Fizikadan masalalar 10 10-sinf masalalari va test savollari to`plami



Download 1.51 Mb.
bet8/13
Sana07.09.2021
Hajmi1.51 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13

MEXANIKA


1. Mashina butun vaqtni yarmida v1=60 km/soat, qolgan yarmida esa v2 =30 km/soat tezlikda yurgan. O’rtacha tezlikni toping ?

Echish:

2. Mashina butun yo’lni teng yarmida v1=50 km/soat, qolgan yarmida esa v2 =10

km/soat tezlikda yurgan. O’rtacha tezlikni toping ?

Echish:

3. Qayiq 3.6 km/soat tezlik bilan narigi qirg’oqqa tik harakat qilyotganda, oqim uni

180 m pastga oqizib ketti. Agar daryo kengligi 600 m bo’lsa, qayiq qancha

vaqda o’tgan va oqim tezligi qancha ?

Berilgan: v=3.6 km/soat=1m/sek

s=180 m


L=600 m

t=?, v1=?

Echish: ,

4. h=30 m balandlikdan tosh boshlang’ich tezliksiz tusha boshladi. Ohirgi 0.05 sek

ichida qancha yo’l bosgan ?

Berilgan: h=30 m

t=0.05 sek

v0 =0

h=?


Echish: , ,

,

5. h = 25 m balandlikdan tosh boshlang’ich tezliksiz tusha boshladi. Ohirgi 0.5 m yo’lni qancha vaqtda bosib o’tgan ?

Berilgan: h =25 m

h = 0.5 m



v0 = 0

t = ?


Echish: , , ,

6. Avtomobil 36 km/soat tezlikda kelyotgan edi. Motor o’chirilgandan so’ng sekinlasha borib 40 sek ichida to’xtadi. Shu 40 sek ichida avtomobil qancha yo’l bosgan ?

Berilgan: v0 =36 km/soat =10 m/sek

t = 40 sek



v = 0

s = ?


Echish: , ,

7. Gorizontal otilgan jism 2 sek xarakat qilib 24 m masofada erga tushdi. Jism qanday balandlikdan otilgan ? vx tezligi qancha bo’lgan ?

Berilgan: t = 2 sek

s = 24 m

h = ? , vx = ?

Echish: , ,

8. Gorizontga burchak ostida otilgan jism tezligi v0 bo’lsa, va harakat vaqti t=4 sek bo’lsa, u erdan qanday h balandlikka ko’tarilgan ?



Berilgan: t = 4 sek, g=10 m/sek2

-----------------------------

h = ?

Echish: Ko’tarilish va tushish vaqtlari o’zaro teng:



, Demak h

balandlikdan boshlang’ich tezliksiz tushsa:

9. Uzunligi 0.8 м ip uchidagi tosh 4 m/sek chiziqli tezlik bilan aylantrilsa markazga intilma tezlanishi qancha ?

Berilgan: R = 0.8 м

v = 4 м/сек

----------------



a=?

Yechish: Айлана буйлаб текис харакатланаётган жисмнинг марказга интилма тезланиши

10. G’ildirab ketayotgan disk tezligi 24 m/sek. Disk chetidagi nuqtalarni markazga

intilma tezlanishi esa 120 m/sek2 . Disk diametri qancha ?

Berilgan:v = 24 м/сек

a = 120 м/sek2

----------------

D = ?

Yechish:Disk aylanma harakatida chetidagi nuqtalarni марказга интилма

тезланиши , bunda R=D/2 –disk radusi. - disk chetidagi

nuqtalarni chiziqli tezligi , u diskni harakat tezligiga teng: .

Demak,

11. Ipga m = 4 kg massali yuk osilgan. Ipni taranglik kuchini toping (g=10 m/sek2):

agar a) Ip yuqoriga qarab a=2 m/sek2 tezlanish olsa

agar b) Ip pastga qarab a=3 m/sek2 tezlanish olsa

Berilgan: m=4 kg , g=10 m/sek2

a) yuqoriga a=2m/sek2 b) pastga qarab a=3m/sek2

--------------------------------------------------------------

a) va b) xollarda T=?

Echish: Ip tinch tursa, uni taranglik kuchi yuk og’irligiga teng T0=mg.

Ip yuqoriga tezlansa, taranglik kuchi ortadi Ta=mg+ma=m (g+a)= 48 N

Ip pastga tezlansa, taranglik kuchi kamayadi Tb=mg- ma=m (g-a)= 28 N

12. Tros maximal 3 kN taranglikka chidasa, 200 kg yukni qanday tezlanish bilan

ko’tarish mumkinki, tros uzilib ketmasin (g=10 m/sek2 )

Berilgan: m=200 kg , g=10 m/sek2

T=3 kN=3000 N

----------------------



a = ?

