K I m y o ki my oga oi d atama lar etimilo gi ya si



Download 39.24 Kb.
Pdf ko'rish
bet27/118
Sana28.09.2021
Hajmi39.24 Kb.
1   ...   23   24   25   26   27   28   29   30   ...   118
 
Seriy va palladiy    
1801-yilda  italyan  astronomi  Juzeppe  Piatssi  (1746-1826)  Mars  va  Yupiter  orbitasi 
oralig‘ida  harakatlanuvchi  mitti  bir  yangi  sayyorani  kashf  qildi.  Piatssi  kashf  qilgan 
sayyoraning orbitasini mashhur olmon matematigi Karl Fridrix Gauss (1777-1855) hisob-kitob 
qilib bergan edi. Piatssi kashf qilgan sayyorani, aniqrog‘i, asteroidni «Serera» deb nomlashga 
qaror qilingan. Serera  –  qadimgi  Rim mifologiyasida hosildorlik ma’budasi  bo‘lib, u  yunon 
afsonalaridagi Demetraning qiyosidir. 1803-yilda, kimyogarlar ham  yangi bir metallni kashf 
qilishadi va atiga ikki yil muqaddam kashf qilingan sayyora sharafiga, yangi ochilgan metallga 
seriy deb nom berishadi.  
Piatssining  kashfiyotidan  ilhomlangan  boshqa  astronomlar  ham  teleskopga 
termulgancha, Mars va Yupiter orasidan  yangi  mitti  sayyoralar  – asteroidlarni  kashf etishga 
kirishib ketishgan edi.  Bu boradagi  yangi  astronomik kashfiyotlar  o‘zini uzoq kuttirmadi  va 
1802-yildayoq nemis astronomi Genrix Vilgelm Olbers (1759-1840) ikkinchi asteroidni kashf 
qildi. Olbers ushbu asteroidga qadimgi yunon afsonalaridagi donishmandlik ma’budasi Pallada 
nomini bergan. Oradan ikki yil o‘tib, London Qirollik Jamiyati kotibi bo‘lib ishlagan kimyogar 
olim Uilyam Xayd Vollaston (1766-1828) platina rudasi tarkibidan yangi, noma’lum metallni 
kashf qilgan. U ham, o‘sha paytda urfga kirgan an’anaga ko‘ra, ushbu metallga yaqinda kashf 
etilgan osmon jismning nomini berishga qaror qiladi va Pallada asteroidi sharafiga, metallni 
palladiy deb nomlaydi.  
 
 


36 
 

Download 39.24 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   23   24   25   26   27   28   29   30   ...   118




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Toshkent axborot
Buxoro davlat