Ishdan maqsad: O‘zgarmas va o‘zgaruvchan tok ko‘prik sxemalarini hisoblash – masala



Download 469,5 Kb.
Sana22.06.2021
Hajmi469,5 Kb.
#73781
Bog'liq
2-amaliy
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрата махсус таълим вазирлиги солиқ академияси, Ўзбекистон республикаси олий ва ўрата махсус таълим вазирлиги солиқ академияси, ruscha, standart kurs ishi, qovushqoqliklarni olchash asboblari, Қудратова диплом, 38278079, QURILISH MEXANIKASI yangisi, 6 amaliy, 12-mavzuga oid topshiriq, 1, Шухрат хисобот 22.06-27.06, Kreativlik, 3-AMALIY MASHG'ULOT

Ko‘prik sxemalarini hisoblash
Ishdan maqsad: O‘zgarmas va o‘zgaruvchan tok ko‘prik sxemalarini hisoblash


    1. masala. Induktiv o‘zgartkich manba chastotasi – f = 1 kGs bo‘lgan to‘rt yelkali ko‘prik sxemasiga ulangan. Agar ko‘prik – L2 = 0,1 Gn, R2 = 10 Om va R3 = R4 holatda muvozanatlangan bo‘lsa, g‘altak aslligini aniqlang. Ko‘prik sxemasini chizing.

http://electricalschool.info/spravochnik/izmeren/1436-mostovye-izmerenija



Y echish. Ko‘prik sxemasi – 2.1 – rasmda keltirilgan. Ko‘prikning muvozanat sharti:

.

M asala shartiga ko‘ra: R3=R4; binobarin, Rx=R2=10 Om;



G ‘altakning aslligi:

2.1 – rasm



Mustaqil yechish uchun masalalar

2.2. Muvozanatlanadigan elektr ko‘prik sxemasining yelka qarshiliklari   bo‘lganda dioganalidagi tok nolga teng bo‘ladi. O‘lchanayotgan qarshilik   aniqlansin (3.5-rasm).

2.3. Ko‘prik sxemasining yelka qarshiliklari (2.2-rasm)   va   ga teng. Agar ko‘prikning manba kuchlanishi 15 V bo‘lsa, salt ishlash rejimida ko‘prik dioganalidagi kuchlanishni aniqlang.

2.2-rasm. Ko‘prik sxemasi

2.4. Qarshiliklarni yuqori aniqlikda o‘lchash uchun 2.3–rasmda tasvirlangan elektr ko‘prikdan foydalaniladi. Agar yelka qarshiliklari   va o‘zgaruvchan qarshilikning qiymati   bo‘lsa,   qarshilikni aniqlang. Ko‘prik sxemasi muvozanatga kelganda harakatlanuvchi kontakt o‘zgaruvchan rezistorning o‘rtasida bo‘ladi.

2.3-rasm. O‘lchash ko‘prigi

2.5. Ikki simli o‘tkazgichlarning qisqa tutashgan joyini aniqlash uchun 2.4–rasmdagi ko‘prik sxema qo‘llaniladi. Agar   bo‘lganda o‘lchov asbobi muvozanatda bo‘lsa, o‘lchanayotgan joyidan qanday masofada o‘tkazgich qisqa tutashgan? Liniya kesim yuzasi 1.5 mm2 bo‘lgan mis simdan yasalgan.

2.4-rasm. Murrey ko‘prik sxemasi

2.6 Muvozanatlangan va muvozanatlanmagan ko‘prik sxemalarni afzalliklari va kamchiliklarini tushuntirib bering. Muvozanatlangan ko‘prik sxemaning aniqligi manba kuchlanishining o‘zgarishiga bog‘liqmi?

2.7. Rezistorning qarshiligi o‘zgarmas tok ko‘prigi orqali o‘lchanmoqda (2.5 – rasm). Muvozanat holatda qarshiliklarning qiymatlari:   Agar o‘lchash asbobining aniqlik sinfi 1.0 bo‘lsa, o‘lchanayotgan qarshilik qiymati va eng katta absolyut xatolik aniqlansin.



