Elektr zaryadlarining tartibli harakati. Elektr toki paydo boʻlishi va



Download 69.87 Kb.
Pdf ko'rish
Sana08.01.2020
Hajmi69.87 Kb.

Elektr toki

Elektr toki — elektr zaryadlarining tartibli

harakati. Elektr toki paydo boʻlishi va

doimo paydo boʻlib turishi uchun:

moddada erkin elektr zaryadlari;

ularni tartibli harakatga keltiruvchi

elektr maydon;

zanjir berk boʻlishi kerak.

Zaryadli zarralar tok tashuvchilar deb

ataladi. Metallar va yarimoʻtkazgichlarda


tok tashuvchilar elektronlardan,

elektrolitlarda musbat va manfiy

ionlardan, ionlashgan gazlarda musbat

va manfiy ionlar hamda elektronlardan

iborat.

Zaryadli zarralarning elektr maydon



taʼsirida jismga nisbatan koʻchishi

natijasida vujudga keladigan Elektr toki

oʻtkazuvchanlik toki deb, zaryadlangan

makroskopik jism (masalan, suyuqlik

yoki gaz)larning koʻchishidan yuzaga

keladigan elektr toki konveksion tok deb

ataladi. Siljish toki deb ataladigan tok

ham mavjud. Bu tok zaryadlar harakatiga

bogʻliq boʻlmay, balki elektr maydon

kuchlanganligining vaqt boʻyicha



oʻzgarishiga mutanosib (proporsional)

boʻladi. Siljish toki magnit maydon hosil

qilish xususiyati jihatidangina

oʻtkazuvchanlik va konveksion tokka

ekvivalentdir.

Elektr tokining mavjudligini tok tufayli yuz

beradigan quyidagi taʼsir yoki hodisalarga

qarab bilish mumkin:

issiqlik taʼsiri — tok oʻtayotganda

oʻtkazgich (oʻta oʻtkazgich bundan

istisno) qiziydi;

kimyoviy taʼsiri — Elektr toki

oʻtkazgichning kimyoviy tarkibini

oʻzgartiradi (masalan, elektroliz

hodisasi);


magnit taʼsiri (masalan, tokli oʻtkazgich

yonida magnit milining ogʻishi,

elektromagnitlar);

kuch taʼsiri (masalan, magnit

maydonida tokli oʻtkazgichning ogʻishi,

elektr dvigatellar);

yorugʻlik taʼsiri (masalan, siyraklangan

gazlarda razryad, elektr yoyi). Tok

kuchi ampermetr, milliampermetr,

mikroampermetr va galʼvanometr bilan

oʻlchanadi.

Zaryadlarning tartibli harakatiga

oʻzgarmas tok dеb ataladi. Tokning

yo’nalishi sifatida musbat zaryadlarning

harakat yo’nalishi qabul qilingan.


  Last edited 5 years ago by an anonymous user  

Matndan CC BY-SA 3.0  litsenziyasi boʻyicha

foydalanish mumkin (agar aksi koʻrsatilmagan

boʻlsa).


"

https://uz.wikipedia.org/w/inde

x.php?

title=Elektr_toki&oldid=1663422



dan olindi 



Download 69.87 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
davlat pedagogika
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
toshkent davlat
toshkent axborot
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
bilan ishlash
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
haqida umumiy
umumiy o’rta
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
malakasini oshirish
universiteti fizika
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
davlat sharqshunoslik