G. N. Dolimova Kimyo va uni o‘qitish metodikasi kafedrasining professori, kimyo fanlari doktori


Oksobirikmalar – aldegid va ketonlar



Download 105.47 Kb.
bet13/34
Sana28.09.2021
Hajmi105.47 Kb.
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   34
Oksobirikmalar – aldegid va ketonlar.

  1. Aldegid va ketonlarning klassifikatsiyasi va nomenklaturasi. Karbonil gruppaning hosilbo‘lishi – to’yingan uglevodorodlarning oksidlanishi natijasida, alkenlarning ozonolizi, alkinlarning gidratatsiyasi, geminal digalogenli hosilalarning va vinil efirlarining gidrolizi, spirtlarning oksidlanishi, 1,2-glikollarning parchalanishi natijasida. Aldegid va ketonlarni karbon kislotalarning hosilalaridan sintez qilish – galogenangidridlar va nitrillarni qaytarish, karbonkislotalarning metallorganik birikmalar bilan reaksiyalari, karbon kislotalar tuzlarining pirolizi.

  2. Karbonil gruppaning elektron tuzilishi, uning qutblanishi. Oksobirikmalarning kimyoviy xossalari. Aldegid va ketonlarning karbonil gruppasiga nukleofil reagentlarning birikishi haqida umumiy tasavvur. Kislotali va asosli kataliz. Suv, spirtlar, tiollarning birikishi. Karbonil gruppani himoyaqilish. Bisulfitli hosilalarni va siangidrinlarni olish. Aldegid va ketonlarni fosfor ilidlari bilan reaksiyasi – alkenlarni sintez qilish usuli sifatida.

  3. Keto-yenol tautomeriyasi va oksobirikmalarning u bilan bog‘liqbo‘lgan xossalari – aldol-kroton kondensatsiyasi, uning kislotali va asosli katalizdagi mexanizmi, S-H faol boshqa moddalar bilan ta’siri (Knevenagel reaksiyasi), yenol va yenolyatlarning elektrofillar bilan ta’siri (galogenlash va galoform parchalanish, nitrozolash).

  4. Oksobirikmalarning oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari – spirtlargacha qaytarilishi (katalitik, metall gidridlari ta’sirida, Meerveyn-Ponndorf-Verley va Opennaueer reaksiyalari); 1,2-glikollargacha – metallar ta’sirida; uglevodorodlargacha – rux amalgamasi bilan kislotali muhitda. Aldegidlarning karbon kislotalargacha oksidlanishi, ketonlarning oksidlanishi.

  5. Yenol hosil qilmaydigan aldegidlarning xossalari – ishqorlar bilan ta’sirlashganda (Kannitsaro reaksiyasi), va alyuminiy alkogolyatlari bilan ta’sirlashganda (Tishenko reaksiyasi) oksidlanish-qaytarilish disproporsiyalanishi, benzoin kondensatsiyasi.

  6. Oksimlar – geometrik izomeriyasi va izomerlarning kislotali va ishqoriy katalizda o‘zaro bir-biriga aylanishi, kislota katalizatori ishtirokidagi o‘zgarishlar – Bekman qaytaguruhlanishi, s-geksanon oksimining qaytaguruhlanishi misolida. Gidrazonlar – karbonilli birikmalarning uglevodorodlarga aylanishi (Kijner-Volf reaksiyasi).

  7. α, β-To‘yinmagan karbonil birikmalar. α, β-To‘yinmagan aldegid va ketonlar, ularni sintez qilish usullari – allil spirtlarini oksidlash, kroton kondensatsiyasi, glitserinning degidratatsiyasi orqali akroleinni sintez qilish. Elektron tuzilishining o‘ziga xosligi. SN-faol birikmalar – β-diketonlar, β-ketoefirlar, malon kislotasining hosilalari (Mixayel bo‘yicha birikish) bilan reaksiyalari.


  • Download 105.47 Kb.

    Do'stlaringiz bilan baham:
  • 1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   34




    Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
    ma'muriyatiga murojaat qiling

        Bosh sahifa
    davlat universiteti
    ta’lim vazirligi
    maxsus ta’lim
    O’zbekiston respublikasi
    zbekiston respublikasi
    axborot texnologiyalari
    o’rta maxsus
    guruh talabasi
    nomidagi toshkent
    davlat pedagogika
    texnologiyalari universiteti
    xorazmiy nomidagi
    toshkent axborot
    pedagogika instituti
    haqida tushuncha
    rivojlantirish vazirligi
    toshkent davlat
    Toshkent davlat
    vazirligi toshkent
    tashkil etish
    matematika fakulteti
    ta’limi vazirligi
    samarqand davlat
    kommunikatsiyalarini rivojlantirish
    bilan ishlash
    pedagogika universiteti
    vazirligi muhammad
    fanining predmeti
    Darsning maqsadi
    o’rta ta’lim
    navoiy nomidagi
    haqida umumiy
    Ishdan maqsad
    moliya instituti
    fizika matematika
    nomidagi samarqand
    sinflar uchun
    fanlar fakulteti
    Nizomiy nomidagi
    maxsus ta'lim
    Ўзбекистон республикаси
    ta'lim vazirligi
    universiteti fizika
    umumiy o’rta
    Referat mavzu
    respublikasi axborot
    таълим вазирлиги
    Alisher navoiy
    махсус таълим
    Toshkent axborot
    Buxoro davlat