Fayllarni arxivlash va arxiv fayllarni ochish reja



Download 0,54 Mb.
Pdf ko'rish
bet1/3
Sana29.09.2021
Hajmi0,54 Mb.
#188879
  1   2   3
Bog'liq
10 ICHIDA ARFMETIK AMALLAR BAJARISHGA O.docx
2 5278691673537250238, 2 5278691673537250238, 2 5278691673537250238, Ochiq Dars ishlanmasi 3-kurs uchun, Seminar topshiriq, эндоскопия, jonlantirish reanimatsiyasi bilan yuqori nafas yullaru otqazuvchanligini tiklash ichida, doccc, 2 5253552035952854990, slayd 1, yengil sanoat mahsulotlari texnologiyasi (1), yengil sanoat mahsulotlari texnologiyasi (1), anordan sharbat olish texnologiyasi (1), Mavzular ismlar bilan, alg 3


FAYLLARNI  ARXIVLASH  VA  ARXIV  FAYLLARNI 

OCHISH 

 

REJA



 

1.Fayllarni arxivlash.  

2.Arxivlash dasturlari  

3.Arxivlashning qo`shimcha imkoniyatlari. 

4.Fayllar bilan ishlashning asosiy vositalaridan biri ularning arxividir

.

 

 

 


KIRISH 

 

Yuqori texnologiyalarning bu asrida, World Wide Web foydalanuvchilari kundan kunga tobora ko'payib bormoqda. Ularning 

aksariyati ilgari foydalanuvchilar bo'lib, ba'zilari esa Internetni cheksiz imkoniyatlar bilan tanishga kirishmoqda. Tarmoqda 

muntazam turish turli fayllar bilan ishlashni o'z ichiga oladi. Fayllar bilan ishlashning asosiy vositalaridan biri ularning 

arxividir. Maqolada sizga zip fayllarini qanday arxivlash mumkinligi va faylni kichik o'lchamdagi siqishni haqida ma'lumot 

beriladi.Arxivlash nima? Fayllarni arxivlash - fayllarning boshlang'ich o'lchamlari kichikroq hajmlarga siqilganligi, fayllarning 

sifati va ulardagi ma'lumotlar buzilmasligi yoki o'zgartirilmaganligi. Masalan, 1.5 MB hajmdagi matnli fayl (masalan, kitob) 

mavjud bo'lsa, maxsus arxiv dasturidan foydalansangiz, bu jildni 150 KB ga osongina siqib qo'yishingiz mumkin. Foydalar 

aniq: Arxivlangan fayl juda kam joy egallaydi (bu holatda 7 marta) va uni bitta faylda ham yuborish mumkin.Arxivlashni 

shuningdek, fayllarni bitta elementga (papka yoki ma'lumotlar bazasiga) ulash va to'plash mumkin. Keling, bir misol 

keltiraylik: sizning do'stingizga juda ko'p miqdorda fotosuratlar jo'natishingiz kerak. Agar ularni yuborsangiz elektron pochta, 

unda har bir fotosuratni alohida qo'shishingiz kerak. Ushbu jarayon juda ko'p vaqt talab qiladi, chunki har bir tasvirni yuklash 

faqat avvalgi yuklamadan so'ng boshlanadi. Barcha fotosuratlarni bitta papkaga yuborish juda oson bo'ladi va barcha fayllarni 

bitta elementga to'playdigan arxiv dasturlari. Nima uchun ishlatiladi?Arxivlarni ishlatishning asosiy sababi (fayllarni 

kompresslaydigan yoki paketlarni to'playdigan dasturlar) fayllarni, qattiq disk maydonini yuborishda vaqtni tejash emas, balki 

ma'lumotlarni saqlashda ham qulaydir. Avzallik shundaki, arxivlangan ob'ektlar sizning fayllaringizni bir papkada saqlashga 

imkon beradi, original elementlar esa kompyuterning xotirasidan xavfsiz tarzda olib qo'yilishi mumkin, chunki kerakli paytda 

siz faqat ochishingiz mumkin arxiv papkasida  va fayllardan foydalaning. Shunday qilib, katta hajmdagi qattiq diskni 




saqlashingiz mumkin, asosiysi zip faylini qanday arxivlashni bilishdir. Arxivatorlarga umumiy nuqtaiEng mashhur dastur - bu 

