Geografiya va iqtisodiy bilim asoslari


Jahon aholisi yosh tarkibining dinamikasi



Download 5.32 Mb.
bet29/150
Sana29.08.2021
Hajmi5.32 Mb.
1   ...   25   26   27   28   29   30   31   32   ...   150
Jahon aholisi yosh tarkibining dinamikasi

Yillar

Yosh guruhlari salmog’i, %

15 yoshgacha

15-65 yosh

65 yoshdan yuqori

1950

34,5

60,4

5,1

1975

36,9

57,4

5,7

1995

31,9

61,6

6,5

2000

31,0

62,2

6,8

2011

27,0

65,0

8,0

2014

26,0

66,0

8,0

2017

29,0

65,0

6,0


2. Aholining jinsiy tarkibi. Aholining jinsiy tarkibi, asosan uch omil ta’sirida shakllanadi: yangi tug’ilganlardagi jinsiy nisbat, o’limdagi jinsiy farq, hamda aholi migratsiyasidagi jinsiy farq. Statistik ma’lumotlar va ilmiy adabiyotlarda qayd etilishicha dunyo bo’yicha qiz bolalarga nisbatan o’g’il bolalar ko’proq tug’ilar ekan. Ma’lumotlar ko’rsatishicha dunyoda har 100ta qiz bolaga tug’ilgan o’g’il bolalar soni 104–107ni tashkil etadi. O’g’il bolalar salmog’ining qiz bolalarga nisbatan yuqorilgi ko’p hollarda15–20 yoshlarga qadar saqlanib boradi. Asosan 20–24 yoshlarda jinslar nisbatan tenglashadi. Undan keyin esa, asta-sekin jami aholi tarkibidagi erkaklarga qaraganda ayollar salmog’i ortib boradi. Bu hol qator omillar bilan bog’liqdir. Ularga bolalik davrida o’g’il bolalar qiz bolalarga nisbatan ko’proq xastalanishi, baxtsiz xodisalar va erkaklarning o’ziga xos turmush tarzi kabilarni kiritish mumkin. Shuningdek, erkaklarning ko’p qismi yoshlik va o’rta yoshlik davrida og’ir mehnat bilan mashg’ul bo’lib, inson salomatligi uchun zararli bo’lgan alkogolizm, chekish kabi odatlar bilan shug’ullanadilar. Yuqorida keltrilgan turmush tarziga xos omillar, hamda xalqlar orasida, davlatlar orasida ro’y berib turadigan urushlar erkaklarning hayotdan barvaqt ko’z yumishiga olib keladi.19 Shunday bo’lsada aholi jinsiy tarkibining shakllanishi dunyo hududlarining har birida o’ziga xos hususiyatga egadir. Ushbu xususiyatlar, yuqorida qayd etilganidek, ana shu hududning ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlari bilan ifodalanadi

Hozirgi davrda (XXI asr boshlari) sayyoramiz aholisining jinsiy mutanosibligi yosh guruhlari bo’yicha keskin farq qiladi. Tadqiqotlarning ko’rsatishicha, dunyodagi barcha davlatlarda ham 0–14 yosh guruhlarida o’g’il bolalar qiz bolalarga nisbatan ko’proq ekan. Bu hol yuqorida ta’kidlaganimizdek, o’g’il bolalarning ko’proq tug’ilishi bilan bog’liqdir. 15–64 yosh guruhlarida esa, ayollar va erkaklar salmog’i dunyo bo’yicha bir muncha tenglashadi va har ming ayolga 1020 erkak to’g’ri keladi. Lekin bu nisbiylik hamma qit’alarda ham bir xil emas. Yevropada – 1000, Osiyoda – 1049, Afrikada – 979, Amerikada – 990, Okeaniyada – 1039ta to’g’ri kelgan. O’zbekiston uchun mazkur ko’rsatkich 996tani tashkil etadi. 65 va undan yuqori yosh guruhlaridagi ayollarga yer yuzida 742, Yevropada 649, Osiyoda 879, Afrikada 889, Amerikada 741, okeaniyada 818, MDH tarkibiga kirgan davlatlarda 444 ta erkak to’g’ri keladi. O’zbekistonda bu ko’rsatkich 580tani tashkil etadi.

6-jadval


Download 5.32 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   25   26   27   28   29   30   31   32   ...   150




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Toshkent axborot
Buxoro davlat