiladigan talablar
Ushbu fan talabalarning Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarini chuqur o‘zlashtirishlari, ma’nan barkamol bo‘lib kamol topishlari uchun zarurdir. Har bir talaba ushbu fan orqali quyidagilarni bilishi kerak:

- Milliy g‘oya targ‘iboti to‘g’risida tasavvurga ega bo‘lishi;

- Milliy va umuminsoniy ma’naviy boyliklarni rivojlanishida o‘z Vatani taraqqiyotining fidoyisi bo‘lib etishida va yuksak insoniy fazilatlarni shakllantira bilishda egallangan bilimlardan hamda milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalar dan unumli foydalana olilisi;

- Ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borishda milliy va umuminsoniy ma’naviy boyliklarni o‘rganish va targ’ibot qilish tajribasiga ega bo‘lishi kerak.



Shuningdek, ushbu fan bo‘yicha talabalar quyidagi ko‘nikamalarga ega bo‘lishlari zarur:

- Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari tuzilishi va vazifalarini bilish;



  • O‘qitishning usul va vositalarini o‘zlashtirish;

  • Dars jarayonini tashkil qilish mahoratini o‘zlashtirish;

  • O‘qitishning tashkil qilishda unumli metodlarni qo‘llay bilish;

  • Nazariy bilimlarni amaliyotga qo‘llashni bilish;

- Jamiyat taraqqiyotida Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari ahamiyatini tushunishi va ularni turmushga tadbiq etishga erishish malakasiga ega bo‘lishi kerak.
Fanning o‘quv rejadagi boshqa fanlar bilan o‘zaro bog‘liqligi, uslubiy jihatidan uzviyligi va ketma-ketligi
Mazkur fan 7-semestrda o‘qitilishga mo‘ljallangan bo‘lib, o‘quv rejada rejalashtirilgan Ma’naviyat asoslari, Dinshunoslik, Madaniyatshunoslik, Milliy g‘oya: asosiy tushuncha va tamoyillar, Ijtimoiy falsafa, G‘oyalar falsafasi, Qadriyatlar falsafasi, Ma’naviyatshunoslik, O‘zbek adabiyoti, Dunyo dinlari tarixi, Globallashuv asoslari, Geosiyosat asoslari kabi gumanitar va ijtimoiy-iqtisodiy, matematika va tabiiy-ilmiy, umumkasbiy va ixtisoslik fanlari bilan o‘zaro bog‘liq, uslubiy jihatidan uzviy ravishda va ketma-ketlik asosida o‘qitiladi.

Fanning ta’ilmdagi o‘rni

“Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari” fani ixtisoslik fanlaridan biri bo‘lib, talabalarda milliy g‘oyaning targ‘ibot texnologiyalari ifodalangan kontseptual yo‘nalishlar, uslublar to‘g‘risidagi malaka va ko‘nikmalarni shakllantirishda, umumta’lim maktablari, akademik litseylar va kasb-hunar kollejlarida milliy g‘oya va ma’naviy-ma’naviy ishlarning targ‘ibotiga oid bilimlar berishda asos bo‘ladi.

Shuningdek mazkur fan dasturidan ma’naviy-ma’rifiy bo‘limlar, tashkilotlar o‘z faoliyatini yo‘lga qo‘yishda hamda modernizatsiyalash jarayonlarida foydalanishlari mumkin
Fanni o‘qitishda foydalaniladigan zamonaviy axborot va pedagogik texnologiyalar
Mazkur kurs zamonaviy-ma’naviy barkamol, har jihatdan sog‘lomavlodni, komil inson shakllanishi, rivojlanishini ta’minlanishga har jihatdan yaqindan yordam bermog‘i lozim. Kursni o‘qitishda yangicha fikrlaydigan, yanigicha tafakkur tarziga ega bo‘lgan, milliy g‘oya va mafkuraning asosiy tamoyillarini o‘zida mujassam etgan shaxsni tarbiyalab voyaga etkazishga yordam berish nazarda tutiladi. Mana shu vazifalarni bajarishda bilimni talabalar ongiga singdirish, ularning amaliy faoliyatiga aylantirishda o‘qituvchi qanday pedagogik texnologiyalardan ijodiy foydalanishi muhim ahamiyatga ega. Binobarin, darslarga ko‘rgazmalilikka - turli albom, plakatlar, badiiy asarlardan namunalar o‘qishga alohida ahamiyat-berish ham yaxshi natija beradi.

Ushbu fanni o‘qitishda pedagogik texnologiyaning aqliy hujum, klaster, FSMU kabi usullaridan, pedagogik trening, pedagogik kvalimetriya-(o‘quvchini EHM vositasida testdan o‘tkazish) reyting asosida baholash kabi ta’limning yangi vositalaridan (tasviriy o‘quv matni, axborot tashuvchilar) hamda modul texnologiyasidan foydalanish maqsadga muvofiq. Metodik qo‘llanmalar, ko‘rgazmali qurollar, ma’ruzalar va ta’limning interfaol metodlaridan foydalanish darsning qiziqarli bo‘lishini ta’minlaydi.



Bundan tashqari talabalarning egallagan bilim va ko‘nikmalarini xolisona baholash uchun test usuli, reyting tizimi, talabaning bilim va ko‘nikmalarini egallash jarayonini nazorat etish usullaridan unumli foydalaniladi.

Asosiy qism

Fanning nazariy mashg‘ulotlari mazmuni

Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari: predmeti, maqsadi vavazifalari

"Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari" kursining predmeti,
maqsadi va vazifalari, uning o‘ziga xos jihatlari. "Targ‘ibot texnologiyasi"
atamasining paydo bo‘lishi. "Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyasi"
tushunchasi. G‘oyaviy, ma’naviy-ma’rifiy sohalardagi o‘zgarishlar. O‘z an’analarimiz, tarixiy taraqqiyot davomida erishgan va
erishayotgan yutuqlarimizni asrab-avaylash, mustaqilligimizni mustahkamlash, yoshlar ongiga Vatanga, millatga hurmat ruhida tarbiyalash-bugungi kunda milliy g‘oyani targ‘ib qilishning eng asosiy maqsadlaridan biri ekanligi. Bu jarayonlarni amalga oshirishda milliy g‘oyani targ‘ib qilish texnologiyalaridan foydalanishning ahamiyati.

