Guruh talabasi Toirov Shaxzodning “Biznes boshqaruv asoslari” fanidan



Download 0.5 Mb.
bet25/39
Sana15.05.2021
Hajmi0.5 Mb.
1   ...   21   22   23   24   25   26   27   28   ...   39
Таблица

Firmaningo‘zmablag‘lari

CHetdanjalbqilingankreditlar

Moliyalashtirishningboshqamanbalari

a)mahsulot sotish, ish va xizmatlar ko‘rsatishdan pul tushumlari

b)moliyaviy faoliyatdan tushgan pullar.



a)bank krediti

b)ijtimoiy jamg‘armadan kredit

c)xorijiykredit


a)lizing

b)veksel


c)kreditorlik qarzlar

d)tovar krediti



e)sug‘urta to‘lovlari



Расм 2Firmada foydani taqsimlash

Xalqaroamalyotda, korxonalarmoliyaviyfaoliyatiningaloxidayo‘nalishlaribo‘yicha, javobgarlikmarkazlaritashkilqiladilar. Markazgatayinlanganraxbaro‘zigayuklatilganvazifalardankelibchiqqanholda, ijrouchunjavobgarliknio‘zzimmasigaoladi.




Bumarkazlar, samarabilanishlabo‘zfuksiyalarinito‘liqbajarishiuchun, axborotta’minotizarur. Moliyaviymenejmentningaxborotxavfsizligini – rejalashtirish, taxlil, moliyaviyfaoliyatningturliyo‘nalishlaribo‘yichaboshqaruvqarorlariqabulqilishuchunkerakli, ishonchlima’lumotlarniqaytaishlab, axborotgaaylantirib, belgilanganshaklda, belgilanganmanzilgaetkazibberadi

Zamonaviybuxg‘alteriyahisobiikkitatarkibiyqisimlar - moliyaviyhisoblarvaboshqaruvxisoblaridaniboratligibo‘lg‘usibiznesegalariuchunqo‘shimchama’lumothisoblanadi.

Moliyaviymexanizm - bupul munosabatlarnitashkilqilish, molyaviyresurslarnishaqllantirishvaulardanfoydalanishusullariningyig‘indisidir. Moliyamexanizmiham, moliyatizimikabi, ikkitayiriksoxalargaajratibo‘rganiladi:

1.Biznesjarayonlariningmoliyaviyxolati ;

2. Bank va firma munosabatlarini uygunlashuvi;




РАСМММ????

Biznessubektlarining – ya’nibiznesjaryonlariningmoliyamexanizmiqiziqtiradi. Biznessubektlariningmoliyaviymexanizmi - bumoliyaviyresurslardanfoydalanishusullarihamdabiznessubektlarimoliyasinitashkilqilishshakllarihisoblanadi. Moliyaviymenejertomonidanushbujarayon, turlimoliyaviyusullarni, tamoyillarniqo‘llashorqaliamalgaoshiriladi. SHuo‘rinda, moliyaviymetodlarinihameslatibo‘tishkerak. Moliyaviymetodlar-bumoliyaviymunosabatlarniamalgaoshirishshakli, uningxo‘jalikvaishlabchiqarishjaryonlaribilano‘zarobog‘liqligi, ya’nio‘zmablag‘imizni, qarzmablag‘larini, kredit, ssuda, lizinglarnio‘z ichiga oladi. YOki, ish xaqiningyollanganishchilargato‘lash, soliqlarnioldindanto‘labqo‘yish, imtiyozlikreditlardanfoydalanish, hamkorlarnijalbqilish, qo‘shmakorxonalarbarpoqilish, xorijiyivestitsiyalarnijalbqilishvaboshqa , uslublarqullashbilanbog‘liqxattixarakat, amallarnio‘zichigaoladi.

Moliyaviymenejmentdamoliyaviyvosita – ya’nishartnomalardanfoydalanibishyuritiladi. SHartnomamazmunibirtomondanmoliyaviyresurslarnijalbkilishni, ikkinchitomondanmoliviymajburyatlarningo‘zvaqtidabajarilishinibildiradi .

Biznessubektlarifaqato‘zmablag‘laridanfoydalanibfaoliyatyuritgantaqdirda, o‘zmablag‘larningrentabelliliginitaxlilkiladi (foydakeltirish ), aniqlashtiradi. Misolkeltiribo‘taylik. Birtonnamahsulot 6-millionso‘mgasotildi. Demakpulto‘landi. Pultushumi 6millionso‘m. SHumahsulotningtanarxi 4–millionso‘medi. Iqtisodiyrentabellilik 1,5gatengBumisoldafoyda (6-4)2 millionso‘mgatengbo‘ldi.

