Fazoda dekart koordinatalarini kiritish



Download 98.5 Kb.
bet1/4
Sana24.06.2021
Hajmi98.5 Kb.
  1   2   3   4

Fazoda dekart koordinatalar sistemasini kiritish. Nuqtalar orasidagi masofa.

Reja:

  1. Fazoda dekart koordinatalar sistemasini kiritish.

2.Nuqtalar orasidagi masofa.

FAZODA DEKART KOORDINATALARINI KIRITISH

Bitta O nuqtada kesishuvchi o`zaro perpendikulyar uchta x, y, z to`g`ri chiziqni olamiz (378- rasm). Bu to`g`ri chiziqlarning har bir jufti orqali tekislik o`tkazamiz. x va y to`g`ri chiziqlar orqali o`tuvchi tekislik xy tekislik deyiladi. Boshqa ikki tekislik

mos ravishda xz va yz tekisliklar deyiladi. x, y, z to`g`ri chiziqlar koordinata o`qlari deyiladi, ularning kesishgan O nuqtasi koordinatalar boshi, xy, yz va xz

tekisliklar esa koordinata tekisliklari deyiladi. O nuqta koordinata o`qlarining har birini ikkita yarim to`g`ri chiziqa yarim o`qlarga ajratadi. Ulardan birini musbat, ikkinchisini manfiy deb aytishga shartlashib olamiz.




fazodaixtiyoriy A nuqtani olamiz va undan yz tekislikka parallel tekislik o`tkazamiz. Bu tekislik x o`qni biror Axnuqtada kesib o`tadi. A nuqtaning



x koordinatasi deb moduli OAx kesmaning uzunligiga teng sonni aytamiz; bu son, agar Axnuqta x ning musbat yarim o`qida yotsa – musbat va manfiy yarim o`qda yetsa - manfiy. Agar Axnuqta O nuqta bilan ustma-ust tushsa, x=0 deb olamiz. A nuqtaning y, z koordinatalari shuning singari aniqlanadi. Nuqtaning koordinatalarini nuqtaning harfiy belgilanishi yoniga qavs ichida yozamiz: A( x; y; z). Ba'zan oddiygina – qilib uning koordinatalari bilan belgilaymiz: (x; y; z).

Masala (2). A (1; 2; 3), B (0; 1; 2), C (0; 0; 3), D (1; 2; 0) nuqtalar berilgan. Bu nuqtalardan qaysilari: 1) xy tekislikda; 2) y o`qda; 3) yz tekislikda yotadi?

Yechilishi. xy tekislikdagi nuqtalarda z koordinata nolga teng. Shuning uchun faqat O nuqta xy tekislikda yotadi. yz tekislikdagi nuqtalarda x koordinata nolga teng. Demak, B va C nuqtalar yz tekislikda yotar ekan. z o`qdagi nuqtalarning ikkita koordinatasi

(x va y) nolga teng. Shuning uchun C nuqta z o`qda yotadi.


Download 98.5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Toshkent axborot
Buxoro davlat