"Texnologiya" tushunchasining mazmun va mohiyati, uning ko‘rinishlari. Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarining vazifalari: 1) milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari bo‘yicha kompeleks dastur yaratish; 2) milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarini yanada takomillashtirish; 3) milliy g‘oya targ‘ibotida yangi pedagogik texnologiyalardan unumli foydalanishga erishish; 4) milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarida ta’lim tizimining faoliyatini yanada takomillashtirish; 5) milliy g‘oya targ‘ibotida interfaol usullardan foydalanish orqali uni ommalashtirish va bosqichma-bosqich singdirib borish; 6) milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarining jamiyat hayotidagi roli va ahamiyatining yanada oshib borishi v.h..


Milliy g‘oya targ‘ibotida ijtimoiy- gumanitar fanlarning o‘rni va ahamiyati

Milliy g‘oya targ‘ibotiga oid masalalarni talaba yoshlarga tushuntirishda kishilar hayotini to‘la o‘rganadigan ijtimoiy-gumanitar fanlarning imkoniyatlaridan unumli foydalanish lozimligi. Mamlakatimiz hayotining barcha sohalarida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarni, xalqimiz turmushida ro‘y berayotgan o‘zgarishlarni keng, teran tahlil etish yo‘li bilan yoshlarning ruhiy-ma’naviy olamida g‘oyaviy bo‘shliq yuzaga kelishiga yo‘l qo‘ymaslik – ijtimoiy-gumanitar fanlarning muhim vazifalaridan biri ekanligi.

G‘oyaning mazmun-mohiyati shakllanishi va rivojlanishida falsafaning asosiy o‘rin tutishi. G‘oya va mafkura falsafiy asoslansagina, jamiyatdagi kishilarni, turli-ijtimoiy-siyosiy guruh va toifalarni birlashtirib, ular faoliyatini harakatga keltiruvchi kuchga aylanishi mumkinligi. Vatanimiz tarixini o‘rganish orqali talabalar ongi va qalbiga milliy g‘oyani singdirishning o‘rni va ahamiyati. Talaba yoshlarda milliy tuyg‘uni shakllantirishda adabiyot va san’atning keng imkoniyatlaridan foydalanish zarurati. Ma’naviyat asoslari, Siyosatshunoslik, O‘zbekistonda demokratik jamiyat qurish nazariyasi va amaliyoti, iqtisodiyot nazariyasi fanlari mavzularining milliy g‘oyani yoritish uchun qo‘shimcha imkoniyat yaratishi.


Oliy ta’lim tizimida o‘qitish texnologiyasi: mazmun-mohiyati, tuzilmasi va tasnifi

Bugungi kunda barcha ta’lim tizimida, shuningdek oliy ta’lim tizimida ham ta’lim-tarbiya jarayonida katta o‘zgarishlar amalga oshirilayotganligi. Zamonaviy mutaxassis kadrlarni tayyorlash masalasi davlat ta’lim standartlari doirasida kuchaytirilib, mutaqil bilimlarni to‘ldirish va yangilash ko‘nikmasi, izlanish olib borish, yangi echimlar topish, ijodkor shaxs bo‘lish, mustaqil fikr yuritish kabilar shaxs sifatlari tarkibiga kirib ulgurganligi. An’anaviy o‘qitish texnologik yondoshuvga o‘z o‘rnini bo‘shatib berayotganligi.

Kadrlar tayyorlash milliy dasturida ilk bor mamlakatimiz ta’lim tizimida texnologiyalashtirish muammosi davlatning muhim buyurtmasi sifatida e’tirof etilib, o‘quv tarbiya jarayoni yangi o‘quv-uslubiy majmualar, ilg‘or pedagogik texnologiyalar bilan to‘liq ta’minlanganligi.

Texnologiyalardan ta’lim sohasida foydalanish muammolari bo‘yicha mamlakatimizda XX asrning so‘nggi o‘n yilliklarida, ayniqsa mustaqillik yillarida ko‘plab katta ishlar amalga oshirilganligi.

Texnologiya(jarayon sifatida) uchta qoida bilan tavsiflanishi. Sanoat va ijtimoiy texnologiyalar. “O‘qitish texnologiyasi” tushunchasining paydo bo‘lishi. O‘quv jarayoniga texnologik yondoshuv. Zamonaviy pedagogikada o‘qitish texnologiyasining asosiy tavsifi. Oliy ta’lim tizimida o‘qitish texnologiyasiga qo‘yiladigan talablar.
Milliy g‘oya fanining pedagogik texnologiya asosda o‘qitish

nazariyasi

Mamlakatimizda mafkuraviy maqsadlarning tubdan yangilanishi, milliy g‘oyaning omma ongiga uzluksiz singdirib borilishi pedagogik tafakkurni ham o‘zgartirayotganligi. Mafkuraviy jarayonlar pedagogik voqelikni aks ettiradigan ta’limiy faoliyat loyihalarini asoslaydigan fan sohasini qamrab olishi. Yangi pedagogik bilimlar ko‘lami Kadrlar tayyorlash milliy dasturi talablari asosida kengayib borayotganligi. Didaktikaning o‘qitish nazariyasi sifatida ikki umumlashgan savolga javob berishi. “Nimani o‘qitish kerak” (mazmun) “Qanday o‘qitish kerak” (texnologiya).

Texnologik yondoshuvning izohli-tasvirli yondoshuvdan farqli jihatlari.
Har qanday pedagogik texnologiya asosini ilmiy jihatdan qurilgan didaktik jarayon tashkil etishi.

O‘qitish texnologiyalarini loyihalash qonunlari. Fan mavzulari bo‘yicha o‘quv maqsadlarini aniq belgilash pedagogik texnologiyani loyihalashning dastlabki sharti hisoblanishi. Mavzu maqsadini aniq o‘rnatish borasidan vazifalar.

O‘quv fani mavzusi bo‘yicha o‘quv axborotlarini saralash qonuni. O‘quv elementlari (O‘E) va fan ob’ektlari (FO). Fan rivojining “abstraktsiya pog‘onalari”.

Didaktik jarayonni qurish va o‘quv vaqti davomida uni amalga oshirish qonuni. Didaktik jarayon bilan bog‘liq bo‘lgan uch komponentlar: motivatsiya, talabaning o‘quv-bilish faoliyati va uni boshqarish.



Milliy g‘oya targ‘ibotini takomillashtirishning

asosiy omillari

Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari: shakllari, sohalari va yo‘nalishlarining xilma-xilligi. Bugungi kunda fanlarning keng aholi ongiga singdirishning ko‘pgina texnologiyalari mavjudligi. Texnologiyalar jamiyatning barcha sohalarida o‘zining muhim o‘rniga ega ekanligi. Boshqaruv, pedagogik, informatsion intellektual texnologiyalar. Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarini ta’lim tizimida keng qo‘llash yo‘llari. Tarbiya. Fan va ilmiy muassasalar. Madaniyat va madaniy-ma’rifiy muassalar. Adabiyot va san’at. Din. Sport. Oila. Mahalla. Mehnat jamoalari va birlashmalari. Zamonaviy tafakkur va ilg‘or pedogogik usullardan foydalanish zarurligining mohiyati. Pedagogik texnologiyalarning ko‘rinishlari - "ta’limiy texnologiya", "pedogogik texnologiya", "tarbiya texnologiyasi", "rivojlantirish texnologiyalari". Milliy g‘oyani targ‘ib qilishda ularning o‘rni va ahamiyatining oshib borishi.

Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari; shakllari, sohalari va yo‘nalishlari. Milliy g‘oya targ‘iboti samaradorligini oshirishda avvalo xalqimizning tarixiy merosi, azaliy an’analari, udumlari, tili, dini, ruhiyatiga, milliy qadriyatlarimiz, xalqimizning dunyoqarashi va tafakkuriga asoslangan holda ishlarni tashkil etishning muhim mezonlari.
Milliy g‘oya targ‘ibotining texnologik asoslari

Milliy g‘oya targ‘ibotini tashkil qilishning psixologik, pedagogik asoslari. Targ‘ibotning tarkibini oldindan puxta o‘ylab qo‘yish, ko‘rgazmali qurollardan keng foydalanish, bilishning his etish, idrok etish usullaridan keng foydalanish.

Milliy g‘oya targ‘ibotini tashkil qilishda yaxshi dastur tuzishning ahamiyati. Dastur tuzishda e’tiborga olinishi lozim bo‘lgan jihatlar:

uning, hayotiy vaziyatning dolzarb vazifalaridan kelib chiqib tuzilgan bo‘lishi;

ikkinchidan, xolis, ob’ektiv va mavjud muammolarni echishga qaratilgan bo‘lishi;

uchinchidan, real, amalga oshadigan me’yorda, darajada bo‘lishi;

to‘rtinchidan, muammoni qo‘yishdan to uni to‘la echish, yakun yasashgacha bo‘lgan dasturni o‘z ichiga olishi;

beshinchidan, muvofiqlashtirilgan, ya’ni uzviylikka asoslanib, o‘zidan oldin qabul qilingan, ya’ni bajarilgan, bajarilayotgan dasturlar bilan bog‘langanligi.



Milliy g‘oya targ‘iboti dasturini amalga oshirishda milliy g‘oya targ‘iboti muammosini to‘g‘ri qo‘yish, muammoga oid barcha ma’lumotlarga ega bo‘lish, quyidagi qarorlarning qabul qilinishi muhim ahamiyat kasb etishi: muammoning mohiyati va uni yuzaga keltirayotgan sabablarni aniqlash; tayyorlanayotgan qarorni tashkiliy ta’minlash rejasini ishlab chiqish; kadrlar bilan ta’minlash; tayyorlanayotgan qaror ijrosini nazorat qilish sistemasi loyihasini ishlab chiqish; qarorni amalga oshiruvchilarning huquq va mas’uliyat darajasi, ularni moddiy va ma’naviy rag‘batlantirish choralarini belgilash; qaror loyihasini tayyorlash; qaror qabul qilish;
Milliy g‘oya targ‘iboti samaradorligini oshirishning dolzarb vazifalari

Milliy g‘oyaning samaradorligini oshirishning targ‘ibot texnologiyalariga ham bog‘liqligi. Uning aholi ongiga singdirish, tushuntirish va mohiyatini ochib berishda ahamiyati. Targ‘ibot texnologiyalarining samaradorligiga erishishda targ‘ib etish yangiliklarini, ta’limiy jarayonlardagi mustaqillikni ta’minlab berishi bilan ajralib turishi lozimligi. "Izohli-tasviriy yondashuv" texnologiyalarida yangi yo‘nalish ekanligi. Uning samaradorlik darajasi o‘lchamlari. Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarining samaradorligini sotsial, madaniy, ijtimoiy-iqtisodiy hayot, insonlarning turmush sharoitida yangilanishlar, o‘zgarishlar bilan bog‘liqligi.

Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarining samaradorligini oshirishning yo‘llari:

  • targ‘ibot texnologiyalarida milliy g‘oyaning mohiyatini, mazmunini, foydali jihatlarini xolisona ko‘rsatib berish;

  • ikki va ko‘p tomonlama aloqa munosabatlari tizimini shakllantirish;

  • targ‘ibot texnologiyalari vositalari rollarini yanada
    takomilashtirish.

