M etning nom i tilga olinmasa, ulardan saqlanish mumkin, deb o ‘ylashgan



Download 0.64 Mb.
Pdf ko'rish
bet23/26
Sana29.08.2021
Hajmi0.64 Mb.
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   26
tadhir bo 'tar edi»

Hulatdan lasliqari,  «Qutadg'u bilig»da «vasiyatnoma, pandnoma va nasi- 



halnoma

»  m a’nolarida birikma shaklidagi qumaru /;/% termini ishlatilgan: 

«Ayloldi  cligka qumaru  bitig  qodmishin  ayur.  Ya’ni:  Oyto‘ldi eligga  nasi- 

h at noma yozib qoldirishini aytadi».

  Ushbu term in tarkibidagi  qumaru so‘zi 

qadimgi turkiy tilda  «vasiyai; pand-nasihat,  о ‘git» m a’nolarini ifodalagan.

Asarda  Yusuf Xos  Hojib  birikma  shaklidagi  k a g ‘az  bitig term inidan 

ham  foydalanadi.  Bu term in yozuv qog‘ozini ifodalaydi:  «1327.  Bitigunla 

aldi bu kag‘az bitig,  Bayat ati birla bitidi bitig.  Ya’ni:  Siyohdon bilan yozuv 



qog‘ozi oldi,  Xudo  nomi bilan  ( y a ’ni bismillo  deb) xatyozishga  kirishdi».

Taxminan XVJ-XVII  asrlardan e’tiboran bitik mustaqil term in sifatida 

iste’m oldan  chiqib,  uning  «пота»,  «maktub»,  «yozuv» m a’nolari  o'rnida 

arab  va  fors-tojik  tillaridan  o'zlashgan  xat,  kitobat,  kitob,  noma  kabi 

terminlar manbalarda faol qo'llana boshlandi.

Bitik

 terminining kelib chiqishi haqida tadqiqotchi olimlar tom onidan 

turlicha fikrlar bildirilgan.  Eski o ‘zbekchada faol, hozirda kam b o isa-d a, 

iste’molda  bo'lgan  «yozuv»,  «kitob»,  «xat»  m a’nolarini  ifodalovchi  bitik 

terminining  bitmoq fe’lidanyasalganligi hammamizga yaxshi m a’lum.  Bu 

haqda tilshunos olim E.V.Sevortyan o'zining «Этимологический словарь 

тюркских языков» nomli kitobida atroflicha to'xtalib o'tgan.  U nda b it// 

biti

 fe’Harming etimologiyasiga oid turli ko'rinishdagi  fikr va farazlar b e­

rilgan.  Lug'atda biti fe ’lining quyidagi  m a’nolari bayon qilinadi:  yozmoa, 


Download 0.64 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   26




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
fizika matematika
nomidagi samarqand
fanlar fakulteti
moliya instituti
sinflar uchun
maxsus ta'lim
Nizomiy nomidagi
ta'lim vazirligi
Ўзбекистон республикаси
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
таълим вазирлиги
respublikasi axborot
Toshkent axborot
Alisher navoiy
махсус таълим
Buxoro davlat