Iqtisodiyot nazariyasi



Download 67.97 Kb.
bet4/12
Sana12.05.2020
Hajmi67.97 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
mehnat narxi sifatida, ayrimlari esa mehnat bozoridagi talab

va taklifning muvozanat narxi sifatida talqin etadilar. Bunda ular

asosan bozorda mehnat sotiladi degan bizningcha noto‘g‘ri tushunchaga

asoslanishadi. Mehnat ishchi kuchining funksiya qilishi,

uning ma’lum maqsadga qaratilgan faoliyat jarayoni bo‘lib, uning

na qiymati, na narxi yo‘qligi, bu jarayonni bozorga olib chiqib sotib

bo‘lmasligi fanda ham, real hayotda ham, iqtisodiy amaliyotda ham

hammaga ay on bo‘lgan va allaqachon isbotlangan masaladir. Shuning

uchun buni isbotlashga harakat qilmasak ham bo‘ladi. Lekin bu

g‘oyaning negizida bir ijobiy tomon borki, uni albatta hisobga olish

zarur. Bu ham bo‘lsa ular mehnatni ishchining malakasi, intensivligi

va natijasi bilan bog‘lashga harakat qilganlar. Ish haqining mazmuni

to‘g‘risidagi turli nazariyalami, (turli mamlakatlardagi va o‘z mamlakatimizdagi

amaliyotni) umumlashtirib, quyidagi xulosalami chiqarish

mumkin.


1. Ish haqi to‘g‘risidagi nazariyalarda unga bir tomonlama yondashish

xususiyati mavjud bo‘lib, uning murakkab va ko‘p qirrali

iqtisodiy jarayon ekanligi ma’lum darajada e’tibordan chetda qolgan.

Lekin bu nazariyalaming har birida ish haqining u yoki bu tomoniga

to‘g‘ri baho berilgan bo‘lib, ularda foydalanish mumkin bo‘lgan ijobiy

mazmun mavjuddir.

2. Ish haqining umumiy darajasi har doim har bir mamlakatda

iqtisodiyotning erishgan darajasiga, ya’ni umumiy mehnat unumdorligi,

milliy mahsulot hajmi, uning aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan

miqdoriga bog‘liq bo‘ladi. Chunki shu mahsulotlaming bir qismi

mehnatning miqdori va sifatiga qarab taqsimlanadi. Shuning uchun

ham u turli mamlakatlarda turli miqdorlarda bo‘ladi.

3. Ish haqining miqdori ishchi kuchini takror ishlab chiqarishga,

ishchining o‘zini, oila a’zolarini boqishga yetadigan darajadabo‘lishi

lozim.

4. Ish haqining miqdori va darajasi ishchi kuchining malakasi,



uning mehnati unumdorligi bilan bog‘liq bo‘ladi.

5. Ish haqining darajasi har bir firma yoki korxonada ishlab chiqarishning

erishgan darajasi bilan, ya’ni ishlab chiqarilgan va sotilgan

mahsulot hajmi va bir ishchiga to‘g‘ri kelgan miqdori bilan bog‘liq

bo‘ladi. Shuning uchun ham u mehnat miqdori, malakasi bir xil

bo‘lsa-da, turli korxonalarda turlicha miqdorda bo‘lishi mumkin.

Ushbu xulosalardan keyin ish haqining mazmuniga ta’rif berib aytish

mumkinki, ish haqi — ishchi va xizmatchilar mehnatining miqdori,




Download 67.97 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
vazirligi toshkent
Darsning maqsadi
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanining predmeti
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
maxsus ta'lim
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
Toshkent axborot
махсус таълим
haqida umumiy
Referat mavzu
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
ishlab chiqarish
fizika matematika
universiteti fizika
Fuqarolik jamiyati