Milliy g‘oya targ‘ibotida so‘z va amal birligi. Jamoatchilikning qiziqishi, maqsad va intilishlarini hisobga olish. Targ‘ibotlarning ishonchliligini ta’minlash.
Milliy g‘oya targ‘ibotida zamonaviy texnologik uslublar

Milliy g‘oya targ‘ibotida zamonaviy texnologik uslublar tushunchasi, uning ma’no-mazmuni. Milliy g‘oyani targ‘ib qilishning an’anaviy va zamonaviy yo‘nalishlari. Uni tushunarli, hammabop texnologiyalar asosida ommalashtirish. Yangi zamonaviy texnologiyalarni milliy g‘oya takomilida alohida nisbatga egaligi. Zamonaviy texnologik uslublar to‘g‘risida an’anaviy nazariyalar, modernizatsiya jarayonlari.

Milliy g‘oya targ‘ibotida zamonaviy texnologiyalarning asosiy vazifasi - targ‘ibot yo‘llarini ko‘rsatib berish, uning natijaviyligini, tezkorligini, texnikaviy qurollanganligini oshirishga qaratilganligi. Milliy g‘oya targ‘ibotida zamonaviy o‘zaro muloqot, bahs, munozara, masofali o‘qitish, "Ekspert baholash" usuli, "Klaster" usuli, "Sinkveyn" usuli, "O‘yinlar nazariyasi" usuli, "Aqliy hujum" usuli, “Menyu” usuli va shu kabi interfaol usullarni tashkil qilish uslublaridan foydalanishning ahamiyati.
Milliy g‘oya fanini o‘qitishda didaktik jarayon loyihasining interfaol usullari

Milliy g‘oya targ‘iboti faninin o‘qitishda interfaol usullarning o‘ziga xos jihatlari. Interfaol usullarning o‘quv tarbiyaviy masalalarini echishdagi qiyosiy imkoniyati.

Interfaol usullarni tanlashda mavzudan ko‘zlangan maqsad, mazmunga moslashish, talaba va o‘qituvchining imkoniyatlari, vaqt o‘lchovi, mavjud o‘quv-moddiy baza va shu kabilarni hisobga olish zarurligi. Eng asosiysi, yakuniy natijani ta’minlaydigan va kafolatlaydigan pedagogik mezon yaratilishi lozimligi.

Interfaol usullar ta’lim tarbiya, rivojlantirish masalalarini echishga yuqori darajada yo‘naltirilganligi. Ularning ta’lim mazmuni xususiyatiga mos kelishi. O‘quv imkoniyatlariga to‘liq mos kelishi. O‘qitish usullaridan foydalanishda pedagogning shaxsiy imkoniyatlari va o‘quv jarayonini tashkil etish shakllari bilan mos kelishi. Interfaol usullarning pedagogik texnologiya tamoyillariga mos kelishi.

Ta’lim oluvchilar faoliyatini murakkablashtirish va mustaqilligini oshirish.
Milliy g‘oya targ‘ibotida "Jamoatchilik bilan aloqalar"

Milliy g‘oya targ‘ibotida "Jamoatchilik bilan aloqalar" tushunchasi, ma’no va mazmuni. Insonning murakkab mavjudot ekanligi. U axborotlarni, jarayonlarni turli xil tarzda qabul qilishi. Milliy g‘oya targ‘ibotida jamoatchilikning qabul qilish darajasi va yo‘nalishlari. Jamoatchilik bilan ishlashda targ‘ibot texnologiyalaridan foydalanish. Ulardan eng ko‘p qo‘llanilayotgani "jamoatchilik bilan aloqalar" texnologiyasi ekanligi. Uning ko‘rinishlari, shakllari va o‘ziga xos jihatlari.Texnologiyani qo‘llash va uni qabul qilishning mohiyati.

Milliy g‘oyaning mohiyatini tushuntirishda, uni qo‘llab-quvvatlashlariga erishishda jamoatchilik bilan aloqalarning o‘rni. Bu jarayonda muammolarni hal qilishda jamoatchilikning fikriga tayanish.

Milliy g‘oyani targ‘ib etishda jamoatchilikning manfaati va istaklarini o‘rganish. Fuqarolarni yot, zararli mafkura va g‘oyalar ta’siridan himoyalash vazifalarini amalga oshirishda "jamoatchilik bilan aloqalar" texnologiyasi ko‘rinishlari. Ularni yot va zararli, g‘oyalarning ta’siridan saqlashda milliy g‘oyaga tayanishning ahamiyati. Jamoatchilik fikri ko‘rinishlari. Jamoatchilik fikrida ob’ektivlik va sub’ektivlik holatlari.


Milliy g‘oya targ‘ibotida OAVlarining o‘rni

Milliy g‘oyani yangi texnologiyalar asosida targ‘ib qilish, uni bosqichma-bosqich asosida amalga oshirish. Milliy g‘oya targ‘ibotida Ommaviy axborot vositalarining o‘rni. Ommaviy axborot vositalarining "to‘rtinchi hokimiyat" sifatidagi asosiy mezonlari. OAVning milliy g‘oyani aniq va tezkor ravishda ta’minlab berishdagi ta’siri. Jamoatchilik fikrini milliy g‘oya negizlari va tamoyillari asosida shakllantirish vazifalari. OAV orqali turli yot g‘oyalar kirib kelishining oldini olish imkoniyatlari. "Ommaviy madaniyat" ga qarshi ta’sir ko‘rsatish usullari. Turli OAV tashkil etilishi. OAV - milliy g‘oya tamoyillari va negizlariga tayanib faoliyat olib borishi zarurligi. Globallashuv va OAV ko‘rinishlari. Internet tizimi. Reklama. E’lonlar. Turli xil kinofil’mlar targ‘iboti. Seriallar. An’anaviylik va zamonaviylik munosabatida milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarining ahamiyati.


