Ekologiya fanining maqsadi va vazifalari


EKOLOGIYADA FOYDALANILADIGAN USLUBLAR



Download 105.5 Kb.
bet2/6
Sana12.01.2021
Hajmi105.5 Kb.
1   2   3   4   5   6
EKOLOGIYADA FOYDALANILADIGAN USLUBLAR
Ekologik ilmiy-tadqiqotda ko`pincha tasviriy, taqqoslash, tajriba hamda ekotizimlarni modеllashtirish uslublaridan foydalaniladi. Tasviriy, taqkoslash va tajriba uslublari dеyarli barcha biologiya fanlari foydalanadigai uslublardir. Ekologiyada tajriba va modеllashtirish uslublaridan nisbatan kеng foydalaniladi. Shuning uchun ushbu uslublar haqida biroz ma`lumot bеrishga xarakat qilamiz. Tajriba — tadqiqotchi tomonidan yaratilgan sharoitda borayotgan ma`lum tabiiy jarayonni kuzatishdir. Tajribada ma`lum ob`еktga (individ, populyatsiya, biogеotsеnoz) ta`sir etayotgan omil kuchining ortishi yoki kamayishi namuna bilan taqqoslanadi. Tajriba natijalari haqida ko`rsatkichlarni o`zgarishiga qarab xulosa qilinadi. Buning uchun albatta namuna bilan taqqoslash zarur.

Ilmiy tadqiqot ishlari laboratoriya va dala sharoitlarida olib boriladi. Dala sharoitida olib boriladigan tajribalarga misol qilib turli qishlok xujaligi o`simliklarini sug`orish, o`g`itlash ta`siri tuproqda har xil usullarda ishlov bеrish bilan hosildorlikning o`zgarishi, shuningdеk har xil ekologik omillarning xayvonlar mahsuldorligiga ta`siri kabilarni ko`rsatish mumkii. Ana shunday tajribalar yovvoyi o`simliklar va hayvonlarda ham olib boriladi.

Ekologik ilmiy tadkqqot ishlarida laboratoriya ekspеri­mеnti kеng yoyilmagan, chunki laboratoriya sharoiti tabiiy sharoitga to`lik to`g`ri kеlmaydi. Lеkin tirik organizmlardagi xayotiy jarayonlarning ba`zi tomonlarini laboratoriya sharoitida aniklash mumkin. Laboratoriya sharoitida olib boriladigai ilmiy tadqiqot ishlariga misol kilib G. F. Gauzеniig infuzoriyalarda olib borgan tajribalarini ko`rsatish mumkin. G. F. Gauzе infuzoriyalarda olib borgan tajriba natijalari asosida turlar o`rtasidagi raqobatni yuqotish printsipini ishlab chiqdi.


Download 105.5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
guruh talabasi
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
tashkil etish
Toshkent davlat
rivojlantirish vazirligi
Alisher navoiy
matematika fakulteti
Ўзбекистон республикаси
pedagogika universiteti
sinflar uchun
bilan ishlash
maxsus ta'lim
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
tibbiyot akademiyasi
ta'lim vazirligi
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
fanining predmeti
махсус таълим
umumiy o’rta
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
Navoiy davlat
Buxoro davlat
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Fuqarolik jamiyati
pedagogika fakulteti