Ma’ruza: O‘lchov tok transformatorlari Umumiy tushunchalar. Tok transformatorlarning konstrukstiyasi



Download 407.4 Kb.
Pdf ko'rish
bet1/4
Sana02.02.2021
Hajmi407.4 Kb.
  1   2   3   4


Ma’ruza:  O‘lchov tok transformatorlari 

 

1. Umumiy tushunchalar. 

2.Tok transformatorlarning konstrukstiyasi. 

3.Tok transformatorlarining parametrlari va vektor diagrammasi. 

4.Tok transformatorlarini aniqlik sinfi. 

 

Tok  transformatori  birlamchi  tokning  kattaligini  o‘lchov  priborlari  va  rele  uchun 

eng  qulay  kattalikkacha  kamaytirish,  shuningdek,  o‘lchov  zanjirlarini  birlamchi  yuqori 

kuchlanish zanjirlaridan ajratish va himoya qilish uchun xizmat kiladi.  

Tok transformatori yopik magnit  o‘tkazgich 2 (15.1-rasm) hamda ikkita birlamchi 

1 va ikkilamchi 3 chulg‘amlarga ega. 

Birlamchi  chulg‘am  o‘lchanayotgan  tok 

1

I



zanjiriga  ketma-ket  ulanadi,  ikkilamchi 

chulg‘amga 

2

I   tok  o‘tadigan  o‘lchov  priborlari 



ulanadi. 

Tok  transformatori  nominal  transformatsiya 

koeffitsienti bilan xarakterlanadi: 

,

I

I

K

ном

ном

2

1



1

=

 



bunda 

ном

I

1

  -  birlamchi  nominal  tok, 



ном

I

2

  - 



ikkilamchi nominal tok. 

Tok  transformatorlarining  ikkilamchi  nominal  toki  qiymati  5  va  1  A  deb  qabul 

qilingan. 

Tok  transformatorining  transformatsiya  koeffitsienti  qat’iy  o‘zgarmas  miqdor 

bo‘lmay,  balki  magnitlovchi  tokniig  mavjudligidan  kelib  chiqadigan  xatolik  sababli 

nominal  miqdordan  farq  qilishi  mumkin.  Transformatorning  tokni  transformatsiyalash 

xatosining qiymati quyidagi ifodadan aniklanady: 

.

I

I

I

K

%

I

100


1

1

2



1

=



 

Tok  transformatorining  xatosi  uning  konstruktiv  xususiyatlari;  magnit  o‘tkazgich 



kesimi,  magnit  o‘tkazgich  materialining  magnit  singdiruvchanligi,  magnit  yo‘lining 

o‘rtacha  uzunligi, 

1

1

w



I

  miqdorga  bog‘liq.  Tok  transformatorlari  ularga  qanday  talab 

qo‘yilishiga  qarab  0,2;  0,5;  1;  3;  10  klass  aniqliklarida  ishlab  chiqariladi.  Ko‘rsatilgan 

raqamlar  birlamchi  chulg‘am  100—120%  tok  bilan  yuklanilganda  (oldingi  uchta  klass 

uchun)  va 50—120% tok bilan  yuklanilganda (oxirgi ikkita klass  uchun) nominal tokka 

nisbatan protsentda ifodalangan tok transformatorining xatosini ifodalaydi. 0,2; 0,5 va 1 

klassidagi tok transformatorlari uchun ham burchak xatosi normalanadi. 

Tok  transformatorining  xatosi  ikkilamchi  yuklama  (priborlari,  o‘tkazgich, 

kontaktlarning  qarshiliklari)  va  birlamchi  tokning  nominal  tokka  karraligiga  bog‘liq. 

Nagruzka bilan tok karraligining ortishi xatoning ortishiga olib keladi. 

Nominal  tokdan  ancha  kichik  bo‘lgan  birlamchi  toklarda  ham  tok 

transformatorining xatosi ortadi. 

0,2  klassdagi  tok  transformatorlari  aniq  laboratoriya      priborlarini  ulashda,  0,5 

klassdagilari  esa  -  pul    hisoblaydigan  schyotchiklarda;    1  klassdagilari  -  hamma  texnik 

o‘lchov priborlari  uchun;   3 va 10  klassidagilari rele muhofazasi uchun ishlatiladi. 

15.1-rasm. Tok transformatorinig 

ulanish shemasi 



Ko‘rib chiqilgan klasslardan tashqari, yana ikkilamchi chulg‘amlari D  (differensial 

muhofaza  uchun),  Z  (erga  ulab  muhofaza  qilish  uchun),  R  (boshqa  rele  muhofazalari 

uchun) tipdagi tok transformatorlari ishlab chiqariladi. 

O‘lchov  priborlari  va  relening  tok  zanjirlari  kichik  qarshilikka  ega  bo‘lganligi 

ucho‘n, tok transformatori q. t. rejimiga  yaqin rejimda normal ishlaydi. Agar ikkilamchi 

chulg‘am uzilsa, magnit o‘tkazgichdagi magnit oqim keskin ortadi, chunki uning kattaligi 

endi  birlamchi  chulg‘amning  magnit  yurituvchi  kuchi  (m.Y.k.)  bilan  aniqlanadi.  Bu 

rejimda  magnit  o‘tkazgich  haddan  tashqari  yuqori  temperaturagacha  qiziydi,  uzilgan 

ikkilamchi  chulg‘amda  esa,  ayrim  hollarda,  bir  necha  o‘n  kilovoltlarga  etadigan  yuqori 

kuchlanish hosil bo‘ladi. 

Aytib  o‘tilgan  hodisa  sababli  birlamchi  chulg‘amdan  tok  o‘tayotganda  tok 

transformatorining ikkilamchi chulg‘amini uzishga ruxsat etilmayda. O‘lchov pribori yoki 

releni  o‘zgartirish  zarurati  tug‘ilsa,  tok  transformatorining  ikkilamchi  chulg‘ami  avval 

qisqa tutashtiriladi (yoki rele, priborning chulg‘ami shuntlanadi). 




Download 407.4 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
samarqand davlat
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
bilan ishlash
fanining predmeti
Darsning maqsadi
navoiy nomidagi
o’rta ta’lim
Ishdan maqsad
haqida umumiy
nomidagi samarqand
fizika matematika
sinflar uchun
fanlar fakulteti
maxsus ta'lim
Nizomiy nomidagi
ta'lim vazirligi
moliya instituti
universiteti fizika
Ўзбекистон республикаси
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
Toshkent axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Buxoro davlat