WinRar operatsion tizimlar Windows va siqishni tezligiga nisbati jihatidan juda samarali hisoblanadi. Fayllarni rar yoki zip  

formatida saqlaydi. Ushbu dasturning afzalligi arxivlangan papkaga elektron imzo ko'rinishidagi qo'shimcha himoyaning 

mavjudligi, biroq u erda kamchiliklar mavjud: WinRar pulli dasturdir. Quyida file zip formatida arxivlashning samarali usuli 

hisoblanadi. 7-Zip deb nomlangan yana bir xil qulay va qulay arxivchi mavjud. Birinchi dasturdan farqli o'laroq, bu bepul, 

rasmiy saytdan yuklab olish mumkin. 7-Zip, kompyuter bilan do'st bo'lmaganlar uchun juda oddiy vosita.Bir-biridan arxivlar 

o'rtasidagi farq nimaFayllarni arxivlash uchun turli xil dasturlar mavjud. Ularning har birida moslamalarni siqish va 

saqlashning o'ziga xos usullari mavjud. Shuning uchun ularning samaradorligi o'zgarishi mumkin, chunki bitta arxiv faylni 5 

marta, ikkinchisi esa 10 ga siqib qo'yishi mumkin. Yana bir farq - kerakli faylni arxivchi tomonidan o'zgartiriladigan format. 

Har bir dasturda ham o'z dizayni bor, shuning uchun bitta dastur yordamida arxivga element qo'shganda, boshqa arxiv 

dasturining belgisidan farqli bo'lgan belgini ko'rasiz. Faylni zip formatida qanday arxivlash mumkin?Avvalo, sizning 

kompyuteringizda qanday arxiv dasturi o'rnatilganligini aniqlashtirish kerak. Buning uchun bosing o'ng tugmasini bosing  har 

qanday faylga va ochiladigan amallar ro'yxatiga bosib, arxivga qo'shish uchun funktsiyani toping. Agar "Qo'shish uchun qo'sh" 

funksiyasi kontekst menyusida mavjud bo'lsa, bu WinRar o'rnatilgan bo'lsa.Keyingi qadam arxivlash uchun bir yoki bir nechta 

faylni tanlashdir. Buning uchun sichqonchaning barcha elementlarini tanlang va Windows kontekst menyusini ochish uchun 

sichqonchaning o'ng tugmasini bosing. Menyuning ro'yxatida "Arxivga qo'shish" bandini toping va ustiga bosing. Ushbu tadbir 

WinRar arxiv dasturini ochishi kerak. Zaxira menyusida kerakli faylni siqish darajasini belgilashingiz mumkin bo'lgan 

parametrlarni tanlashingiz kerak. Shuni ta'kidlash kerakki, "maksimal siqishni" usuli odatdagi yoki tezkor usullardan ko'ra 

biroz ko'proq vaqtni oladi. 



 

 



Siqish parametrlarini o'rnatgandan so'ng, siz papkaga nom berishingiz va kelajakdagi arxivlangan fayllarning joylashgan 

manzilini ko'rsatishingiz kerak bo'lgan oynaga o'tishingiz mumkin. Keyin arxiv jarayonini "OK" menyusi yordamida amalga 

oshirishingiz kerak. Arxivlangan ob'ektlar ko'rsatilgan joylarda paydo bo'ladi: papka yoki oddiygina siqilgan fayl.Arxivlangan 

zip fayli qanday ochiladi? Juda oddiy: siz chap-tugmani bosish orqali papka-arxivni tanlashingiz kerak, so'ngra sichqonchaning 

o'ng tugmachasini bosish orqali arxiv dasturining ishlarini ko'rib chiqishingiz kerak. Kichik oynalar ma'lumotlar bilan birga 

ko'rinadi, siz aytiladigan faylni qaerda saqlamoqchi bo'lsangiz, "joriy papkaga ko'chirib olish" yoki "olib tashlash uchun ..." ni 

tanlashingiz kerak.