Echish: Tros yuqoriga tezlansa, uni taranglik kuchi ortadi : , bundan,



13. 10 tonnali tinch turgan vagon tekis tezlanuvchan xarakat qilib, 20 sek da 15 m yol bosish uchun unga qanday kuch bilan tortish kerak? Ishqalanishni xisobga olmang.

Berilgan: m=10 t = 10000 kg

t = 20 sek, s = 15 m , v0 = 0

--------------------------------------

F = ?


Echish: tekis tezlanuvchan xarakatda yo’l , bundan tezlanish

. Demak, F=ma=m*2s/t2 =105*2*15/400=7500 N

14. Massasi 0.2 kg rezina to’pcha 5m/sek tezlikda kelib, qattiq va tekis taxtaga tik

elastik urilib, tezligini yo’qotmay qaytdi. Taxta qancha impuls olgan ?

Berilgan: m=0.2 kg

v =5 m/sek

--------------



= ?

Echish: Impulsni saqlanish qonunidan: Ta’sirgacha va ta’sirdan keyinga impulslar

farqi, taxtaga uzatiladi:

15. Vagon 2 sek ichida tezligini 6 m/sek dan 2 m/sek gacha kamaytirdi. Vagon

shiftiga osilgan yukli ip qanday burchakka o g’adi ? (g=10 m/sek2)

B erilgan: t =2 sek , g=10 m/sek2

v2 =6 m/sek

v1 =2 m/sek

--------------



Echish:

Ipni taranglik kuchi T – og’irlik mg va inertsiya kuchlari tufayli paydo bo’ladi: , bu tenglikni X va Y o’qlariga proeksiyalari: , va . Bular nisbatidan: . Demak, , ,

16. Jism gorizont bilan =30o li qiya tekislikda turgan. Sirpanip ishqalanish koeffienti qiymati qanday bo’lsa sijiy boshlaydi ?

B erilgan: =30o

----------

ks = ?



Echish:

Qarshilik kuchi xarakatga teskari (tepaga) yo’nalib . Jismni xarakatga keltruvchi kuch – og’irlik kuchi mg ni X o’qqa proeksiyasiga teng: . Demak, xarakatlanish sharti: . Bundan,

17. 1 kg massali yukni 2 m balandlikka tezlanish bilan ko’tarishda 80 J ish bajarildi. Yuk qanday tezlanish bilan ko’tarilgan ?

Berilgan: m =1 kg

h = 2 m


A = 50 J

--------------



a = ?

Echish:

Tezlanish bilan ko’tarishda ta’sir etuvchi kuch . Demak, bajarilgan ish . Bundan:

18. 3 tonna massali yukni 20 m masofada tezligini 2 m/sek dan 8 m/sek ga oshirish

uchun zarur bo’lgan ish qancha ? Sirpanib ishqalanish kuchi 1 N. ( g=10 m/sek2 )



Berilgan: m =3000 kg , g=10 m/sek2

s = 20 m


v1 = 2 m/sek, v2 = 8 m/sek

Fs = 1 N

-------------------------------

A = ?


Echish:

Ishqalanish bo’lmaganda bajarilgan ish yukni kinetik energiyasini oshirishga sarf bo’lardi: , Lekin ishqalanish bo’lsa uni engish ham kerak:

19. 5000 kg to’p og’zidan chiqqan 5 kg massali yadro tezligi 100 m/sek bo’lsa, to’pni “tepkili” tezligi qancha ?

Berilgan: m1 = 5000 kg

m2 = 5 kg

v2 = 100 m/sek

----------------------

v1 = ?

Echish: Sistema to’la impulsi saqlanadi: , bundan:

20. 5 m balandlikdan tushgan rezina to’p erga urilib, yana qancha balandga ko’tariladi ?

Tiklanish koeffisenti (v2/v1 = 0.8).

Berilgan: h1 =5 m

k = v2/v1 = 0.8

--------------------

h2 = ?



Echish:

tushishdagi potensial energiya - kinetik energiyaga aylanib , qaytishda esa kinetik energiya - potensial energiyaga aylanadi , shartga ko’ra energiyani bir qismi yo’qoladi v21 . Tengliklar nisbatidan: , Demak



Download 1.51 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
махсус таълим
Alisher navoiy
Toshkent axborot
Buxoro davlat