Kamoldinova Barnoning


Komponentalardan foydalanib dastur tuzish



Download 30.78 Kb.
bet4/4
Sana15.07.2021
Hajmi30.78 Kb.
1   2   3   4
Komponentalardan foydalanib dastur tuzish

Misol: Butun qiymatli A(4,4) massiv elementlari yig’indisi va o’rta arifmetik qiymatini hisoblovchi dastur tuzish.

Yechish:

1-bo’lib yangi ilova yaratib olamiz.

2. Formaga Additional komponentalar palitrasidan StringGrid va BitButton, Standart komponentalar palitrasida Memo komponentalaridan tashlaymiz. Ular StringGrid1, BitButton1, Memo1 nomlari bilan o’rnaydi.

3. StringGrid komponentasining xossalarini



  • FixedCols – 0;

  • FixedRows – 0;

  • Colcount – 4;

  • RowCount – 4; qilib belgilaymiz.

Demak, 4 ta ustun va 4 ta satrdan iborat jadval hosil qivoldik.

4. BitButton1 tugmasining Caption xossasiga kirib, uning nomini “Hisoblash” nomiga o’zgartiramiz.

5. “Hisoblash” tugmasini aktivlashtirish uchun uni ikki marta tez-tez chertib dastur kodlarini yozish oynasiga o’tamiz va quyidagi kodlarni yozamiz:

Var i,j,cod:integer; S:real; s1:string;

A:array[1..4,1..4] of real;

Begin


S:=0; For i:=1 to 4 do

For j:=1 to 4 do

Val(StringGrid1.cells[i-1,j-1],a[I,j],cod);

S:=s+ a[I,j]; Str(s:7:2,s1);

Memo1.Clear;

Memo1.Lines.add(‘summa=’+s1);

S:=s/4/4; Str(s:7:2,s1);

Memo1.Lines.add(‘ortacha=’+s1);

End;

Xulosa


Men bu mustaqil ishimga xulosa qilib shuni aytishim mumkinki, Delphi dasturi zamonaviy dasturlash tiliga misol bo’ladi.

1-rejamga xulosa qilib shuni aytamanki, Delphi dasturi dasturchiga bir qancha qulayliklar yaratadi. Dastur oldiga qo’yilyotgan masalani yarmidan ko’pini o’z zimmasiga oladi. Bundan tashqari bu dastur ko’p oynalar bilan ishlovchi dastur hisoblanadi. Ya’ni aynan bu dastur 5 ta oyna bilan ishlaydi.

2-rejamga xulosa qilib aytishim mumkinki, Additional komponentalar palitrasidagi komponentalarning ayrimlari standart komponentalar palitrasidagi komponentlar bilan bir xil vazifa bajaradi, lekin Additional palitrasidagi komponentaning imkoniyatlari kattaroq. Misol uchun, Button va BitButtonni olelik. Bular ikkalasi ham o’zi bir hil vazifani bajaradi, lekin BitButtonda rasm joylash imkoniyati bor. Shu BitButtonni Buttonda ustunligini ko’rsatadi. Additional palitrasidagi komponentalar ko’proq tuzilayotgan dasturni dizayn jihatdan chiroyli qilish uchun va ikkita uchta komponentadan foydalanmasdan, ularning o’rniga bitta komponentadan foydalanish imkonini beradi. Bunga misol, additional komponentalar palitrasidagi LabeledEdit-bu komponenta standart komponentalar palitrasidagi Label va Editni vasifasininbir vaqtda bajarish imkonini beradi. Bu esa bizga dasturda ishlashimiz uchun ham qulayliklar yaratadi.

3-rejamga shuni aytishim mumkinki, bu rejamda shu Additional komponentalar palitrasidagi komponentalardan foydalanib misol tuzdim va misolda ishlatgan komponentalarim qanday joylarda va qanday misollarda qo’llanilishinibir nechta komponentalar misolida ko’rsatib berdim.



Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati

  1. Sh.A.Nazirov, R.V.Qobulov, M.M.Musayev, A.N.Ne’matov “Delphi tilida dasturlash asoslari”. G’.G’ulom nomidagi nashriyot Toshkent – 2007. 75-194-betlar

  2. S.S.Muxlisov, G.M.Idiyeva “Dasturlash tili”. O’quv qo’llanma.

Buxoro – 2016. 74-85-betlar

  1. Internet sayt:

http://e-dastur.uz/maqola/maqolalar/241-borland.html
Download 30.78 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
ta’limi vazirligi
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
bilan ishlash
fanining predmeti
nomidagi samarqand
Darsning maqsadi
maxsus ta'lim
pedagogika universiteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
o’rta ta’lim
Ўзбекистон республикаси
sinflar uchun
haqida umumiy
fanlar fakulteti
fizika matematika
Alisher navoiy
Ishdan maqsad
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
moliya instituti
таълим вазирлиги
nazorat savollari
umumiy o’rta
respublikasi axborot
Referat mavzu
махсус таълим