 

nsoniyat turmush tarzining rivojlanishi yangi – yangi kashfiyotlarning yaratilishiga sabab bo`lmoqda. Inson 



yangilik yaratish jarayonida har xil to`siqlarga duch keladi va shu to`siqlarni yengib o`tish mobaynida yana yangi ixtirolar 

vujudga kelaveradi. Lekin hayot tajribalaridan ma`lumki, ko`pincha yangi kashfiyot ma`lum bir muammoni hal qilish 

jarayonida yuzaga keladi .Biz kompyuterning yaratilishini XX asrning buyuk kashfiyotlardan biri desak yanglishmaymiz. Davr 

talabiga ko`ra bugunga kelib kompyuter texnologiyasi juda rivojlanib ketdi. Ma`lumotlarni boshqarish, ayniqsa hozirgi kunda 

muhum axamiyat kasb etmoqda. Ma`lumotlarni boshqarish tizimlariga bo`lgan talab kun sayin ortib bormoqda . Katta 

hajmdagi ma`lumotlar bazasi va axborotlar ustida ishlashga to`g`ri kelyapti.Jamiyat taroqqiyotida yuz berayotgan jadal 

o`zgarishlar uning bir qismi bo`lgan informatika soxasiga ham o`z ta`sirini ko`rsatmoqda. Bu ta`sir shunchalik kuchliki, 

axborot texnologiyalarida bo`layotgan o`zgarishlar yillar ichida emas, balki oylar ichida o`zgarib va boyib bormoqda.Malumki, 

kompyuterlarda o`zaro ma`lumotlar almashinuvi qulaylashtirish maqsadida turli xil hajmdagi disketalardan foydalaniladi. 

Lekin ba`zan shu disketalar ham kattaroq hajmdagi ma`lumotlarni o`zida sig`dirolmaydi va ma`lumot almashinuvi jarayonida 

yetarli muommolar tug`diradi. Bundan tashqari , kompyuterni ishlatish jarayonida magnit diskka ko`p bor murojat bo`lishi 

natijasida daskdagi axborotlar ishdan chiqishi mumkin. Shular va shu kabi boshqa muommolarni bartaraf qilish maqsadida 

kompyuter texnologiyasiga arxivlash degan yangi usul kiritiladi.Fayllarni arxivlash. Kompyuterdan foydalanish jarayonida 



turli sabablarga ko’ra diskdagi ma’lumotlarni o’chirish yoki zararlantirish mumkin. Bu magnit diskning ishdan chiqishi, 

fayllarning buzilishi yoki umuman ishdan chiqishiga olib kelishi mumkin. Shuningdek kompyuter xotirasida ma’lumotlarning 

ko’payib ketishi turli muammolarga olib keladi. Ma’lumotlarni hajm jihatdan kichraytirish uchun arxivlash dasturlaridan 

foydalanish mumkin. Arxivlash natijasida bir nechta fayl, hato kataloglar siqilgan holda bir faylga birlashtiriladi.., arxiv faylni 

ochish natijasida ular o’z holatiga qaytariladi.Fayllarni arxivlovchi dasturlar arxivatorlar deb ataladi. Arxivator dasturlar 

fayllarni arxivlash va ochish, arxiv fayllarni yangilash, bo’laklarga bo’lib va qirqib arxivlash, arxiv fayllarni birlashtirish, arxiv 

fayllar mundarijasini ko’rish, parolli arxiv fayllarni hosil qilish imkoniyatlariga ega.Arxivatorlar- bu shunday dasturlarki, ular 

