M etning nom i tilga olinmasa, ulardan saqlanish mumkin, deb o ‘ylashgan



Download 0.64 Mb.
Pdf ko'rish
bet5/26
Sana29.08.2021
Hajmi0.64 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26
sultoniy,  ohor  muhrali  qog'oz;

  qo g'oz  ishlab  chiqaruvchi  geografik 

hududning  o'zgarishi bilan  Samarqand qog‘ozi,  Xuroson  qogbzi,  Q o‘qon 

qog'ozi;

 qog'oz tayyorlash ishining hunarm andchilikdan takomillashgan 

sanoat sohasiga aylanishi tufayli qog‘ozgar, qogbzrez, varroq,  sahhofjuvozi 

kog'az,  korxonai kog‘az.bardor

 kabi term inlar,m uom aladan  chiqib ketdi. 

Ularning  o'rnini  fin  qog‘ozi,  kompyuter  qog‘ozi,  yozuv  qogbzi,  qogbz 

sanoati,  qog b z fabrikasi,  muqovachi

 kabi yangi term inlar egalladi.

Lug'at tarkibining doimiy ravishda boyib borishi ijtimoiy hodisa sifatida 

til taraqqiyotining eng asosiy qonuniyatlaridanhisoblanadi. Leksik taraqqiyot 

jamiyat rivojlanishining turli davrlarida turli ko'rinishda, turli darajada bo'ladi. 

Yangi so'z  ixtiro qilinmaydi,  balki tilda mavjud bo'lgan so'z yasovchi ele-

104



mentlar,  ya’ni  muayyan  tilning  o ‘z  ichki  imkoniyatlari  hisobiga  vujudga 

keladi.  0 ‘ylab topilgan so‘zlar turli tillarda juda ham kam sonni tashkil etadi. 

Rus  tilshunosi  E.A.Zemskaya  yozadi:  «Bir  dam  o ‘ylab  ko‘raylik,  yangi 

so'z eskisi bilan butunlay bog‘lanmagan holda yasaldi, deylik.  U holda tilni 

egallash juda  qiyin bir ahvolga  kelib  qolar  yoki  buning  um um an  imkoni 

ham b o ‘lmas edi.  Lug‘at tarkibini kengaytirish yo‘sini undan foydalanishni 

yanada qulaylashtirish, eng asosiysi, tildagi mavjud o ‘zaro bog‘langan so‘zlar 

orqali  real  hayotdagi  o ‘zaro  bog‘langan  voqea-hodisalami  ifodalashdan 

iboratdir.  Shunday qilib,  so‘zIaming tildagi o'zaro aloqasi real predm et va 

mavjud voqea-hodisalar o ‘rtasidagi o'zaro aloqalarni aks ettiradi (Земская

Э.А.  К ак делаются слова.  — Москва,  1963).

Tilning  lug‘at  tarkibi  yangi  so‘zlar  hisobiga  doimo  boyib  boradi,  bu 

bilan  til  ham   taraqqiy  etadi.  Yangi  so'zlarning  asosiy  qismini  term inlar 

tashkil etadi. Fan va texnika taraqqiyoti yangi terminlarni vujudga keltiradi, 

ayni zamonda, terminlar fan va texnika taraqqiyotiga zamin yaratadi. Zotan, 

terminologik jihatdan  ilmiy ishlanmagan  fan yoki  ishlab  chiqarish  sohasi 

kutilganidek rivojlana olmaydi. Jamiyatdagi har qanday o ‘zgarish, birinchi 

navbatda, tilda o‘z aksini topadi. Jamiyat taraqqiyotidagi m a’lum bir davrlarda 

u  yoki  bu  soha  terminologiyasining  muayyan  bir  to r  doira  koMamidan 

chiqib, umumxalq nutqida ham keng foydalanish holatlari kuzatiladi. Xusu­

san,  0 ‘zbekiston  mustaqilligi yillarida  ijtimoiy-iqtisodiy terminologiyaga 

oid ko‘plab terminlarning o‘zbek adabiy tilining chegaralanmagan qatlamiga 

singib borib, ommaviy nutqda keng ko‘lamda qo‘llanilishini kuzatish mumkin. 

Investitsiya,  valyuta,  bank,  mustaqiUik,  bozor  iqtisodiyoti,  konvertatsiya, 


Download 0.64 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
samarqand davlat
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
bilan ishlash
fanining predmeti
Darsning maqsadi
navoiy nomidagi
o’rta ta’lim
Ishdan maqsad
haqida umumiy
nomidagi samarqand
fizika matematika
sinflar uchun
fanlar fakulteti
maxsus ta'lim
Nizomiy nomidagi
ta'lim vazirligi
moliya instituti
universiteti fizika
Ўзбекистон республикаси
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
Toshkent axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Buxoro davlat