Hozirgi zamon xalqaro huquqning subyektlari


Xalqaro  huquq  subyektlari



Download 391.79 Kb.
Pdf ko'rish
bet10/34
Sana15.07.2021
Hajmi391.79 Kb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   34
Xalqaro  huquq  subyektlari  —  xalqaro  huquq  me’yorlari  bilan  subyektiv  huquq  va 

subyektiv majburiyatlarga ega bo‘lgan xalqaro-huquqiy munosabatlar qatnashchilaridir. 

Davlatlar  diplomatik  vakolatxonalarining  immunitetlari  va  imtiyozlari,  yuridik  maqomi 

to‘g‘risidagi me’yorlarni kodifikasiya qilgan 1961 yildagi Diplomatik aloqalar to‘g‘risidagi Vena 

Konvensiyasi xalqaro-huquqiy munosabatlarning potensial ishtirokchilari, ya’ni barcha davlatlar 

o‘rtasidagi  tegishli  munosabatlarni  ko‘zda  to‘tadi.  Biroq  A  va  B  davlatlari  o‘rtasidagi  bunday 

xalqaro huquqiy aloqalarni amalga oshirish uchun ular nafaqat ushbu Konvensiya qatnashchilari 

bo‘lishi  zarur,  shuningdek,  ma’lum  bir  yuridik  fakt  mavjud  bo‘lishi,  ya’ni:  ushbu  davlatlar  va 

doimiy  diplomatik  vakolatxona  muassasalari  o‘rtasida  o‘zaro  kelishuvga  muvofiq  diplomatik 

aloqalar  o‘rnatilishi  zarur  .  Bungacha  ular  har  qanday  boshqa  davlat  kabi  tegishli  huquqiy 

munosabatlarning  potensial  subyektlarigina  bo‘lishi  mumkinligini  anglash  qiyin  emas.  Aynan 

shunday  potensial  imkoniyat  ularni  tegishli  yuridik  fakt  mavjud  bo‘lgan  takdirda  xalqaro 

huquqiy munosabatlarning real subyektiga aylantiradi. 

Xalqaro  huquq  subyektlari  –  xalqaro  huquq  me’yorlari  bilan  subyektiv  huquq  va 

majburiyatlarga ega bo‘lgan, shuningdek, tegishli huquqiy munosabatlarning real qatnashchilari 



 

bo‘lishi mumkin bo‘lgan taraflar, shaxslardir. 



Xalqaro  huquqda  «burch»  atamasi  o‘rniga  «majburiyat»  atamasi  qo‘llaniladi,  chunki 

tegishli  majburiyatlar  faqat  xalqaro-huquqiy  me’yorlar  bilan  tartibga  solingan  ijtimoiy 

munosabatlarning  potensial  ishtirokchilarining  roziligi  bilangina  majburiyat  tusini  oladi. 

Xususan,  bu  xalqaro-huquqiy  munosabat  ishtirokchilarining  bir-biridan  yuridik  mustaqilligini, 

yuridik  majburiy  bo‘lgan  xatti-harakat  qoidalarini  belgilovchi,  o‘ziga  buysundiruvchi  tashqi 

hokimiyatning yo‘qligida o‘z ifodasini topadi. 

Agar  «xalqaro  huquq  subyekti»  atamasi  uzoq  vaqt  davomida  faqat  xalqaro  huquq 

nazariyasida  foydalanib  kelingan  bo‘lsa,  so‘nggi  vaqtlarga  kelib  xalqaro-huquqiy  hujjatlarda 

ham,  xususan  BMT  doirasida  qabul  qilingan  universal  konvensiyalarda  foydalanilmokda. 

Masalan,  1986  yildagi  davlatlar  va  xalqaro  tashkilotlar  yoki  xalqaro  tashkilotlar  o‘rtasidagi 

shartnoma  huquqi  to‘g‘risidagi  Vena  Konvensiyasining  3-moddasida  «bitta  yoki  bir  necha 

davlatlar  o‘rtasida,  bitta  yoki  bir  necha  xalqaro  tashkilotlar  va  bir  yoki  bir  necha  davlat  yoki 

xalqaro tashkilot hisoblanmaydigan xalqaro huquq subyektlari o‘rtasida tuzilgan xalqaro bitimlar 

to‘g‘risida  so‘z  boradi».  Boshqacha  aytganda,  davlatlar,  xalqaro  tashkilotlar  va  xalqaro  huquq 

me’yorlari  bilan  subyektiv  huquq  va  majburiyatlarga  ega  bo‘lgan  qandaydir  bir  ijtimoiy 

tuzilmalar xalqaro huquq subyekti hisoblanishi belgilangan. 




Download 391.79 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   34




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
ta’limi vazirligi
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
bilan ishlash
fanining predmeti
nomidagi samarqand
Darsning maqsadi
maxsus ta'lim
pedagogika universiteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
o’rta ta’lim
Ўзбекистон республикаси
sinflar uchun
haqida umumiy
fanlar fakulteti
fizika matematika
Alisher navoiy
Ishdan maqsad
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
moliya instituti
таълим вазирлиги
nazorat savollari
umumiy o’rta
respublikasi axborot
Referat mavzu
махсус таълим