yordamida bir yoki bir necha fayllarni yagona fayl – arxivga kichraytirish imkoniyati mavjud bo’ladi.Fayllarni arxivlash – bu 

biror faylning diskda qisqartirilgan nushasini hosil qilish. Fayl yoki fayllar arxivlanganda arxiv fayli hosil bo`ladi va ularda 

arxivning mundarujasini tashkil etadi. Arxiv mundarijasida arxivda qaysi fayllar borligi haqida ma’lumot olish mumkin. Arxiv 

mundarijasida arxivdagi har bir fayl uchun quydagi ma’lumot lar saqlanadi.  

Fayl nomi  

Fayl saqlangan katalog haqida ma’lumot  

Faylning oxirgi modifikatsiyasining kuni va vaqti.  

Diskdagi va arxivdagi faylning uzunligi.  

Arxivdagi har bir faylni davriy nazorat qilish uchun maxsus kod. Bu kod arxivni butunligini tekshirish uchun foydalaniladi. 

Arxivlash jarayonida fayllar siqiladi. Shuning uchun ham arxivlashda siqish darajasi tushunchasi kiritilgan. Arxivlashda siqish 



darajasi deganda , faylning siqilgandan keyingi hajmining ( uzunligining ) boshlang`ich hajmiga nisbatiga aytiladi. Masalan , 

faylning boshlang`ich hajmi 100 kb bo`lib , uning siqilgandan keyingi hajmi 10 kb bo`lsa , ARJ arxivatori siqish darajasini  





10% deb ( boshlang`ich hajmining necha foiz qolganligini) PKZIP arxivatori esa 90% deb ( boshlang`ich hajmining necha 

foizga qisqarganligi) ko`rsatiladi.Arxivlovchi fayllarning hozirgi kunda eng ommobop , qulay va ko`p ishlatiladigan turlaridan 

biri bu DOS operatsion tizimi ostida ishlaydigan ARJ arxivatoridir. Fayllarni arxivlash bilan ARJ dasturi misolida tanishib 

chiqamiz. MATN katalogidagi fayllani arxivlash lozim bo`lsa , Arj a matn ko`rinishida buyruq beriladi. Bu yerda arj arxivlash 

dasturining nomi , a – (qo`shimcha qilmoq) so`zidan olingan arxivni tuzish yoki movjud arxivga fayllarni qo`shimcha qilish 

amalini anglatuvchi ko`rsatma , matn esa hosil qilinadigan arxiv faylining nomi. Mazkur buyruq berilgandan so`ng fayllarni 

arxivga joylashtirish boshlanadi va bunda har bir faylining nomi hamda uning siqilish foizi ko`rsatib boriladi. Dastur ishi 

tugagandan so`ng , katalogdagi barcha fayllarni o`z ichiga olgan matn .arj arxiv fayli hosil bo`ladi.(Fayl nomidagi arj 

kengaytmani arxivlash dasturining o`zi qo`shadi.)Mazkur buyruq L. Narc arxivlash dasturi uchun L . Narc a matn.ko`rinisida, 

PKZIP arxivlash dasturi uchun Pkzip a m ko`rinishoda bo`ladi. Buyruqlar mos ravishda matn .lzh va matn .zip fayllarini hosil 

qiladi. Joriy katalogdagi fayllarni bir buyruq yordamida boshqa katalog yoki boshqa diskka arxivlash ham mumkin. Buning 

uchun buyruq ko`rinishi quydagicha bo`ladi: Arj a c :\ archive \ matn yoki arj a a: matn Birinchi buyruq matn. Arj faylini C 

diskdagi ARCHIVE katologida, ikkinchi buyruq katologida hosil qiladi. Arxivdagi fayllarning yangiroq versiyasi ustiga 

eskiroq versiyani yozmaslik uchun arxivniyangilash amali mavjud. Bu maqsadda arj u matn ko`kinishidagi buyruqlardan 