Milliy g‘oya targ‘ibotida xalq og‘zaki ijodidan foydalanishning o‘ziga xos usullari

Milliy g‘oya targ‘ibotida xalq og‘zaki ijodini o‘rganishning ahamiyati katta ekanligi. Xalq o‘yinlari, xalq og‘zaki ijodining ma’naviy-ma’rifiy imkoniyatlari ommabopligi bilan ajralib turishi. Avloddan-avlodga o‘tib kelgan fol’klor janrlari o‘zining mazmunan tiniqligi, sodda va ravonligi, shaklan mukammalligi va badiiy teranligi bilan tinglovchi qalbiga tez singib ketishi. Xalq og‘zaki ijodining dostonchilik, baxshichilik yo‘nalishlaridagi ijod namunalarida ham yoshlarning ma’naviy- ruhiy kamolotini yuksaltirishga xizmat qiladigan qator bunyodkor g‘oyalar o‘z aksini topganligi.

Xalq og‘zaki ijodi voyaga etayotgan avlod qalbida milliy ruhiyatning uyg‘onishiga ta’sir qilib, o‘zlikni, azaliy qadriyatlarni anglashga yordam berishi, ajdodlar ruhini e’zozlash, tarixni teran his etishga da’vat etishi.

Xalq o‘yinlarini tiklash borasida amaliy hatti –harakatlar olib borish zarurligi. Xalq o‘yinlarini tiklashda oila, mahalla, ta’lim muassasalari hamda milliy g‘oya targ‘ibotiga mas’ul tashkilotlar hamkorligini yo‘lga qo‘yish lozimligi.

Xalq og‘zaki ijodini o‘rganishga yangicha yondoshuvning talab etilishi.
Milliy g‘oya targ‘ibotida milliy-madaniy markazlarning

o‘rni va roli

Milliy g‘oya va milliy mafkura – bu nafaqat o‘zbeklarning, balki O‘zbekistonda istiqomat qiluvchi barcha o‘zbekistonlik fuqarolarinng g‘oya va mafkurasi ekanligi. Milliy g‘oyada O‘zbekistonda yashovchi barcha millat va elat vakillari manfaatlarining ifoda etilganligi. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 18-moddasida «O‘zbekiston Respublikasida barcha fuqarolar bir xil huquq va erkinliklarga ega bo‘lib, jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e’tiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeidan qat’iy nazar, qonun oldida tengdirlar», deb alohida yozib qo‘yilganligi.

Butun O‘zbekistonda ko‘p millat vakillari — o‘zbeklar va tojiklar, turkmanlar va ruslar, tatarlar va koreyslar, qozoqlar va boshqa millat farzandlari og‘a-ini bo‘lib, hamkorlik va do‘stlikda yashab kelayotganligi. Mamlakatimiz istiqlolga erishgandan keyin rus, koreys, turkman, tojik milliy­-madaniy markazlari tashkil etilganligi, ular turli ommaviy-siyosiy tadbirlarda faol ishtirok etib, istiqlolimizni mustahkam­lash, millatlararo totuvlikni rivojlantirishga hissalarini qo‘shib kelayotganligi.

Milliy madaniy markazlarni milliy g‘oya targ‘ibotiga kengroq jalb etish katta ahamiyat kasb etishi. Milliy madaniy markazlar tomonidan o‘tkaziladigan turli xil tanlovlar, ilmiy seminar va madaniyat kunlari xalqlar o‘rtasidagi tinchlik va barqarorlikni ta’minlashda muhim rol o‘ynashi.




Globallashuv jarayonida yoshlar ongiga milliy g‘oyani singdirish

texnologiyalari

Dunyo rivojlanishining yangicha bosqichi. "Globallashuv" tushunchasi turli g‘oyalar va mafkuralar ko‘rinishlari va mafkuraviy ta’sirlar darajasi. Yot va zararli, tajovuzkor g‘oyalar ham mavjudligi. Ana shunday xavflarni oldini olish va ularning ta’siriga javob berish qobiliyatiga ega bo‘lgan "qalqon" xalqimizning an’ana va tarixini o‘zida mujassam etuvchi, uni kelajakdagi taraqqiyotini belgilab berish uchun xizmat qiluvchi, bu – milliy g‘oya ekanligi. Milliy g‘oya mavjudligining o‘zi etarli holat emasligi, uni bir butun holda mazmunini tushunish, qabul qilish va asrab-avaylashlari milliy g‘oyani xalq va davlat manfaati sifatida qabul qilishning muhim ahamiyatga egaligi.

Har qanday jamiyatning taqdiri avvalo, uni a’zolarining mafkuraviy immunitetiga bog‘liq ekanligi. Befarq va loqayd odamlardan tashkil topgan jamiyatning xavf-xatardan xoli bo‘la olmasligi. Globallalshuv sharoitida texnologiyalardan turli-xil maqsadda foydalanish ehtimoli. Milliy g‘oya targ‘ibotida zamonaviy texnologiyalardan jamoat bilan munosabatlar tizimida ezgu maqsadlarga yo‘nalganligining ahamiyati. Jamoada fidoiylik, vatanparvarlik va fuqarolik pozitsiyasini shakllantirish.

