Microsoft Word shajarayi xorazmshohiy lotin ziyouz com doc


XON HAZRATLARINING MUHAMMADMUROD DYeVONBYeGINI QAUFMANNING



Download 0.65 Mb.
Pdf ko'rish
bet28/72
Sana28.09.2021
Hajmi0.65 Mb.
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   72
 

XON HAZRATLARINING MUHAMMADMUROD DYeVONBYeGINI QAUFMANNING 

TARAFIGA VA ELTUZAR INOQNI VYeRUFKINNING TARAFIGA LAShKAR BILA 

                                                      

115

 Lojaram—chorast; shubhasiz, noiloj. 



116

 Iltizom etmoq—lozim ko‘rmoq. 

117

 Qoyim-maqom—polkovnik. 



118

 Naqbchi—er o‘yuvchi, lahim qazuvchi. 

119

 G‘arandiq—knyaz. 




Muhammad Yusuf Bayoniy. Shajarayi Xorazmshohiy 

 

 



www.ziyouz.com kutubxonasi 

26

YuBORGANLARINING BAYoNI 

 

Vaqtekim, xon hazratlari Murtazobiyni Qaufmanning tarafiga yubordilar, necha muddat o‘tub, 



ondin hech xabar bo‘lmadi. Eshittilarkim, Rusiya askari ikki tarafdin kelur ermishlar. Tamomi umaro 

va arkoni davlatni jam’ qilib maslahat etib, Muhammadmurod devonbegini Chovdar va Qo‘klong va 

Uzbakiya lashkaridin bir jamoag‘a bosh etib, yonig‘a Mahmud yasavulboshi va Ya’qubboy qalmoqni 

qo‘shub Kaufmanning tarafigakim, sharq tarafidin yurush etib erdi, yubordilar va Eltuzar inoqni yamut 

va imroli va o‘zbakiya lashkaridin olti ming kishi bila yonig‘a Brbo mehtarni qo‘shub Qo‘ng‘irot 

tarafiga yubordilar. Va Amir to‘ra bila Muhammadrizo to‘raning yonlarig‘a ikki ming miqdori navkar 

qo‘shub Hazoraspga yubordilar. Bular Hazoraspga borib tavaqquf etdilar. Inoqbek lashkar bila azm 

etib Xojaeliga bordi. Ammo, vaqtekim, devonbegi Kaufmanning qarshusig‘a ravoi bo‘ldi, Jayhundin 

o‘tub Uch ujoqg‘a bordi. Ammo, Buxoro tavobeotida Xol otaning yonidin to Jayhun kanorig‘a 

kelguncha bir qum va dasht bor erdi, Kaufman ul yerning yovuqig‘a kelib erdi. Devonbegi Uch ujoqda 

lashkar ulug‘lari va turkman kadxudolari bila ittifoq etib, lashkardin ikki yuz yigitni intixob etib olib 

Rusiya lashkariga shabxun urmoqg‘a

120

 yubordilar. Ivanuf Odam qirilg‘on quduqlarining yovuqig‘a 



kelib erdi. Bular olarg‘a duchor bo‘lub, andak urushub har tarafdin bir necha kishi qatl bo‘ldi. Ondin 

so‘ng bular olardin ayrilishib kettilar. Ammo yo‘lda Kaufmanning lashkariga quduqlarning suvlari 

vafo qilmay, ko‘p tevalari talaf bo‘lub, olti yuz kishi bilan bir miqdor tevani suv uchun Odam 

qirilg‘onning quduqlarig‘a yuborib erdi. Mazkur yigitlarning sardori Jomli Sodiqgul erdi. Bu holdin 

ogoh bulub, filhol, borib quduqni olib turdi. Ammo bularning izlaridin yana uch yuz yigit kelib 

bularg‘a yor bo‘lub erdilar. Besh yuz miqdori bo‘lub turub erdilar. Ruslar bexabar quduqning qaribig‘a 

kelganda, bular bayakbor hujum etib borib oralashib, dalerona hamlalar etib, ruslardin ko‘p kishini qatl 

etdilar va bulardin Ko‘hnali usta Pirniyoz degan bir ohangar

121

 yigitga kim bag‘oyat bahodir kishi erdi, 



o‘q tegib yiqildi. Chun bularnnng yarog‘lari yaramasdur, Rusiyaning navijod

122


 yarog‘larining 

zarbatlariga tob keltura olmay shikast topib ketdilar. 

Kaufman Jayhun nahrining bir milligiga kelganda, tamomi o‘zbak va turkman otlilari kelib 

Kaufmanning to‘rt tarafidin ot qo‘yub urush boshladilar. Rusiyadin ko‘p otu teva va odam halok 

bo‘ldi. Oxir, Rusiya askari yana navijod yarog‘larning ionatlari bila Xorazm lashkariga shikast berib, 

Jayhun kenorig‘a chiqdilar va Jayhunni mundog‘ vus’at

123

 bila oqib turg‘onin ko‘rub hayron bo‘ldilar. 



Devonbegi olarni ko‘rub tamomi lashkari bila ohista-ohista Jayhunnn yoqalab qayta berdi. Kaufman 

ham izlaridin narm-narm

124

 kela berdi. Devonbegi Toshsoqo tushig‘a kelganda Jayhunning janub 



tarafiga o‘tub buyurdi: to‘pchilar Rusiya askarining taraflariga ko‘p to‘p otdilar. Kaufman daryodni bir 

miqdor kema topib, askarin Jayhundin o‘tkarmakka muqayyad bo‘ldi. Ul vaqtda olarg‘a Xorazm 

lashkaridin hech dastburd yegmay, tamomi askarin osudaliq bila Jayhundin o‘tkardi. Ondin so‘ng 

Kaufman bildikim, emdi Xevaqg‘a borg‘uncha onga muqovamat etgudek

125

 kishi yo‘qdur. Dalerona 



yo‘lg‘a kirib kela berdi. Bir oqshom daryoning yovuqida yotib erdilar. Yarim oqshomda daryo toshib

askarni suv bosibdur. Kaufman sarosima bo‘lub chiqib buyurdi: askar yuz mashaqqat bilan ahmolu 

asqollarnn suvdin olib chiqibdurlar. 

Kaufman elga xabar etibdurkim, ma’qulotu mashrubotdin

126 

har nima bo‘lsa, kelturub askarga 



sotabersunlar. Vagarna, asar toroj etib roygon olurlar. Ahlts Fatang noiloj bo‘lub arobalarg‘a nonu arpa 

va alafu 

127

qo‘y va tovuqu yumurta



128

 va tutdek nimarsalarni yuklab keltura berdilar. Ruslar baholarin 

                                                      

120


 Shabxun urmoq—dushmanga tunda to‘satdan hujum etmoq 

121


 Ohangar — temirchi. 

122


 Navijod—yangi yaratilgan. 

123


 Vus’at—kenglik. 

124


 Narm-narm—seknn-asta. 

125


 Mukovamat etgudek—qarshilik qilgulik, kuchda tenglashgulik. 

126


 Ma’qulotu mashrubot—iste’mol qilinadigan narsalar. 

127


 Alaf—o‘t. 


Muhammad Yusuf Bayoniy. Shajarayi Xorazmshohiy 

 

 




Download 0.65 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   72




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Toshkent axborot
Buxoro davlat