foydaliniladi. U harfi update ( << обнoвитъ>> - yangilash ) so`zidan olingan bo`lib, buyruqning bajarilishida matn. arj fayliga 

katalogdagi unda yo`q bo`lgan fayllar va yangiroq versiyasi mavjud bo`lgan fayllar qo`shiladi. Fayllar versiyasining yangiligi 

ular diskka saqlangan vaqt bo`yicha aniqlanadi. ( Bu bompyuterlarda vaqtni to`g`ri o`rnatishni taqazo etadi.) Arxiv fayli 

ichidagi ma`lumotlarni yo`qotgan holda katalogdagi barcha fayllarni arxivga jaylashtirish ham mumkin. Bundan buyruq Arj m 

matn ko`rinishida bo`ladi.Kompyuter xotirasidagi ma`lumotlarning ko`payib ketishi turli muammolarni keltirib chiqaradi. 

Ma`lumotlar hajm jihatidan kichraytirish uchun arxivlash dasturlaridan foydalanish mumkin. Arxivlash natijasida bir nechta 

fayl, hatto kataloglar siqilgan holda bir faylga birlashtiriladi, arxiv faylni ochish natijasida ular o`z holatiga qaytariladi.Arxivni 

ochish, ya`ni undagi fayllarni ochish uchun yuqoridagi buyruqda a harfi o`rniga e ( << extrost >> so`zidan olingan - < извлечь 

> - chiqarish ) harfi qo`yiladi.Arj e matn yoki шаге e matn yoki pkunzir matn.Arxivlarni ochishda faqat oxirgi buyruqda 

PKZIP o`rniga PKUNZIP dasturi bajarilishini ko`rish mumkin.Maskur buyruqlarning bajarilishida qirqib arxivlash, arxiv 

fayllarni birlashtirish, arxiv fayllar mundarijasini ko`rish, arxivlash dasturisiz ochiladigan arxiv fayllarni hosil qilish bilan 

tanishiladi.Arxivlash dasturlar va ularning turlari.Arxivlash dasturlari- diskda joyni tejash maqsadida fayllar hajmini 




qisqartirishga imkon beruvchi dasturlardir. Ular turlicha ko’rinishda ishlatilsa-da, ishlash tamoyili bir xil: fayllatda aynan 

takrorlanadigan o’rinlar mavjud bo’lib, ularni diskda to’liq saqlash mazmunsizdir. Arxivlash dasturlarinig vazifasi 

takrorlanadigan shunday bo’laklarni topib, ularning o’rniga boshqa bir ma’lumotni yozish hamda ularning aniq ketma-ketligini 

to’liq ko’rsatishdan iborat. Bundan ko’tinadiki, turli fayllar uchun ularning siqilganlik darajasi turlicha bo’ladi. Masalan, matn 

yozilgan fayllar 2 martagacha siqilsa, rasmlarni tasvirlovchi fayllar 4 martagacha , hatto besh martagacha siqiladi. Dast7rlar 

ifodalangan fayllar esa juda kam-1% ga yaqin siqilai. O’rtacha qilib aytganda arxivlash dasturlari fayllar hajmini 1,5-2 barobar 

qisqartirishga imkon beradi. Arxivlash dasturlari turlari ko’p bo’lib, ular har usullarda ishlatiladi. Ular qo’llaniladigan 

matematik usullar, arxivlash, arxivlash tezligi va eng asosiysi siqish samaradorligi bilan farq qiladi. Arxivlash dasturlaridan 

yetarli darajada tez va yaxshi ishlaydiganlari PKZIP, LHARC, ARJ, RAR va boshqalar.Eng ko’p tarqalgan arxivlovchilar: 