O‘z mablag‘larini sarflab ishlab chiqarilgan tovarni sotishdan tushum (6 mln.so‘m) ning tannarx (4 mln.so‘m) ga nisbati (6/4=1,5) iqtisodiy samara (rentabellilik) dir.Foyda (2 mln.so‘m) ni tannarxga nisbati (2/4=0,5) foydalilikdir.Foydalilik darajasini aniqlash uchun (2:4*100) 0,5 ni 100 ga ko‘paytiriladi.Bunda rentabellilik 50 % ga teng bo‘ladi.

Biznesningishbilarmonliktarkiblarinikreditbilanta’minlash – buulargamoliyaviypulyokitovarshaklidagivositalarnima’lummudatgaberilishidir. Buquyidagichaamalgaoshadi: - biznessubektlarigapulssudalariniyokitovarnikapitalo‘rnidato‘g‘ridan-to‘g‘riberishnibildiradi; - hisob-kitobturlaridanbirikreditmuddatiniya’nito‘lovmuxlatinibelgilashdir. Buerdakredit, to‘lashvafoizto‘lash, ssudako‘rinishidabo‘ladi. Bankidoralarikarzgaberuvchilar – kreditorlar , oluvchilar-zayomchilardebataladi . Kredito‘zini, ssudakapitalishaklidanamoyonkiladi. Pulyokitovarshaklidagissudakaytarilishivato‘lovishartibilankreditorvazayomchiurtasidagiiktisodiymunosabatlarniaksettiradi.

Venndiagrammasiusulidanfoydalanibtuzilmavatashkiliytuzilmatushunchalarning mohiyatini ochib beramiz.




тузилма

Ташкилий тузилма




Ссуда , фоиз, фойдалилик

Кредит,
фойда ва
дивиденд



Қарз,
нафлилик

РАСМ??????????


Mutaxasislar moliyaviy vositalarni: birlamchi - yani joriy operatsiyalar bo‘yicha debitorlik va kreditorlik qarzlari, kreditlar, ssudlar, aksiya va obligatsiyalar, veksellarga; va ikkilamchi - moliyaviy opsionlar, f’yucherslar, forvord shartnomalari foizli svoplar va valyuta to‘lovli svoplarga ajratishdi. Bizningcha, sanab o‘tilgan moliyaviy vositalarga izoh berish shart. Bu izoh biznes jarayonlarining bo‘lg‘usi ishtirokchilari uchun qiziqarli bo‘lishi ham mumkin. Debitorlik qarzi- biznes subektlarining sheriklari, xamkorlari oldidagi, xom-oshyo olish, xizmatlardan foydalanish, dividend, foiz to‘lash jarayonlarini bildiradi. Kreditorlik qarzi biznes subektlarining yuborgan tovarlari, ko‘rsatilgan xizmatlari va boshqa munosabatlar bo‘yicha , undirib olinmagan haqi hisoblanadi. Ssuda munosabatlari bank bilan biznes subektlari o‘rtasida doimiy munosabatlardir. Ssudani bir kunga xam olinishi mumkin. Aksiya – qimmatli qog‘oz, biznes subektlarining boshqa firmalardagi ulushi, haqqi, hissasini bildiradi. Obligatsiya – qarz majburiyati. U kimning qo‘lida bo‘lsa o‘sha kishi egasi xisoblanadi Obligatsiyalarda uni qaytarilish muddati va summasi ko‘rsatiladi. Odatda ,davlat qarzini bildiruvchi obligatsiyalar chiqariladi. Veksellar – nemis tilidan kirib kelgan so‘z. Aynan almashinuv degan ma’noni bildiradi. Qimmatli qog‘ozning bir turi, pulli majburiyat. Oddiy va o‘tkazma veksellar bo‘lib, bir qo‘ldan boshqasiga o‘tayotganda vekselning o‘ziga qo‘shimcha yozuv kiritiladi. Moliyaviy opsion – tanlov, xoxish, qarash shartli kelushuvlarni bildiradi. F’yuchers- birjalardagi muddatli kelishuvlar. Ko‘pincha hom-oshyo sotib olish yuzasidan tuziladigan kelishuvlarni o‘z ichiga oladi. Forvard shartnoma- birjadan tashqari, muddatli, tezkor valyuta shartnomalaridir. Forfeyting-ko‘tarasiga, ulgurchisiga, turishi bo‘yicha hammasiga savdo kilish. Foizli svop. Svop- almashuv. Odatda naqd pulga almashilinadi. Pul o‘tkazish yo‘li bilan xam amalga oshiriladi. Foizli svopni spot bilan adashtirmaslik kerak. Spot – naqd, ustida,joyida pulini to‘lashni bildiradi. Qo‘pincha dexkon bozorlarida ( Qo‘y - mol bozorida xam)spot qo‘llaniladi. Svop esa valyutani sotish – sotib olishdir.


Download 0.5 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   21   22   23   24   25   26   27   28   ...   39




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat