“gandbol tarixi va o‘yin qoydalari”


I.  Gandbol  o„yinining  paydo  bo„lish  va rivojlanish  tarixi



Download 1.4 Mb.
Pdf ko'rish
bet2/51
Sana30.10.2020
Hajmi1.4 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   51
I. 
Gandbol  o„yinining  paydo  bo„lish  va rivojlanish  tarixi. 
 
Gandbol  keng  tarqalgan  sport turlaridan biri bo‗lib, u o‗quvchi yoshlarni 
jismoniy  rivojlantirish,  ularning  salomatligini  mustahkamlashning  eng 
ommabop,  binobarin,  eng  qulay  vositalaridan  biridir.  Bu  kattalar  uchun  ham, 
o‗smir-yoshlar  uchun  ham  birdek  ma‘qul  bo‗lgan  chinakam  xalqchil  o‗yin 
hisoblanadi.  Musobaqada  o‗n  ikki  o‗yinchidan  tashkil  topgan  ikki  jamoa 
qatnashadi.  O‗yin  maydoni  40x20  m  kattalikdagi  to‗rtburchakdan  iborat. 
O‗yinda  qatnashuvchi  jamoa  o‗yinchilarining  maqsadi  -  to‗pni  egallab  olib, 
dastlabki  himoya  qilinib  turgan  darvozaga  kiritish.  To‗p  bilan  barcha 
harakatlar  faqat  qo‗lda  bajariladi.  To‗p  uchun  kurashda,  qarshilik 
ko‗rsatishda  qo‗pollik  va  sportchiga xos bo‗lmagan harakatsiz qoidaga rioya 
qilinib  bajarilishi  lozim.  O‗yin  ishtirokchilarning  yoshi  va  jinsiga  bog‗liq 
bo‗lib,  30  daqiqadan  60  daqiqagacha  davom  etadi.  O‗yin  vaqtida  har  bir 
o‗yinchi  o‗zining  shaxsiy  fazilatlarini  ko‗rsatish  imkoniyatlariga  ega. Ammo, 
shu  bilan  birga,  o‗yin  har  bir  gandbolchidan o‗z shaxsiy intilishlarini umumiy 
maqsadga  bo‗ysindirishini talab qiladi. 
Gandbol  o‗yinining  asosini    yugurish,  sakrash,  to‗pni  uzatish,  uloqtirish 
kabi  shug‗ullanuvchilarning  har  jihatdan  uyg‗un  rivojlanishiga  yordam 
beradigan  tabiiy  harakatlar  tashkil  etadi.  YUklamalar  organizmdagi  barcha 
funksional  tizimlarning  rivojlanishiga  ijobiy  tasir  etadi.  Mashg‗ulotlar 
tasirida,  shuningdek,  musobaqalarda  shug‗ullanuvchilarning  ruhiy  faoliyati 
takomillashadi,  tezlik  reaksiyasi,  chamalash,  ijodiy  fikr  yuritish,  tezlik  va 
tashabbuskorlik  kabi  sifatlari  rivojlanadi.  Gandbol  o‗yini  umumiy  jismoniy 
tayyorgarlik  uchun    yaxshi  vosita  bo‗lib  xizmat  qila  oladi.  Yo‗nalishni  
o‗zgartirib  xilma-xil  yugurish,  sakrashning  turli  xillari,  maksimal  tezlikda 
harakat  qilish  yo‗llari  bilan  jismoniy  sifatlarni,  ayni  paytda  irodaviy 



 
hislatlarni,  taktik  tafakkurini  kamol  topishi  tufayli  qo‗l  to‗pi  har  qanday 
ixtisosdagi talaba uchun  zarur bo‗lgan  sport o‗yinlari qatoridan joy olgan.  
Gandbol  o‗yini  bugun  maktab,  litsey,  kollej  va  oliy  o‗quv  yurtlarida 
keng  qo‗llanilmoqda.  Qo‗l  to‗pi  musobaqalari  mehnatkashlarni  muntazam 
tarzda  jismoniy  tarbiya  mashg‗ulotlariga  jalb  qilishning muhim vositasi, sport 
mahoratini  oshirishning  hamda  «Alpomish  va  Barchinoy»  me‘yoriy 
talablarini bajarishning asosiy omillardan hisoblanadi. 
1898  yilda  -  qo‗l  to‗piga  asos  solingan.  Daniyaning  Ordrupe  shahridagi 
gimnaziyalardan  birining  o‗qituvchisi  Xolger  Nilson  futboldan  farq 
qiladigan,  qizlar  uchun  ham  mos  keladigan,  yog‗inli  havoda  zalda  o‗ynasa 
bo‗ladigan  yangi  sport  o‗yinini  yaratishga  qaror  qiladi.  U  darvozabonlarni 
qoldirib,  jamoa  sonini  qisqartirib,  to‗pni  uzatish  va  otish  faqat  qo‗l  bilan 
bajarilishini  taklif  qiladi.  SHu  tariqa  olamda «Xandbol» inglizchadan tarjima 
qilinganda  hand-qo‗l,  ball-to‗p  ya‘ni  ―qo‗l  to‗pi‖  yuzaga  keladi  va 
keyinchalik  tezda  butun  jahonga  tarqab ketadi. 
1904  yili  birinchi  bo‗lib  Daniya  qo‗l  to‗pi  federatsiyasi  tashkil  topdi. 
1906  yili  Kopengagen  shahrida    qo‗l  to‗pi  o‗yinining  dastlabki  qoidalari 
nashr etildi. Ushbu  qoidalarning muallifi ham  X. Nilson hisoblanadi. 
Sobiq  Ittifoqda  qo‗l  to‗pi  bo‗yicha  birinchi  yirik  musobaqa  1928  yili  I 
Butunittifoq  spartakiadasi  doirasida  o‗tkazilgan.  1955  yilda  Butunittifoq  qo‗l 
to‗pi  federatsiyasi  tashkil  topgan.  1962  yildan  boshlab  erkaklar  va  ayollar 
o‗rtasida muntazam  Ittifoq chempionatlari o‗tkazilib turgan.   
Hozirgi  kunda  Xalqaro  gandbol  federatsiyasiga  dunyoning  123  davlati 
a‘zo  bo‗lib,  jami  7  milliondan  ortiq  kishi  gandbol  bilan  shug‗ullanadi.  SHu 
jumladan, 
1,4 
million 
shug‗ullanuvchi  sobiq  Ittifoq  mamlakatlari 
gandbolchilaridir. 
 
 



 
JAHON  CHEMPIONATI  NATIJALARI 

Download 1.4 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   51




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
guruh talabasi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Alisher navoiy
Toshkent davlat
tashkil etish
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
maxsus ta'lim
tibbiyot akademiyasi
bilan ishlash
o’rta ta’lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
umumiy o’rta
Referat mavzu
fanining predmeti
haqida umumiy
Navoiy davlat
universiteti fizika
fizika matematika
Buxoro davlat
malakasini oshirish
Samarqand davlat
tabiiy fanlar