ARJ, PKARC, PKPAK, PAK, PKZIP, LHRC, PKZIP va ARJ qulayroq va tеzroq ishlaydi. Shuning uchun quyida ARJ, PKZIP 

va PKUNZIP dasturlarining qisqacha tafsifini kеltiramiz. Arxivli fayl bir nеcha fayllarni siqilgan holda bir faylga joylashgan 

majmuidir. Arxiv fayl mundarijaga ega. Unda fayllar nomi, fayl joylashgan katalog nomi, oxirgi o`zgartirish vaqti va sanasi, 

faylning diskdagi va arxivdagi hajmi va tеkshirish kodi haqidagi ma'lumot bеriladi. PKZIP, PKUNZIP,ARJ va WinRAR 

dasturlari PKZIP, PKUNZIP, ARJ va WinRAR dasturlari fayllarni arxivlashtirish va ularni arxivdan qayta tiklash vazifalarini 

bajaradi. Arxiv fayllarini saqlash uchun matnli axborot uchun 60-70% joy, bajariluvchi fayllar uchun 20-30% joy tеjaladi. 

Siqishtirilishi fayl nomi qarshisida ko`rsatiladi. Bu dasturlar arxiv fayl tashkil etish, qayta tiklash yangi fayllarni arxivga 

qo`shish, fayllarni yangi turlariga almashtirish, arxivdan fayllarni o`chirish va fayllar ro`yxatini chiqarish imkoniyatlariga ega. 

ARJ dasturi bir nеcha bobli arxivlar tashkil qila oladi. Bu katta hajmdagi dasturlarni diskеtlarga arxivlash qulaydir. PKZIP  




 

 



dastursi ZIP, ARJ esa ARJ kеngaytgichiga ega. Fayllarni arxivlash bilan ARJ dasturi misolida tanishib chiqamiz. Agar MATN 

katalogidagi fayllarni arxivlash lozim bo`lsa, arj a matn ko`rinishida buyruq bеriladi. Bu еrda arj arxivlash dasturining nomi, a-

«add» (qo’shimcha qilmoq) so’zidan olingan arxivni tuzish yoki mavjud arxivga fayllarni qo`shimcha qilish amalini 

anglatuvchi ko`rsatma, matn esa hosil qilinadigan arxiv faylning nomi. Mazkur buyruq bеrilgandan so`ng fayllarni arxivga 

joylashtirish boshlanadi va bunda har bir faylning nomi hamda uning siqilish foizi ko`rsatib boriladi. Dastur ishi tugagandan 

so`ng, katalogdagi barcha fayllarni o`z ichiga olgan matn.arj arxiv fayli hosil bo’ladi. (Fayl nomidagi arj kеngaytmani 

arxivlash dasturining o`zi qo`shadi.) Mazkur buyruq LHARC arxivlash dasturi uchun LHARC a matn ko`rinishida, PKZIP 

arxivlash dasturi uchun Pkzip a matn ko`rinishida bo`ladi. Buyruqlar mos ravishda matn.lzh va matn.zip fayllarini hosil qiladi. 

Joriy katalogdagi fayllarni bir buyruq yordamida boshqa katalog yoki boshqa diskka arxivlash ham mumkin. Buning uchun 

buyruq ko`rinishi quyidagicha bo`ladi: arj a c:\archive\matn yoki arj a a:\matn Birinchi buyruq matn.arj faylini c diskdagi 

ARCHIVE katalogida, ikkinchi buyruq A diskning bosh katalogida hosil qilinadi. Arxivni ochish, ya'ni undagi fayllarni olish 

uchun yuqoridagi buyruqda a harfi o’rniga е («extract» so’zidan olingan - «izvlеch» - chiqarish) harfi qo`yiladi. arj e matn yoki 

lharc e matn yoki pkunzip matn arxivlarni ochishda faqat oxirgi buyruqda PKZIP o`rniga PKUNZIP dasturi bajarilishini 

ko`rish mumkin.Mazkur buyruqlarning bajarilishida fayllar arxivdan kеtma-kеt chiqariladi va joriy katalogga yoziladi. 

