Laboratoriya ishlari



Download 8.57 Mb.
bet8/19
Sana29.08.2021
Hajmi8.57 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   19
Tajriba qurilmasi





  • Kollektor-emitter KE-tavsifnomalari. Endi ta’minlash manbai musbat qutbini kollektorga 100 Om li qarshilik bilan ulang, va manfiyq qutbini tranzistor emitteriga ulang.

  • Yuqorida o‘tkazilgan tajribani takrorlang hamda olingan natijalarni 3-jadvalga kiriting.

  • Barcha o‘tkazilgan tajribalarni BD 138 p-n-p tranzistor bilan ham bajaring. Olingan natijalarni 4, 5 va 6 jaadvallarga kiriting.



O‘lchash namunalari
Tranzistor NPN, BD 137

1-jadval: baza-emitter o‘tish.



Baza

B


Emitter

E


Tok

U BE

IB

V

mA

+

-

bor

0,7

5

-

+

yo‘q

2

0

2-jadval: baza-kollektor o‘tish.




Baza

B


Kollektor

C


Tok

U BK

IB

V

mA

+

-

bor

0,7

5

-

+

yo‘q

2

0

3-jadval. Kollektor-emitter o‘tish.




Kollektor

C


Emitter

E


Tok

UKE

IK

V

mA

+

-

yo‘q

2

0

-

+

yo‘q

2

0


Natijalar tahlili

Tranzistorning baza-kollektor va baza-emitter o‘tishlari diodlar kabi ishlaydi va ular ishlashi o‘xshashdir. Bu holat 2-rasmda n-p-n va p-n-p tranzistorlar uchun ko‘rsatilgan.

n-p-n-tranzistor:







Bipolyar tranzistorning xarakteristikasini olish
Tajriba qurilmalari:


Kirish xarakteristikasi IB=f(UBE)

Boshqarish xarakteristikasi IC=f(IB)

Chiqish xarakteristikasi IC=f(UCE)
Nazariy qism

Tranzistorlar elektron sxemalarning eng muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Bipolyar tranzistorlarning elektrodlari emitter (E), baza (B) va kollektor (K) deb ataladi. Elektronlar va kovaklar bipolyar tranzistorda tok tashishda qatnashadi. Bipolyar tranzistor ketma-ket almashib keluvchi 3 ta n va p qatlamlardan tuzilgan bo’lib mos holda npn va pnp tranzistor deb nomlanadi. O’rtadagi qatlam baza deb ataladi. Baza emmitterdan chiqqan zaryad tashuvchilarni kollektorga o’tishini boshqaradi. Shuning uchun baza qatlami juda yupqa bo’ladi.

Tajribada NPN-tranzistor uning asosiy xarakteristikalari yordamida o’rganiladi.

Bu tajribada quyidagilar o’rganiladi:



  • kirish xarakteristikasi ya’ni baza toki IB ni baza-emitter kuchlanishi UBE funksiyasi sifatida

o’tish xarakteristikasi ya’ni kollektor-emitter kuchlanishi UCE o’zgarmas bo’lganda, kollektor toki IC ni baza toki IB funksiyasi sifatida

  • chiqish xarakteristikasi

ya’ni kollektor tokini IC ni kollektor-emitter kuchlanishi UCE funksiyasi sifatida.
TAJRIBANI O’TKAZISH

  • Rasmda ko’rsatilgan sxemani yig’ing. Multimetrning o’lchash chegarasi va qutbiga e’tibor qarating. 1 kΩ qarshilik har bir zanjirda ishlatilishi lozim.

  • Quvvat manbai kuchlanishini 5 V ga qo’ying.

Kirish xarakteristikasi. IB va UBElarni o’lchash.



  • 1 kΩ potensiometrni shunday o’rnatingki, bunda baza-emitter kuchlanishi UBE=0 Vbo’lishi kerak.

  • Potensiometerni ehtiyotkorlik bilan burib kattaliklar  IB va UBElarni o’lchab 1-jadvalni to‘ldiring.

O‘tish xarakteristikasi: ICva IB, UCE paramterlarni o‘lchash



  • ICtokni o‘lchash uchun qo‘shimcha multimeterni ulang

  • UCEkuchlanishini (UBEkuchlanishi bilan birgalikda) belgilab uni 2-jadvalning sarlavhasiga yozib qo‘ying

  • 1 kΩ potensiometrni IB baza tokining minimal qiymatigacha sozlang

  • Potensiometrni diqqat bilan burib IBtokini asta sekin oshirib boring. IB va IC kattaliklarni 2-jadvalga kiriting.

Chiqish xarakteristikasi: ICva UBE, IBparamterlarni o‘lchash.



  • 1 kΩ potensiometrni 47 kΩ rezistor bilan almashtiring hamda  kollektorga 220 Ω potensiometrni ulang.

  • IBtokni belgilab olib uni 3 - jadvalning sarlavhasiga yozib qo‘ying.

  • 220 Ω potensiometrni UCE kollektor-emitter kuchlanishining minimal qiymatigacha sozlang.

  • Potensiometrni ehtiyotkorlik bilan burash orqali UCE kuchlanishi oshiring. UCE va IC kattaliklarni o‘lchab ularni 3-jadvalga kiriting.




Download 8.57 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   19




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Toshkent axborot
Buxoro davlat