Globallashuv va liberallashuvning insonlar ongi va dunyoqarashiga ta’siri. Ma’naviy tahdid ko‘rinishlari va ularning oldini olish. O‘zbekistonning mustaqil taraqqiyot yo‘lini amalga oshirishda turli ezgu g‘oyalar ahamiyatining oshib borishi.
Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalaridan foydalanishning o‘ziga xos

jihatlari

Milliy g‘oyaning asosiy tashuvchisi – yoshlar ekanligi. Yoshlarning ongiga milliy g‘oya xususiyatlarini singdirish, ularni an’analarimiz, tariximiz, taraqqiyotning kafolati ruhida tarbiyalash milliy siyosatimizning asosiy yo‘nalishlaridan biri ekanligi. Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalaridan foydalanishning asosiy maqsadi. Jamiyatning barcha a’zolari, shuningdek, yosh avlodni shu g‘oya asosida tarbiyalash, ularni turli yot "mavkuraviy xavflar"dan himoya qilish. Ularda davlat va jamiyat manfaatlariga nisbatan

ma’suliyat his qilish tuyg‘usini shakllantirish. Yoshlarning milliy g‘oya negizlariga hurmat, umuminsoniy qadriyatlarni hisobga olishga moyilligini oshirish. Yoshlar bilan ishlashda targ‘ibot texnologiyalaridan foydalanishning o‘ziga xos jihatlarini hisobga olish.

Globallashuv jarayonida mafkuraviy targ‘ibot texnologiyalarining ta’siri. Yoshlarning ongini zaharlash va ularni o‘z manfaatlari yo‘lida foydalanishning zararli oqibatlari. Yoshlar qatlami orasida milliy g‘oya targ‘ibotini keng ko‘lamda yoyish, mohiyatini ochib berishga xizmat qiladigan turli interfaol usullaridan keng va ommaviy ravishda ta’lim tizimlarida foydalanishning milliy g‘oya targ‘iboti samaradorligiga ta’siri. Targ‘ibot texnologiyalarining yangilanib va takomillashib borishi shart-sharoitlari. Undan foydalanishda yoshlarning xususiyatlarini hisobga olishning ahamiyati oshib borishi.
Seminar mashg‘ulotlarini tashkil etish bo‘yicha ko‘rsatma va tavsiyalar
"Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari" kursining predmeti,
maqsadi va vazifalari, uning o‘ziga xos jihatlari. "Targ‘ibot texnologiyasi"
atamasining paydo bo‘lishi. "Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyasi"
tushunchasi. G‘oyaviy, ma’naviy-ma’rifiy sohalardagi o‘zgarishlar. O‘z an’analarimiz, tarixiy taraqqiyot davomida erishgan va erishayotgan yutuqlarimizni asrab-avaylash, mustaqilligimizni mustahkamlash, yoshlar ongiga Vatanga, millatga hurmat ruhida tarbiyalash-bugungi kunda milliy g‘oyani targ‘ib qilishning eng asosiy maqsadlaridan biri ekanligi. Bu jarayonlarni amalga oshirishda milliy g‘oyani targ‘ib qilish texnologiyalaridan foydalanishning ahamiyati.

"Texnologiya" tushunchasining mazmun va mohiyati, uning ko‘rinishlari. Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarining vazifalari. Milliy g‘oya targ‘ibotiga oid masalalarni talaba yoshlarga tushuntirishda kishilar hayotini to‘la o‘rganadigan ijtimoiy-gumanitar fanlarning imkoniyatlaridan unumli foydalanish lozimligi. G‘oyaning mazmun-mohiyati shakllanishi va rivojlanishida falsafaning asosiy o‘rin tutishi. Vatanimiz tarixini o‘rganish orqali talabalar ongi va qalbiga milliy g‘oyani singdirishning o‘rni va ahamiyati. Talaba yoshlarda milliy tuyg‘uni shakllantirishda adabiyot va san’atning keng imkoniyatlaridan foydalanish zarurati. Ma’naviyat asoslari, Siyosatshunoslik, O‘zbekistonda demokratik jamiyat qurish nazariyasi va amaliyoti, iqtisodiyot nazariyasi fanlari mavzularining milliy g‘oyani yoritish uchun qo‘shimcha imkoniyat yaratishi.

An’anaviy o‘qitish texnologik yondoshuvga o‘z o‘rnini bo‘shatib berayotganligi. Texnologiyalardan ta’lim sohasida foydalanish muammolari bo‘yicha mamlakatimizda XX asrning so‘nggi o‘n yilliklarida, ayniqsa mustaqillik yillarida ko‘plab katta ishlar amalga oshirilganligi. Texnologiya(jarayon sifatida) uchta qoida bilan tavsiflanishi. Oliy ta’lim tizimida o‘qitish texnologiyasiga qo‘yiladigan talablar. Mafkuraviy jarayonlar pedagogik voqelikni aks ettiradigan ta’limiy faoliyat loyihalarini asoslaydigan fan sohasini qamrab olishi. Yangi pedagogik bilimlar ko‘lami Kadrlar tayyorlash milliy dasturi talablari asosida kengayib borayotganligi. Didaktikaning o‘qitish nazariyasi sifatida ikki umumlashgan savolga javob berishi. Texnologik yondoshuvning izohli-tasvirli yondoshuvdan farqli jihatlari. O‘qitish texnologiyalarini loyihalash qonunlari. Didaktik jarayon bilan bog‘liq bo‘lgan uch komponentlar: motivatsiya, talabaning o‘quv-bilish faoliyati va uni boshqarish.

Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari: shakllari, sohalari va yo‘nalishlarining xilma-xilligi. Boshqaruv, pedagogik, informatsion intellektual texnologiyalar. Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarini ta’lim tizimida keng qo‘llash yo‘llari. Tarbiya. Fan va ilmiy muassasalar. Madaniyat va madaniy-ma’rifiy muassalar. Adabiyot va san’at. Din. Sport. Oila. Mahalla. Mehnat jamoalari va birlashmalari. Zamonaviy tafakkur va ilg‘or pedogogik usullardan foydalanish zarurligining mohiyati. Pedagogik texnologiyalarning ko‘rinishlari. Milliy g‘oya targ‘iboti samaradorligini oshirishda avvalo xalqimizning tarixiy merosi, azaliy an’analari, udumlari, tili, dini, ruhiyatiga, milliy qadriyatlarimiz, xalqimizning dunyoqarashi va tafakkuriga asoslangan holda ishlarni tashkil etishning muhim mezonlari.



Milliy g‘oya targ‘ibotini tashkil qilishning psixologik, pedagogik asoslari. Milliy g‘oya targ‘ibotini tashkil qilishda yaxshi dastur tuzishning ahamiyati. Dastur tuzishda e’tiborga olinishi lozim bo‘lgan jihatlar. Milliy g‘oya targ‘iboti dasturini amalga oshirishga qo‘yiladigan talablar.

Milliy g‘oyaning samaradorligini oshirishning targ‘ibot texnologiyalariga ham bog‘liqligi. "Izohli-tasviriy yondashuv" texnologiyalarida yangi yo‘nalish ekanligi. Uning samaradorlik darajasi o‘lchamlari. Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarining samaradorligini sotsial, madaniy, ijtimoiy-iqtisodiy hayot, insonlarning turmush sharoitida yangilanishlar, o‘zgarishlar bilan bog‘liqligi. Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarining samaradorligini oshirishning yo‘llari.Milliy g‘oya targ‘ibotida so‘z va amal birligi. Jamoatchilikning qiziqishi, maqsad va intilishlarini hisobga olish. Targ‘ibotlarning ishonchliligini ta’minlash.

Milliy g‘oya targ‘ibotida zamonaviy texnologik uslublar tushunchasi, uning ma’no-mazmuni. Milliy g‘oyani targ‘ib qilishning an’anaviy va zamonaviy yo‘nalishlari. Uni tushunarli, hammabop texnologiyalar asosida ommalashtirish. Yangi zamonaviy texnologiyalarni milliy g‘oya takomilida alohida nisbatga egaligi. Zamonaviy texnologik uslublar to‘g‘risida an’anaviy nazariyalar, modernizatsiya jarayonlari.

Milliy g‘oya targ‘ibotida zamonaviy texnologiyalarning asosiy vazifalari. Milliy g‘oya targ‘ibotida zamonaviy interfaol usullarni tashkil qilish uslublaridan foydalanishning ahamiyati. Milliy g‘oya targ‘iboti fanini o‘qitishda interfaol usullarning o‘ziga xos jihatlari. Interfaol usullarning o‘quv tarbiyaviy masalalarini echishdagi qiyosiy imkoniyati. Interfaol usullar ta’lim tarbiya, rivojlantirish masalalarini echishga yuqori darajada yo‘naltirilganligi.

Milliy g‘oya targ‘ibotida "Jamoatchilik bilan aloqalar" tushunchasi, ma’no va mazmuni. Insonning murakkab mavjudot ekanligi. Milliy g‘oya targ‘ibotida jamoatchilikning qabul qilish darajasi va yo‘nalishlari. Jamoatchilik bilan ishlashda targ‘ibot texnologiyalaridan foydalanish. "Jamoatchilik bilan aloqalar" texnologiyasi ekanligi. Uning ko‘rinishlari, shakllari va o‘ziga xos jihatlari.Texnologiyani qo‘llash va uni qabul qilishning mohiyati.

Milliy g‘oyaning mohiyatini tushuntirishda, uni qo‘llab-quvvatlashlariga erishishda jamoatchilik bilan aloqalarning o‘rni. Bu jarayonda muammolarni hal qilishda jamoatchilikning fikriga tayanish. Milliy g‘oyani targ‘ib etishda jamoatchilikning manfaati va istaklarini o‘rganish. Fuqarolarni yot, zararli mafkura va g‘oyalar ta’siridan himoyalash vazifalarini amalga oshirishda "jamoatchilik bilan aloqalar" texnologiyasi ko‘rinishlari. Ularni yot va zararli, g‘oyalarning ta’siridan saqlashda milliy g‘oyaga tayanishning ahamiyati. Jamoatchilik fikri ko‘rinishlari. Jamoatchilik fikrida ob’ektivlik va sub’ektivlik holatlari.

Milliy g‘oyani yangi texnologiyalar asosida targ‘ib qilish, uni bosqichma-bosqich asosida amalga oshirish. Milliy g‘oya targ‘ibotida Ommaviy axborot vositalarining o‘rni. Ommaviy axborot vositalarining "to‘rtinchi hokimiyat" sifatidagi asosiy mezonlari. OAVning milliy g‘oyani aniq va tezkor ravishda ta’minlab berishdagi ta’siri. Jamoatchilik fikrini milliy g‘oya negizlari va tamoyillari asosida shakllantirish vazifalari. OAV orqali turli yot g‘oyalar kirib kelishining oldini olish imkoniyatlari. "Ommaviy madaniyat" ga qarshi ta’sir ko‘rsatish usullari. Turli OAV tashkil etilishi. OAV - milliy g‘oya tamoyillari va negizlariga tayanib faoliyat olib borishi zarurligi. Globallashuv va OAV ko‘rinishlari. Internet tizimi. Reklama. E’lonlar. Turli xil kinofil’mlar targ‘iboti. Seriallar. An’naviylik va zamonaviylik munosabatida milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalarining ahamiyati.

Milliy g‘oya targ‘ibotida xalq og‘zaki ijodini o‘rganishning ahamiyati. Xalq o‘yinlari, xalq og‘zaki ijodining ma’naviy-ma’rifiy imkoniyatlari ommabopligi bilan ajralib turishi. Xalq og‘zaki ijodi voyaga etayotgan avlod qalbida milliy ruhiyatning uyg‘onishiga ta’sir qilib, o‘zlikni, azaliy qadriyatlarni anglashga yordam berishi, ajdodlar ruhini e’zozlash, tarixni teran his etishga da’vat etishi. Xalq o‘yinlarini tiklash borasida amaliy hatti –harakatlar olib borish zarurligi. Xalq o‘yinlarini tiklashda oila, mahalla, ta’lim muassasalari hamda milliy g‘oya targ‘ibotiga mas’ul tashkilotlar hamkorligini yo‘lga qo‘yish lozimligi. Xalq og‘zaki ijodini o‘rganishga yangicha yondoshuvning talab etilishi.

Milliy g‘oyada O‘zbekistonda yashovchi barcha millat va elat vakillari manfaatlarining ifoda etilganligi. Butun O‘zbekistonda ko‘p millat vakillari — o‘zbeklar va tojiklar, turkmanlar va ruslar, tatarlar va koreyslar, qozoqlar va boshqa millat farzandlari og‘a-ini bo‘lib, hamkorlik va do‘stlikda yashab kelayotganligi. Milliy madaniy markazlarni milliy g‘oya targ‘ibotiga kengroq jalb etish katta ahamiyat kasb etishi. Milliy madaniy markazlar tomonidan o‘tkaziladigan turli xil tanlovlar, ilmiy seminar va madaniyat kunlari xalqlar o‘rtasidagi tinchlik va barqarorlikni ta’minlashda muhim rol o‘ynashi. "Globallashuv" tushunchasi turli g‘oyalar va mafkuralar ko‘rinishlari va mafkuraviy ta’sirlar darajasi. Har qanday jamiyatning taqdiri avvalo, uni a’zolarining mafkuraviy immunitetiga bog‘liq ekanligi. Befarq va loqayd odamlardan tashkil topgan jamiyatni xavf-xatardan xoli bo‘la olmasligi. Globallalshuv sharoitida texnologiyalardan turli-xil maqsadda foydalanish ehtimoli. Milliy g‘oya targ‘ibotida zamonaviy texnologiyalardan jamoat bilan munosabatlar tizimida ezgu maqsadlarga yo‘nalganligining axamiyati. Jamoada fidoiylik, vatanparvarlik va fuqarolik pozitsiyasini shakllantirish.Ma’naviy tahdid ko‘rinishlari va ularning oldini olish. O‘zbekistonning mustaqil taraqqiyot yo‘lini amalga oshirishda turli ezgu g‘oyalar ahamiyatining oshib borishi.



Milliy g‘oyaning asosiy tashuvchisi – yoshlar ekanligi. Yoshlarning ongiga milliy g‘oya xususiyatlarini singdirish, ularni an’analarimiz, tariximiz, taraqqiyotning kafolati ruhida tarbiyalash milliy siyosatimizning asosiy yo‘nalishlaridan biri ekanligi. Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalaridan foydalanishning asosiy maqsadi. Jamiyatning barcha a’zolari, shuningdek, yosh avlodni shu g‘oya asosida tarbiyalash, ularni turli yot "mavkuraviy xavflar"dan himoya qilish. Ularda davlat va jamiyat manfaatlariga nisbatan ma’suliyat his qilish tuyg‘usini shakllantirish. Yoshlarning milliy g‘oya negizlariga hurmat, umuminsoniy qadriyatlarni hisobga olishga moyilligini oshirish. Yoshlar bilan ishlashda targ‘ibot texnologiyalaridan foydalanishning o‘ziga xos jihatlarini hisobga olish. Targ‘ibot texnologiyalarining yangilanib va takomillashib borishi shart-sharoitlari. Undan foydalanishda yoshlarning xususiyatlarini hisobga olishning ahamiyati oshib borishi.
Mustaqil ishni tashkil etishning shakli va mazmuni
Darslik va o‘quv qo‘llanmalarining (ularning to‘la ta’minlanganligi taqdirda) boblari va mavzularini o‘rganish. Tarqatma materiallar bo‘yicha ma’ruza qismlarini o‘zlashtirish. O‘qitish va nazorat qilishning avtomatlashtirilgan tizimlari bilan ishlash. Fanning boblari va mavzulari ustida ishlash.

Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari fanidan nazariy va amaliy mashg‘ulotlar o‘tish davomida talabalarni ijodiy jarayonga yo‘naltirish, ularni tahlil qilish, mustaqil ishlashga o‘rgatish, mashg‘lar bajarish. Badiiy asarlarni estetik-g‘oyaviy jihatdan tahlil qilish, klassik asarlar matni ustida ishlash, adabiy jarayonni kuzatib borish. Malakaviy amaliyotni o‘tish chog‘ida yangi texnika, jihozlar, keng ko‘lamli ilmiy ish olib borishga qulay jarayonlar va texnologiyalarni o‘rganish. Talabalarning ilmiy-tadqiqot ishlarini bajarish bilan bog‘liq holda fanning muayyan boblari va mavzularini chuqur o‘rganish.



Dasturning informatsion-uslubiy ta’minoti
Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari fanini o’rganish davomida mashg’ulotlar paytida axborot (taqdimot, multimedia texnologiyalari) va ta’limning zamonaviy texnologiyalari (rivojlantiruvchi ta’lim texnologiyalari, fanni to’liq o’zlashtirishga yo’naltirilgan texnologiyalar, shaxsga yo’naltirilgan ta’lim texnologiyalari) hamda interfaol usullar ("Ekspert baholash" , "Klaster", "Sinkveyn", "O‘yinlar nazariyasi", "Aqliy hujum", “Menyu” qo’llaniladi. Bundan tashqari darsliklar, o’quv qo’llanmalari, ma’lumotnomalar, pedagogik entsiklopediyalar va lug’atlar, ma’ruza matnlari, tarqatma materiallaridan foydalaniladi.

Foydalaniladigan asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar ro‘yxati

Download 0.6 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
guruh talabasi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Alisher navoiy
Toshkent davlat
tashkil etish
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
maxsus ta'lim
tibbiyot akademiyasi
bilan ishlash
o’rta ta’lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
umumiy o’rta
Referat mavzu
fanining predmeti
haqida umumiy
Navoiy davlat
universiteti fizika
fizika matematika
Buxoro davlat
malakasini oshirish
Samarqand davlat
tabiiy fanlar