Navbatdagi biror faylni arxivdan chiqarishda mazkur katalogda shu nomdagi fayl mavjud bo`lsa, kompyutеr «Eski faylning 

ustiga yozaymi?» dеb so`raydi. Agar savolga Y (Yes) dеb javob bеrilsa, eski fayl o`rniga yangisini yozadi, aks holda 

«Arxivdan chiqarilayotgan faylga yangi nom bеrish kеrakmi?» dеb so`raydi. Kеrak bo`lsa, qanday nom bеrilishi ham 

ko`rsatiladi. arj e matn-u buyrug’i yordamida mazkur katalogda bo`lmagan va yangiroq vеrsiyasi (saqlangan vaqti bo`yicha) 

mavjud bo`lgan fayllar arxivdan chiqariladi. Bunda yangilanadigan fayllarning har birida eskisining o`rniga yozish mumkinligi 

yoki yangi nom bilan yozish kеrakligi haqida so`raladi.Bo`laklarga bo`lib va qirqib arxivlash Ba'zida fayllar siqilganda ham 




diskka sig’maydi. Bunday hollarda katalogdagi fayllarni bo`laklarga bo`lib arxivlash ham mumkin. Masalan, katalogdagi bitta 

mavzu.txt faylini arxivlash uchun buyruqni arj a matn mavzu.txt ko`rinishda, ikkita - mavzu l.txt va mavzu 2.txt fayllarini 

arxivlash uchun buyruqni arj a matn mavzul.txt mavzu2.txt ko`rinishda, umuman bir nеchta faylni arxivlash uchun ularni 

buyruqda bo`sh joylar bilan ajratib ko`rsatish lozim. Bir xil, masalan, txt kеngaytmali fayllarni arxivlash uchun esa buyruq, arj 

a matn*.txt, ko`rinishida bo`lishi lozim. Fayllarni qirqib arxivlash imkoniyatidan ham foydalanish mumkin. Faraz qilaylik, 

MAVZULAR katalogidagi fayllarni diskka arxiv fayl sifatida yozish kеrak. Buning uchun arj a -va :\matn buyrug`i bеriladi. 

Bunda -va paramеtri bo`laklab arxivlashni bildiradi va buyruqning bajarilishi jarayonida disk to`lsa, arxivlash dasturi bu haqda 

xabar bеradi, hamda navbatdagi diskni qo`yishni so`raydi. Katalogdagi barcha fayllar arxivlangandan so`ng disk yurituvchiga 

qo`yilgan har bir diskda arxiv fayllar hosil bo`ladi. Ularning nomlari 1 -diskda matn.arj, kеyingi disklarda matn.arj, matn.arj, 

matn.arj va hokazo ko`rinishda bo`ladi. Bir nеcha diskka bulaklab arxivlangan yuqoridagi arxiv fayllarni S diskdagi 

MAVZULAR katalogiga ochib joylashtirish uchun matn.arj fayli joylashgan 1-diskdan quyidagi buyruq, bеriladi: arj e -v 

matn.arj c:\mavzular.Diskdagi arxiv fayl to`liq ochib bo`lingandan so`ng arxivlash dasturi kеyingi diskni qo`yishni va 

«Y»harfini bosishni so`raydi. Shu tartibda barcha disklardagi arxiv fayllar ochiladi. Mabodo bir diskdan kеyin qaysi disk 

qo`yilishini eslay olmasangiz, arxivlash dasturi boshqa diskni qo`yishni o`zi talab qiladi, ya'ni kеtma-kеtlikni o`zi aniq`laydi. 

