Frene formulalari, buralish



Download 365.43 Kb.
bet1/7
Sana04.01.2021
Hajmi365.43 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7



URGANCH DAVLAT UNIVERSITETI FIZIKA-MATEMATIKA FAKULTETI MATEMATIKA YO’NALISHI 183-GURUH TALABASI MATJUMAYEVA SEVARANING DIFFERENSIAL GEOMETRYA VA TOPOLOGIYA FANIDAN


KURS ISHI


MAVZU: FRENE FORMULALARI , BURALISH

Topshirdi: ___________________

Qabul qildi: __________________


Urganch 2019-2020



REJA:



  1. KIRISH

  2. ASOSIY QISM

    1. EGRI CHIZIQ EGRILIGI VA BURALISH

    2. FRENE FORMULALARI

    3. TEKIS CHIZIQNING EVOLPYUTA VA EVOLVENTASI

  1. XULOSA

  2. FOYDALANGAN ADABIYOTLAR


1.KIRISH

Topologiya fani umumiylik nuqtai nazaridan geometriya va matematik analiz fanlarining asosiy tushunchalarini qayta ko‘rib chiqish natijasida vujudga kelgan. Topologiya fani matematikaning deyarli yosh, lekin muhim qismidir. Topologiyaga quyidagicha ta ’rif berish mumkin: topologiya - matematikaning geometrik bo'limi bo‘lib, uzluksizlikni tadqiq qiluvchi, ya’ni uzluksiz akslantirishlarni o‘rganuvchi sohasi hisoblanadi. Qisqacha qilib aytganda, funksiyaning uzluksizligi tushun-chasga ko‘ra, metrik fazo va topoJogik fazolar hamda ularning uzluksiz akslantirishlarni anglatadi. Geometrik nuqtai nazardan ikki sonning ayirmasi moduli uni sonlar o ‘qi R da nuqtalar orasidagi masofadan iborat ekanligini bildiradi.

1906-yilda fransuz matematigi M. Freshe fanga metrik fazo tushun-chasini kiritganidan so‘ng ixtiyoriy tabiatli to‘plamda ikki nuqta orasidagi masofani ma’lum shartlar asosida aniqlash imkoni tug‘ildi.

Bundan ko‘rinadiki, akslantirishning nuqtadagi uzluksizligini aniqlash uchun nuqtalar orasidagi masofa yetarli emas, balki nuqtaning atrofi tushunchasidan foydalanish m a’qul bo‘ladi. 1914-yilda nemis matematigi F. Xausdorf o‘zining “To‘plamlar nazariyasi” kitobida birinchi bo‘lib nuqtaning atrofi tushunchasini aksiomalashtirib, topologik (atroflar orqali aniqlangan) fazoning ta ’rifini ifoda-lab berdi. Keyinchalik topologik fazolarning nisbatan soddaroq t a ’riflari keltirildi.

Shuni jiddiy ta ’kidlashimiz kerakki, metrik fazolar tabiiy ravishda topologik fazoni tashkil qiladi. Topologik fazolarga uzluksiz akslan-tirishlarning mavjud bo‘lishi uchun tabiiy muhit sifatida qaralib, uning asosida topologiyaning umumiy topologiya deb ataluvchi bir tarm og'i vujudga keldi va barqaror rivojlanib bormoqda. Topologiyaning boshqa tarmoqlaridan farqli o’laroq umumiy geometrik topologiya uning umumiy va sof topologik xossalarini o‘rganadi.

Xususiy holda differensial va bo‘lakli-chiziqli (kusochno-lineynaya) topologiya differensiallanuvchi ko‘pxilliklar va poliedrlar (umumlashgan ko‘pyoqliklar)ning, algebraik va gomotopik topologiya esa, algebraning topologiyada qo'llanishiga asoslanadi. Shuni ta ’kidlash kerakki, oxirgi paytlarda gomologiya va gomotopik topologiyalarda topologiyaning juda muhim umumiy topologik fazolar sinflari o‘rganilmoqdaki, algebraik topologiya bilan umumiy topologiya orasidagi chegarani aniqlash ma’lum murakkablik tug‘dirmoqda. Uzluksiz akslantirishlar xususiyatini o‘rganish, o‘z navbatida, bu akslantirishlami aniqlash va qiymatlari sohalari bo‘ Imish topologik fazolarni o ‘rganishga olib keladi.

Ko‘pgina matematik tushunchalar, ba’zida butun bir matematik nazariyalar vujudga kelishi bilan matematikadan tashqarida bir qancha vaqt davomida o ‘z tatbig‘ini topmaydi. Jumboqli kompleks sonlar tarixi bunga yaqqol misol bo‘ladi: ushbu sonlar bir necha yuz yillar mobaynida boshqa sohalarda qo‘llanilmay, keyinchalik fizika va mexanikaga kirib keldi. Shunga o‘xshab, matematikaning asosiy bo‘g ‘ini bo'lm ish geo-metriya fanini oladigan bo‘lsak, bu sohada noevklid (Lobachevskiy) geo-metriyaning asosiy obyektlari - Lobachevskiy tekisligi va fazosi (Loba­ chevskiy tekisligi modeli) ham bir necha o‘n yillar davomida o‘z tatbig‘ini topmagan.

Shunga o‘xshash sohalardan yana biri Evklid geometriyasi, Loba­ chevskiy geometriyasi, zamonamiz geometriyasi, qolaversa, zamonaviy matematikaning bir bo‘limi, hosilasi bo‘lgan topologiya fanidir. Topologiya so‘zining lug‘aviy m a’nosi yunoncha топоС, - j o y ( o ‘rin), тоуоС, - qonun so‘zlaridan iborat.




Download 365.43 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
guruh talabasi
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
navoiy nomidagi
samarqand davlat
haqida tushuncha
ta’limi vazirligi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
rivojlantirish vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
tashkil etish
Toshkent davlat
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
o’rta ta’lim
таълим вазирлиги
fanining predmeti
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
tibbiyot akademiyasi
ta'lim vazirligi
махсус таълим
umumiy o’rta
Referat mavzu
ishlab chiqarish
haqida umumiy
fizika matematika
Toshkent axborot
vazirligi muhammad
universiteti fizika
Fuqarolik jamiyati
Navoiy davlat