G. N. Dolimova Kimyo va uni o‘qitish metodikasi kafedrasining professori, kimyo fanlari doktori


Karbon kislotalar va ularning hosilalari



Download 105.47 Kb.
bet14/34
Sana28.09.2021
Hajmi105.47 Kb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   34
Karbon kislotalar va ularning hosilalari.

  1. Alifatik monokarbon kislotalar, ularning klassifikatsiyasi va nomenklaturasi. Olish usullari: birlamchi spirtlarni, aldegidlarni, alkenlarni, alkilbenzollarni oksidlash; nitrillar va karbon kislotalarning boshqahosilalarini gidrolizlash, metallorganik birikmalar asosida sintez qilish, malon efiri asosidagi sintezlar. Chumoli va sirka kislotalarini olish.

  2. Karboqsil gruppasining tuzilishi. Karbon kislotalarning fizik-kimyoviy xossalari – assotsiatsiya, dissotsiatsiya, o‘rindosh guruhlarning kislotalilikka ta’siri. Kislotalarni galogenlash (Gel-Folgard-Zelinskiy reaksiyasi). Pirolitik ketonizatsiya, Kolbe reaksiyasi bo‘yicha elektroliz, dekarboqsillash.

  3. Galogenangidridlar – fosfor galogenidlari, tionil xlorid, benzoil xlorid yordamida olish. Xossalari: nukleofil reagentlar bilan reaksiyalari (suv, spirtlar, ammiak, aminlar, gidrazin, metallorganik birikmalar). Aldegidlarning Rozenmund bo‘yicha va metall gidridlari yordamida qaytarilishi.

  4. Murakkab efirlar. Murakkab efirlarni metallar va metall gidridlari bilan qaytarish reaksiyalari, xlorangidridlarga va angidridlarga nisbatan elektrofilligi, nukleofil reagentlar bilan reaksiyalari (gidroliz va pereeterifikatsiya, aminlar bilan reaksiyalari, murakkab efir kondensatsiyasi). Amidlar: karbonil va amin gruppasining o‘zaro ta’siri, va bu ta’sirning amidlarning kislota-asos xossalaridagi oqibati. Amidlarning nukleofil reagentlarga nisbatan reaksion qobiliyati (gidroliz, qayta amidlash), aminlarga aylantirish (qaytarilish, Gofman qaytaguruhlanishi). Nitrillar – litiy alyumogidrid bilan qaytarish , nukleofil reagentlar bilan reaksiyalari (gidroliz, Magniy organik birikmalar bilan reaksiyalari).

7.5. Alifatik dikarbon kislotalar, ularning klassifikatsiyasi va nomenklaturasi. Olish usullari: sikloolefinlar va siklik ketonlarni oksidlab parchalash, polialkilbenzollarni oksidlash. Asosiy vakillari: oksalat (shavel) kislotasi, dietiloksalatning murakkab efirli kondensatsiyasi. Malon kislotasi: malon efiri ishtirokidagi sintezlar, Mixael sintezi, aldegidlar bilan kondensatsiyalanish (Knevenagel reaksiyasi). Kahrabo kislotasi va uning angidridi, imidi, N-bromsuksinimid. Adipin kislotasi. Dikman kondensatsiyasi. Dikarbon kislotalar efirlarining atsiloin kondensatsiyasi o‘rtacha makrotsikllarni sintez qilish usuli sifatida.

7.6. Aromatik dikarbon kislotalar, sintez usullari – dialkilbenzollarni va naftalinni oksidlash. Ftal kislotasi – siklik va yuqori molekulyar hosilalarning olinishi. Ftal angidridi, uning organik sintezda triarilmetan buyoqlarini olishda ishlatilishi. Ftalimid va uni aminlar sintezida ishlatilishi (Gabriel reaksiyasi).

Tereftal kislotasi, uni sanoatda olish usullari. Dimetiltereftalat va uni sanoatda ishlatilishi.



7.7. α, β-To‘yinmagan karbon kislotalar va ularning hosilalari. Atsetilendan, galogen- va gidroksikarbon kislotalardan sintez qilish usullari. Akril va metakril kislotalar – sintezi va ahamiyati. Tabiiy to‘yinmagan karbon kislotalar. α, β-To‘yinmagan karbon kislotalar elektron tuzilishining α, β-to‘yinmagan aldegid va ketonlar, hamda nitroalkenlarning elektron tuzilishlari bilan o‘xshashligi.


Download 105.47 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   34




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Toshkent axborot
Buxoro davlat