«mikroiqtisodiyot»



Download 0.55 Mb.
bet14/92
Sana28.08.2021
Hajmi0.55 Mb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   92
Yechimi:

P2-7P+12= 3P-4 P2-10P+16=0

D=b2-4ac=100-4×16=36
P1=8; P2=2

Birinchi muvozanatlik nuqta: P1=2, Q1=3×2-4=2.



Ikkinchi muvozanatlik nuqta: P2=8, Q2=3×8-4=20


Mustaqil ishlash uchun masala va topshiriqlar


  1. Quyidagi jadvalda konserva mahsulotlari bozoridagi turli holatlar to'grisida ma’lumot keltirilgan.

1 banka konserva bahosi

Talab hajmi

Taklif hajmi

Mahsulot ortiqchaligini yoki etislnnasligi

8

70

10
















16

60

30




24

50

50




32

40

70







30

<>0




40

30

90




Jadval malumotlari asosida har qaysi bozor holati uchun mahsulotning ortiqchaligi yoki etishmasligini hisoblang. Talab va taklif egri chiziqlarini chizib, muvozanat bahosini toping.

2. Quyidagi jadvalda elektrodvigatellar bozorida baholar va bu baholar bo’yichia ular talab va taklifi keltirilgan.

Baho

Talab hajmi

Taklif hajmi

10

32

4

20

28

7

30

24

10

40

20

13

50

17

16

60

12

19

70

8

22

80

4

25


Quyidagilar topilsin:

  1. Muvozanat baho.

  2. Agar elektrodvigatelg bahosi 30 som belgilansa, bozorda qanday holat vujudga keladi.

  3. Agar baho 70 som o'rnatilsa, bozorda qanday holat ro'y beradi.




  1. Quyidagi jadval ma'lumotlari asosida:

  1. x va y iste’molchilarning talab egri chizig'ini chizing. Abcissa oqida talab hajmini, ordinata oqida bahoni belgilang.

X iste’molchi

Y iste’molchi

Z iste’molchi

Baho

Talab hajmi

Baho

Talab hajmi

Baho

Talab hajmi

10

0

10

0

10

0

9

0

9

3

9

1

8

0

8

5

8

5

7

1

7

7

7

S

6

2

6

9

6

II

5

4

5

12

5

12

4

6

4

15

4

15

3

10

3

18

3

18

2

15

2

21

2

20

1

21

1

24

1

23

0

25

0

25

0

25


b)bozor talabi egri chizig'ini chizing.

v) faraz qilaylik x va y iste’molchilar tomonidan tovarga bolgan talab 2 baravar oshdi, lekin z iste’molchining talabi yarmiga kamaydi. Ana shu holat uchun x,y,z iste’molchilarning talab egri chizigini va bozor talabini tasvirlnang.
3. Mandaringa bolgan talab va taklif funksiyalargi quyidagicha berilgan

QD=5000-5P; QS=-500+5P

Bozorning muvozanat parametrlari aniqlansin.

3. Jadvalda berilgan ma’lumotlar asosida bozorning muvozanat parametrlari aniqlansin.


Narx

Talab hajmi

Taklif hajmi

1 000

4 000

2 000

1 500

3 000

2 800


4. Muqumiy nomidagi teatrda spektakl chiptaiga bo'lgan talab P=5220-0.05671Q ko'rinishida. Bu yerda, P-chipta narxi somda, Q-chiptalar soni. Kassada chipta necha somdan sotilsa pul tushumi maksimal bo'ladi?

5. 2014-yilda Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universitetidagi talabalar o’rtasida so'nggi markadagi ‘NOTEBOOK’ uchun eng kopi bilan qancha tolashlari mumkinligi haqida otkazilgan sorov natijalari quyidagi jadvalda keltirilgan


Talabalar soni

2 000

1500

1100

800

500

200

Tolashlari mumkin bolgan maksimal narx $

300


400


500


550


600


700


Ushbu malumotlar asosida umumiy talab shkalasini aniqlash mumkinmi? Agar bolsa qanday qilib?

6.Shakar bozori muvozanat holatga yaqin holatda. Muvozanat narx 1300 som. Mahsulot hajmi 10 000 kg. 1 kg. shakar narxi 1200 som bo'lsa, talab ortib 12000 kg., taklif 9000 kg. tashkil qildi. Shakarga bo'lgan talab va taklif funksiyalari aniqlansin. Davlat 1 kg shakar narxini 1250 som qilib belgiladi. Davlatning narx siyosati qanday oqibatlarga olib keladi?

