Geografiya va tabiiy resurslar fakulteti



Download 1.53 Mb.
Sana12.02.2021
Hajmi1.53 Mb.

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI

MIRZO ULUG’BEK NOMIDAGI O’ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
GEOGRAFIYA VA TABIIY RESURSLAR FAKULTETI

GEODEZIYA, KARTOGRAFIYA VA KADASTR YO'NALISHI

geografik axbvorot tizimlari fanidan

1-Amaliy mashg`ulot

MAVZU: Tasvirlarni ro'yhatga olish olish va proyektsiya tanlash

Bajardi: Dovirov J.

Qabul qildi: Abdullayev I.

Toshkent – 2020

Reja:
1. Dastlabki manbaani tanlash.

2. Xaritalarni kompyuterga kiritish.

3. Dastlabki xaritani ro`yxatga olish uchun proyeksiya tanlash.

4. Xaritalarni ro`yxatga olish uchun tayanch nuqtalarni tanlash.

5. Tayanch nuqtalarning koordinatalarini kiritish va xatoliklarni

baxolash.

Adabiyotlar:

1. I.O`.Abdullayev Geografik axborot tizimlari fanidan amaliy ishlarni bajarish uchun “Uslubiy ko`rsatmalar”.

2. L.X.Gulyamova “Geoaxborot tizimlari va texnologiyalari” Darslik, Toshkent “Universitet” – 2018.



3. E.Yu.Safarov “Geografik axborot tizimlari” O`quv uslubiy qollanma Toshkent “Universitet” – 2010.

Mapinfo dasturida ishlashdan oldin foydalanuvchi aniq bir maqsadni oldiga qoyib, geografik asos tanlab olinishi zarur. Keyingi navbatda malumotlar bazasini tayyorlab olish kerak. Geografik asos qilib, skaner qilingan elektron holatdagi kartadan foydalaniladi. Avval ishchi stoldan papka yaratib olinadi va shu papkaga elektron karta joylashtiriladi.(1-rasm)

1-rasm. yaratilgan papka va undagi elektron karta



Geografik asos tayyorlangandan song Mapinfo dasturiga kiriladi.

Dasturga kirilganda dastur ishchi oynasida Открыт сразу dialogi paydo bo'ladi. Foydalanuvchi bu dasturda birinchi marotaba ishlayotganligi sababli Таблицу ni tanlaydi va Открыть buyrug'i bosiladi. (2-rasm)

2-rasm. Ish boshlash dialogi.



Shundan song kerakli papkaga yani geografik asos qilib olingan elektron karta joylashgan papkaga murojat qilinadi. Keyin Тип файлов orqali elektron kartaning formati keltirilgan qator tanlanadi va kerakli elektron karta tanlanib, Открыть buyrug'i bosiladi.(3-rasm)

3-rasm. Elektron karta (rastrli tasvir) bilan ishlash

4-rasm. Rastrli tasvirni royihatga olish



Keyingi navbatda rastrli tasvirni ro'yihatdan o'tkazish maqsadida yuqoridagi Таблица panelidan Растр tugmasi bosiladi va Регистрация изображения tanlanadi.( 4-rasm)

Shundan song Регистрация изображения oynasidan Проекция tugmasi tanlanadi va kerakli Proyektsiya tanlab olinadi.(5-rasm)

5-rasm. Proyektsiya tanlash



6-rasm. Nuqtalarni aniq joylashtirish



Nuqtalarni joylashtirayotganda Rastrli tasvirni ro'yihatga olish oynasidagi kartaning biror bir nuqtasini tanlab keyin asosiy oynadagi kartaning aynan o'sha joyini belgilash kerak. Rastrli tasvirni ro'yihatga olish oynasidagi karta joyiga nisbatan asosiy oynadagi karta joyi qanchalik aniq belgilansa xatolik shunchalik kam bo'ladi. Xatolik 10 dan oshmasligi zarur. (6-rasim)

Kartani ro'yihatdan o'tkazish uchun kamida 4 ta nuqta kerak bo'ladi. Bu nuqtalarni meredian va parallellar kesishgan joylarga, chiziqli belgilar kesishgan joylarga yoki ramkaning burchaklariga qo'yilishi mumkin.(7-rasm)

7-rasm-Nuqtalarni joylashtirish

Yuqoridagilarning barchasi bajarilgandan so'ng OK tugmasi bosiladi.

Endi ro'yihatdan o'tgan rastrli tasvirni ustida qatlamlar yordamida ish olib borish mumkin bo'ladi. Agarda ishni saqlash kerak bo'lsa Файл panelidan Сохранить рабочий набор tanlanadi (yoki Ctrl+K) va ish boshida shu ish uchun ochilgan papkaga saqlab qo'yiladi.(8-rasm)



8-rasm. Ishni davom ettirish uchun saqlab qo'yish

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. I.O`.Abdullayev Geografik axborot tizimlari fanidan amaliy ishlarni bajarish uchun “Uslubiy ko`rsatmalar”.



2. L.X.Gulyamova “Geoaxborot tizimlari va texnologiyalari” Darslik, Toshkent “Universitet” – 2018.

3. E.Yu.Safarov “Geografik axborot tizimlari” O`quv uslubiy qollanma Toshkent “Universitet” – 2010.
Download 1.53 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
ta’limi vazirligi
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
bilan ishlash
fanining predmeti
nomidagi samarqand
Darsning maqsadi
maxsus ta'lim
pedagogika universiteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
o’rta ta’lim
Ўзбекистон республикаси
sinflar uchun
haqida umumiy
fanlar fakulteti
fizika matematika
Alisher navoiy
Ishdan maqsad
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
moliya instituti
таълим вазирлиги
nazorat savollari
umumiy o’rta
respublikasi axborot
Referat mavzu
махсус таълим