Hozirgi zamon xalqaro huquqning subyektlari


FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI …………………… 59



Download 434.66 Kb.
Pdf ko'rish
bet3/34
Sana15.07.2021
Hajmi434.66 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   34
 

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI …………………… 59 

 

 



 

 

 




 



Kirish 



 

 

Bitiruv  malakaviy  ishi  mavzusining  dolzarbligi.  “XX  asrning  so’ngi  o’n  yilligi 

insoniyat  tarixida  bo’lgan  o’zgarishlar  davri  sifatida  kiradi.    Birinchidan,  mustamlakachilik  va 

irqiy kamsitish tarixining yo’qlik qariga ketdi. Sotsiolizm va uning butun jahonni kommunistik 

mafkura  vositasida  bosib  olishga  bo’lgan  davolari  ham  o’tmishga  aylanib  bormoqda. 

Ikkinchidan,  tarix  sahnasiga  yangi  mustaqil    davlatlar  chiqmoqda.  Ularning  ovozi  jahon 

hamjamiyati mamlakatlari orasida borgan sari dadil eshitilmoqda.” 

1

 

         Insoniyat tarixida XX asrning ikkinchi yarmi va XXI asr boshlariga kelib yer shari 



hammamizga ma’lum, xar jihatdan o’zlashtirilgan, xar kuni dunyoning xar burchagida nima 

bo’layotgani barchamizga ma’lum go’shaga aylandi. Yer kurrasining  noma’lum, inson 

bilmagan, u oyoq bosmagan joylar qolmadi. Fan va texnikaning yangidan yangi yutuqlari bu 

boradan insonning imkoniyatlarini yanada kengaytirmoqda. Bugun men yoritmoqchi bo’lgan 

bitiruv malakaviy ishda bevosita xalqaro xuquqning sub’ektlari bugun dunyo manzarasini qay 

darajada va qanday bo’lishini belgilashda katta ahamiyatga ega. Ya’ni XXI asr boshlariga kelib 

dunyo mamlakatlari, millat va ellatlar o’rtasidagi o’zaro ta’sir shu qadar kuchayib ketdiki, bu 

jarayondan to’la ixotalanib olgan birorta ham millat yoki  davlat yo’q, deb to’la ishonch  bilan 

aytishim mumkin.  

          Davlatlar  diplomatik  vakolatxonalarining  immunitetlari  va  imtiyozlari,  yuridik  maqomi 

to‘g‘risidagi me’yorlarni kodifikasiya qilgan 1961 yildagi Diplomatik aloqalar to‘g‘risidagi Vena 

Konvensiyasi xalqaro-huquqiy munosabatlarning potensial ishtirokchilari, ya’ni barcha davlatlar 

o‘rtasidagi  tegishli  munosabatlarni  ko‘zda  tutadi.  Biroq  A  va  B  davlatlari  o‘rtasidagi  bunday 

xalqaro huquqiy aloqalarni amalga oshirish uchun ular nafaqat ushbu Konvensiya qatnashchilari 

bo‘lishi  zarur,  shuningdek,  ma’lum  bir  yuridik  fakt  mavjud  bo‘lishi,  ya’ni:  ushbu  davlatlar  va 

doimiy  diplomatik  vakolatxona  muassasalari  o‘rtasida  o‘zaro  kelishuvga  muvofiq  diplomatik 

aloqalar o‘rnatilishi zarur (Konvensiyaning 2-moddasi). Bungacha ular har qanday boshqa davlat 

kabi tegishli huquqiy munosabatlarning potensial subyektlarigina bo‘lishi mumkinligini anglash 

qiyin  emas.  Aynan  shunday  potensial  imkoniyat  ularni  tegishli  yuridik  fakt  mavjud  bo‘lgan 

taqdirda xalqaro huquqiy munosabatlarning real subyektiga aylantiradi. 

Agar  «xalqaro  huquq  subyekti»  atamasi  uzoq  vaqt  davomida  faqat  xalqaro  huquq 

nazariyasida  foydalanib  kelingan  bo‘lsa,  so‘nggi  vaqtlarga  kelib  xalqaro-huquqiy  hujjatlarda 

ham,  xususan  BMT  doirasida  qabul  qilingan  universal  konvensiyalarda  foydalanilmoqda. 

                                                 

1

 

Karimov I.A. “O’zbekiston buyuk kelajagi sari” 552-bet. Toshkent: -“O’zbekiston” – 1998



 


 

Masalan,  1986  yildagi  davlatlar  va  xalqaro  tashkilotlar  yoki  xalqaro  tashkilotlar  o‘rtasidagi 



shartnoma  huquqi  to‘g‘risidagi  Vena  Konvensiyasining  3-moddasida  «bitta  yoki  bir  necha 

davlatlar  o‘rtasida,  bitta  yoki  bir  necha  xalqaro  tashkilotlar  va  bir  yoki  bir  necha  davlat  yoki 

xalqaro tashkilot hisoblanmaydigan xalqaro huquq subyektlari o‘rtasida tuzilgan xalqaro bitimlar 

to‘g‘risida so‘z boradi»

1

.  Boshqacha  aytganda,  davlatlar,  xalqaro  tashkilotlar  va  xalqaro  huquq 



me’yorlari  bilan  subyektiv  huquq  va  majburiyatlarga  ega  bo‘lgan  qandaydir  bir  ijtimoiy 

tuzilmalar xalqaro huquq subyekti hisoblanishi belgilangan. 

Demak,  bugun  xalqaro  huquqning  to’laqonli  sub’ektlari  bo’lmish  jahonning  xar  bir 

aholisi  ,  millatlar,  davlatlar  va  xalqaro  tashkilotlarning  tutgan  o’rni  va  ro’lini,  shu  bilan  birga 

Mustaqil  O’zbekistonning  xalqaro  munosabatlarning  to’la  qonli  sub’ekti  sifatida  faolyati  va 

ahamiyatini yoritishni maqsadga mufiqdir. Ko’rinib turibdiki, yuqorida qayd etilgan mulohazalar 

mavzuning dolzarbligini to’la belgilab beradi.  


Download 434.66 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   34




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Toshkent axborot
Buxoro davlat