7. Talab va taklif funksiyalari to'g'ri chiziq ko'rinishida. Muvozanat narx 10 000 somga, muvizanat hajm esa 3600 ga teng. Narx 8 000 som bo'lganda talab hajmi 40 000 tani tashkil etadi. Agar narx 12 500 bo'lsa, taklif hajmi aniqlansin.

8. Bozordagi taklif funksiyasi A tovar uchun QS=4P-2000 ga teng. Avval bu bozordagi talab hajmi Q=19000-2P ko'rinishida edi. So'ngra esa reklama tufayli 11000-2P ga ortdi. Bozorning oldingi va hozirgi muvozanat parametrlarini toping.

4-MAVZU. Bozor muvofanati. Maksimal va minimal narxlar.

Reja:

  1. Bozor muvozanati va uning o’zgarishiga ta’sir etuvchi omillar

2.Bozorda maksimal va minimal narxlar

3.Iste’molchi yutug’i va ishlab chiqaruvchi yutug’i



Bozor muvozanati – bozorda taklif miqdori bilan talab miqdori teng bolgan hol; taklif chizig'i bilan talab chizigi kesishgan nuqtaga muvozanat nuqta deyiladi. Talab va taklif orqali bozor mexanizmini o’rganish, ularning grafiklarini tahlil qilishdan boshlandi. Ma’lumki, davlatning aralashuvisiz, talab va taklif muvozanat holatga keladi va unga asosan tovarning bozor narxi o’rnatiladi hamda muvozanatni ta’minlaydigan mahsulotning umumiy hajmi o’rnatiladi.

Muvozanat narx – talab bilan taklifni tenglashtiruvchi narx. Muvozanat narxga to’g’ri keladigan tovar miqdoriga muvozanat mahsulot miqdori deyiladi.

Transaktsion harajatlar – bozorda tovarlarni sotishda egalik huquqini aniqlash va uni berish bilan bog’liq harajatlar.

Quyidagi grafikda ordinata o’qi bo'yicha bir birlik mahsulotning narxi ko'rsatilgan (somda). Absissa o’qi bo'yicha berilgan vaqt oraliida talab qilingan va taklif qilingan mahsulot hajmi ko'rsatilgan. Taklif chizigi (supply) qancha miqdorda va qanaqa ishlab chiqarish narxida tovarning bozorda sotilishi mumkinligini ko'rsatadi. Taklif chizig'i qancha yuqoriga ko’tarilsa, shuncha narx yuqori boladiva shunga ko'p firmalar mahsulot ishlab chiqarib, sotish imkoniyatiga ega bo'ladilar.Y uqori narx, mavjud firmalarni ishlab chiqarishni kengaytirishga da’vat etadi, bozorga yangi firmalarni o'z mahsuloti bilan kirib kelishini ta’minlaydi, ular ishlab chiqargan yuqori harajatli rentabel bo’lmagan mahsulotlari yuqori narxda rentabel bo'ladi. Bunday holda, firmalarda ishlab chiqarishning kengayishi qisqa vaqt oraliida intensiv bo'lsa, uzoq muddatda esa ekstensiv amalga oshiriladi.



Talab chizigi (Demand) iste’molchilarning berilgan narxlarda qancha miqdorda mahsulot sotib olish mumkinligini bildiradi. Talab chizig'ining pastga ketishi, iste’molchilarning narx qancha past bo'lsa, ular shuncha ko'p mahsulot sotib olishini anglatadi. Past narxlar, haridorlarga yanada ko'proq miqdorda tovarlar sotib olishiga hamda ilgari sotib ololmayotgan iste’molchilarga esa hozir u tovarni sotib olishga imkon yaratadi.

Ko'pgina bozorlarda bir vaqtning o'zida ham talab, ham taklif egri chiziqlari o'zgarib turadi. Iqtisodiy o'sish yuqori bo'lganda iste’molchilar daromadi yuqori bo'ladi, aks holda daromadlar ham kamayadi. Ba’zi bir tovarlarga bo'lgan talab ham vaqt bo'yicha o'zgaradi, masalan, mavsumlar bo'yicha tovarlarga talab; bir-birini o’rnini bosadigan tovarlardan birining narxini o'zgarishi; did va modaning o'zgarishiga qarab talabning o'zgarishi. Xuddi shunday, vaqt bo'yicha ish haqi, xom ashyo narxi, kapital mabla qo’yishlar ham o'zgaradi, natijada bu o'zgarishlar taklifga jiddiy ta’sir qiladi.



Download 0.55 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   92




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
махсус таълим
Alisher navoiy
Toshkent axborot
Buxoro davlat