2.5-rasm. O‘zgarmas tok ko‘prigi

2.8. Tok o‘lchash ko‘prigi bilan kabel liniyaning qisqa tutashgan joyini aniqlash lozim (Varley sxemasi) (2.6 - rasm). Ko‘prik quyidagi qiymatlarda muvozanatlangan:    , kabel 1 metr uzunligining qarshiligi 0.005 Om ga teng. Ko‘rsatma   kabel uzunligi l ga proporsional. Liniya kesim yuzasi 1 mm2 bo‘lgan kabel o‘tkazgichdan yasalgan.

2.6-rasm.

2.9. Ko‘prik sxemadagi (2.7-rasm) namunaviy kondensator sig‘imi  . Ko‘prik muvozanati   bo‘lganda noma’lum kondensator sig‘imi topilsin.

2.7-rasm.

2.10. Ko‘prik sxemadagi (2.7-rasm) kondensatorning sig‘imini o‘lchashda qarshiligi 0.2-2 kOm o‘zgaruvchan rezistordan va sig‘imi 1 mkF namunaviy kondensatordan foydalaniladi. Bu holda kondensatorlarni qaysi diapazonda o‘lchash mumkin.

2.11. Kondensator sig‘imi ko‘prik sxemasi yordamida o‘lchangan (3.10-rasm). Ko‘prik namunaviy kondensatorining sig‘imi   Agar muvozanat   da keltirilgan bo‘lsa, o‘lchanayotgan kondensator sig‘imi va uning xatoligi aniqlansin.

2.12. G‘altakning induktivligi induktivlikni o‘lchashga mo‘ljallangan Maksvell ko‘prik sxemasi yordamida o‘lchanmoqda (2.8-rasm). Agar ko‘prikning muvozanati   va   da o‘rnatilgan bo‘lsa, g‘altakning aktiv qarshiligi va induktivligi aniqlansin.

2.8-rasm.

2.13. Kondensatorning sig‘imi Vinn ko‘prik sxema yordamida o‘lchanmoqda (3.12-rasm). Agar ko‘prikning muvozanati   va   ga teng bo‘lganda o‘rnatilgan bo‘lsa, o‘lchanayotgan kondensatorning sig‘imi va qarshiligi aniqlansin.

3.12-rasm.

2.14. Kondensator sig‘imi ko‘prik sxema yordamida o‘lchanmoqda (3.13-rasm). Agar ko‘prikning muvozanati   va   da o‘rnatilgan bo‘lsa,  va   aniqlansin.

3.13-rasm.

2.15. Elektr ko‘prik sxema diagonalidagi tokni ±1 mkA dan ko‘p bo‘lmagan xatolik bilan o‘lchash lozim. Buning uchun o‘lchash chegaralari 50 va 100 mkA bo‘lgan mikroampermetrlarning aniqlik sinfi qanday bo‘lishi kerak?
2. Vazifa
1. Elektr ko‘prik sxema urganib chiqish.

3. Ishni bajarish tartibi
1. Nazariy materialni davtarga qiscacha ko’rurish

2. Elektr ko‘prik sxema chizib olish.


4. Mustaqil tayyorlanish uchun savollar.
1. Oddiy ko‘prik sxemasining sezgirligi qanday aniqlanadi?

2. Ikkilangan o‘zgarmas tok ko‘prik sxemasi qanday hollarda qo‘llaniladi?

3. Nima sababdan oddiy va ikkilangan ko‘prik sxemalarining o‘lchash chegaralari har xil?

4. Avtomatik ko‘prik qanday ishlaydi?

5. O‘zgarmas tok kompensatori ishlashini uning soddalashtirilgan sxemasi orqali tushuntirib bering.

6. O‘zgaruvchan tok kompensatori qanday tuzilgan?


Adabiyotlar

  1. Metrology. Measurement/ Anand K Bewoor-New Delhi:India,2009

2. Truls Norby. Electrial Measurements/ University of Oslo.FERMIO Gaustadalleen 21.NO-0349 Oslo, Norway.2010

3. S.F. Amirov, M.S. Yoqubov, N.G’. Jabborov. Elektr o‘lchashlar.- Oliy o'quv yurtlari talabalari uchun o'quv qo'llanma, - T.: ToshTYMI, 2007, 230 b.



4. A.V.Kravsov. Metrologiya i elektricheskie izmereniya. M., «Kolos». 1999.
Download 469,5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti