«mikroiqtisodiyot»


tonna mahsulotga ketgan vaqt



Download 0.55 Mb.
bet11/92
Sana28.08.2021
Hajmi0.55 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   92
1 tonna mahsulotga ketgan vaqt

Yillik vaqt fondi, soatda

Budoy

Paxta

Qozoiston

24

30

2400

Turkmaniston

15

10

1500

  1. Absolyut va nisbiy ustunlik haqida nima deyish mumkin?

  2. Davlatlarning o'zaro savdosida bezarar savdo nisbatlari aniqlansin.

  3. Qanday almashinuv ikki tomon uchun maksimal foyda beradi?

7. “Neft-benzin” ishlab chiqarish quvvatlari jadvalini qaraymiz. 4 ta chorak bo'yicha ham ishlab chiqarish sarflari o'zgarmas va mahsulot ishlab chiqarish hajmi quyidagicha bo'lgan:


Chorak

Neft, mln t

Benzin, mln t

Birinchi

14

4.0

Ikkinchi

10

5.0

Uchinchi

7

5.7

To’rtinchi

5

6.1

Kelgusi chorakda 8 mln tonnadan kam bolmagan neft va 5.55 mln tonnadan kam bolmagan benzin mahsulotlarini resurslar harajatini ozgartirmagan holda ishlab chiqarish mumkinmi?



8. Firma faqat 2 turdagi mahsulot soat va sumka ishlab chiqaradi. Agar u bor imkoniyatini soat ishlab chiqarishga qaratsa 1 oyda 5000 ta soat ishlab chiqadi. Agar firma faqat sumka ishlab chiqarsa 2000 ta sumka ishlab chiqara oladi. Ikkala mahsulotdan bir vaqtda ishlab chiqarish imkoniyatlari jadvalda aks ettirilgan

:


Ishlab chiqarish imkoniyatlari

Soat ishlab chiqarish hajmi, dona

Sumka ishlab chiqarish hajmi, dona

1

5000

0

2

4600

200

3

4000

400

5

3500

700

6

2500

1100

7

1100

1500

8

0

2000

Jadval ma’lumotlaridan foydalani'b ishlab chiqarish imkoniyati chizig'i chizilsin.
3-MAVZU. TALAB VA TAKLIF TAHLILI ASOSLARI.
Reja:

1. Talab va unga ta’sir etuvchi omillar.

2. Taklif va unga ta’sir etuvchi omillar.

3. Talab va taklif qonynlari.


Bozor iqtisodiyotining ob’yektiv qonunlaridan biri talab va taklif qonunidir. Bu qonun yordamida bozor iqtisodiy mexanizmlar bilan boshqariladi. Bozordagi talab va taklifning nisbatiga qarab ishlab chiqarish sur’atlari va strukturasi tashkil topadi. Shuning uchun talab va taklif qonunini o'rganmay turib, bozor iqtisodiyoti fanlarini o'zlashtirib bo'lmaydi.

Talab - pul bilan ta’minlangan ehtiyoj yoki Iste’molchilarning ma’lum narxda ma’lum davrda sotib olishni hohlagan bunga imkoni bo'lgan tovar va xizmatlar miqdori tushuniladi.

Talab - ite’molchining ma'lum bir vaqt davrida talab etilayotgan mahsulotni bozor narxidagi shkala bilan xarakterlanishidir. Talab o'zgarishga baholi va bahosiz omillar ta’sir ko'rsatadi. Baho omillari - talab hajmini o'zgarishini belgilovchi egri chiziqdagi nuqtalarni ko'rsatadi. Talab dinamikasining narxga uisbatan teskari bog'liqligi 3 ta sabab bilan tushuntiriladi: birinchidan, narxning pasayishi, Iste’molchilar sonini ko'paytiradi. ikkinchidan narxning pasayishi Iste’molchilarning sotib olish imkoniyatini oshiradi chunchidan bozorlarning to’lishini, har bir qo'shimcha birlik mahsulotning foydaliligini kamaytirishga olib keladi, shuning uchun Iste’molchilar iloji boricha ushbu tovarni pastroq narxda sotib olishga harakat qiladilar. Demak. baholi omillar talab kattaligining o'zgarishiga olib keladi va talab egri chizig'i ma’lum yo’nalishda siljiydi.

Shu bilan birga talabga bahosiz omillar (iste’molchilar didi, daromadi, iste’molchilar soni va boshqalar) ta’sir ko'rsatadi.

Bahosiz omillarning harakati talabning o'zgarishiga olib keladi va talab egri chizig'ini, agar; o’savotgan bolsa, ongga; agar kamayayotgan bolsa, chap tomonga siljitadi.

Taklif - biron bir mahsulotni ishlab chiqarish va bozorda sotish hajmidir. Taklif ham shkalalar yordamida xarakterlanadi. Unda ishlab chiqarish ma’lum davr mobaynida turli xil tovarlarni ishlab chiqarish va shu davrdagi baholarda Iste’molchilarga taklif qiladi. Taklif dinamikasiga ham baholi va bahosiz omiillar ta’sir ko'rsatadi.

Taklif hajmining bahoga nisbatan bog'liqligi taklif qonuni bilan ifodalanadi va taklif egri chizig'ida aks ettiriladi. Taklif va baho o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni , ishlab chiqarish omillari unumdorligining pasayishi qonuni bilan tushuntirish mumkin. Narxning o'zgarish taklif xajmini ham o'zgartiradi.

Bahosiz omillarning ta’siri natijasida ham. taklif o'zgaradi. Bunda, agar taklif o’sayotgan bo’Isa, egri chiziq o’ngga, agar kamayotgan bo'lsa chapga siljiydi. Taklifga ta’sir qiluvchi bahosiz omillarga ishlab chiqarish resurslari narxi, ishlab chiqarish texnologiyasining o'zgarishi, bozor strukturasi, davlatning soliq borasidagi siyosati kiradi.

Talab va taklif qonuniga ko'ra, bozordagi talab va taklif faqat miqdoran emas, balki o'zining tarkibi jihatdan. ularning koordinaciyasi baho mexanizmi va raqobat asosida yuzaga keladi.

Qoidaga asosan, bozor iqtisodiyotida talab omillari yoki taklif omillari amal qiladi, lekin talab va taklif omillarining birgalikdagi amal qilish hollari ham uchraydi. Ular o'zaro tenglashganda baho muvozanatini keltirib chiqaradi. Kelib chiqadigan mahsulotni ortiqchaligi va taqchilligi bozor iqtisodiyotining samaradorligini pasaytiradi.


Download 0.55 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   92




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
matematika fakulteti
tashkil etish
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi muhammad
fanining predmeti
pedagogika universiteti
bilan ishlash
Darsning maqsadi
navoiy nomidagi
o’rta ta’lim
nomidagi samarqand
fizika matematika
Ishdan maqsad
haqida umumiy
fanlar fakulteti
sinflar uchun
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
moliya instituti
Referat mavzu
umumiy o’rta
Toshkent axborot
Alisher navoiy
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
nazorat savollari
Samarqand davlat