Katalogda bir nеchta arxiv fayl mavjud bo`lsa, fayllarni birlashtirish mumkin. Masalan, ikkita matni.arj va matn2.arj fayllarini 

birlashtirish uchun buyruq arj j matnl matn2 ko`rinishida bеriladi. Bunda matni.arj fayliga matn2.arj fayli qo`shimcha 

qilinadi.Shuningdеk, bir arxiv faylni tuzib, unga bir nеchta arxiv faylni birlashtirish mumkin.Masalan, arj j matnlar matnl 

matn2 matn3 ko`rinishidagi buyruq, matnlar.arj arxiv faylni tuzadi va unga matni.arj, matn2.arj, matn3.arj fayllaridagi 

ma'lumotlarni ko`chiradi.Arxivlashning qo`shimcha imkoniyatlari. Ma`lum katalogdagi fayllarni undagi ichki kataloglar bilan 



birgalikda bitta faylda arxivlash mumkin. Buning uchun quyidagi ko`rinishda buyruq beriladi. arj a - z matn Hosil qilingan 

arxiv faylni ochish uchun esa  

arj x matn arj buyrug`i beriladi.Bunda arxivlash dasturi arxiv fayl ichidagi kataloglarni o`z nomi bilan ochish kerak yoki kerak 

emasligini so`raydi.Agar kompyuter savoliga Y( yes )deb javob berilsa, katalog oldingi ichki katalogdagi va barcha ichki 

katalogdagi fayllarni bitta joriykatalogga joylashtiriladi. Arxiv fayllarni hosil qilishda siqish usulini ham buyruqda ko`rish 

mumkin. Quyidagicha bunday parametrlardan ba`zilari keltirilgan.  arj a – jm matn Bu buyruq matn. arj arxiv faylga fayllarni 

maksimal darajada siqadi. arj a – jml matn Bu buyruq fayllarni maksimal darajada tezroq siqadi. arj a – matn Bu buyruq 

boshqalariga qaraganda tezroq va yaxshi siqadi.Buyuqda siqish usuli ko`rsatilmasa, arxivlash dasturi usuli o`zi tanlab 

bajaradi.Arxivlash dasturlari bo`lmaganda ham ochish mumkin bo`ladigan arxiv fayllarini tuzish mumkin. Buning uchun 

quyidagi ko`rinishda buyruq beriladi.arj a – je matn Bu buyruqning bajarilishi natijasida dastur fayli shaklidagi matn exe fayli 

hosil bo`ladi. Uni ochish uchun esa fayl ustiga kursorni keltirib ENTER tugnachasini bosish yetarli.Hatto, odatdagi arxiv fayl ( 

matn. arj ) dan ham o`zi ochiladigan faylni hosil qilish mumkin. Buning uchun quyidagicha buyruq beriladi. arj u – jel matn 

Buning natijasida matn exe fayli hosil bo`ladiki, u arxivlash dasturisiz ochiladigan arxiv fayllar qatoriga kiradi. Shuningdek, 

fayllarni arxivga joylashda uni boshqa foydalanuvchilar ochmasliklarni uchun parol qo`yish ham mumkin. Parol bilan 

arxivlash quyidagi buyruqlardan foydalaniladi.arj a – a? matn Uning bajarilishda ixtiyoriy harf va raqamlar ketma – ketlikdan 

iborat parolni kiritish talab qilinadi. Adashmaslik uchun parol ikki marta qayta so`raladi, uni tugmachalar majmui orqali 

kiritishda belgilar ekranda ko`rinmaydi.  


Download 0,54 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
axborot texnologiyalari
ta’lim vazirligi
zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
guruh talabasi
o’rta maxsus
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
davlat pedagogika
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
vazirligi muhammad
haqida tushuncha
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
toshkent davlat
tashkil etish
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
bilan ishlash
O'zbekiston respublikasi
matematika fakulteti
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
ta’limi vazirligi
fanining predmeti
saqlash vazirligi
moliya instituti
haqida umumiy
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
fanidan tayyorlagan
umumiy o’rta
samarqand davlat
ishlab chiqarish
fanidan mustaqil
Toshkent axborot
universiteti fizika
fizika matematika
uzbekistan coronavirus
Darsning maqsadi
sinflar uchun
Buxoro davlat
coronavirus covid
Samarqand davlat
koronavirus covid
sog'liqni saqlash