Davlat fuqarolarning Konstitutsiya va qonunlar mustahkamlangan huquqlarini va erkinliklarini ta`minlaydi”



Download 21.87 Kb.
Sana08.08.2021
Hajmi21.87 Kb.

Fuqarolarning Konstitutsiya va qonunlarda mustahkamlangan erkinliklarini amalga oshirishni davlat tomonidan ta`minlashga yordam beradigan vositalar, usulllar vas hart-sharoitlar majmui kafolat tushunchasini beradi. Kafolatning asosiy vazifasi, fuqarolarning huquq va erkinliklarini amalga oshirish jarayonida vujudga keladigan to`siqlarni bartaraf etish bilan bog`liq bo`lgan majburiyatlarning bafarilishini ta`minlashdir. O`zbekiston Respublikasining Konstitutsiyaning 43-moddasida “Davlat fuqarolarning Konstitutsiya va qonunlar mustahkamlangan huquqlarini va erkinliklarini ta`minlaydi” deyilgan.

Kafolatni quyidagicha turkumlash mumkin:


  1. Yuridik (huquqiy)

  2. Ijtimoiy-siyosiy

  3. Iqtisodiy (moddiy)

Fuqarolarning huquq va erkinliklarini ta`minlashda yuridik kafolatlar alohida o`rin tutadi, chunki boshqa barcha kafolatlar yuridik jihatdan tartibga solinishini taqazzo etadi. Ya`ni, yuridik kafolatlar fuqarolarning huquq va erkinliklarni qonun asosida huquqiy jihatdan kafolatlanishidir. Yuridik kafolatlar real amalga oshishi faqat demokratik rejim sharoitida kuzatiladi.

Yuridik kafolatlar quyidagilarni o`z ichiga oladi:

-Fuqarolarning huquq va erkinliklarini buzish mumkin bo`lgan harakatlarni ta`qiqlash va chegaralashning yuridik me`yorlarini mustahkamlash.

-Fuqarolarning o`z huquq va erkinliklarini hech qanday to`siqsiz amalga oshirishda davlat idoralari va mansabdor shaxslar masulligi.

-Tajovvuz etishni, mustahkamlashni ta`minlovchi maxsus me`yorlar (shikoyat qilish huquqi, sudga murojat qilish huquqi) mavjudligi.

-Huquqlarni buzganligi uchun yuridik javobgarlik belgilanganligi (Mulkiy, intizomiy, ma`muriy, jinoiy).

-Fuqarolarga qaratilgan va huquqiy ahamiyatga ega bo`lgan, tegishli davlat va fuqarolarning huquqlarini amalga oshirishni mustahkamlashga jamoat idoralari, mansabdor shaxslarning faoliyati.

Yuridik kafolatning quyidagi shakllari mavjud:



  1. Konstitutsiyaviy huquqiy kafolatlar

  2. Sudlar tomonidan huquq va erkinliklarni kafolatlash

  3. Ombudsman faoliyati

  4. Hukumat faoliyati

Konstitutsiyaviy huquqiy kafolatlar – mamalakatning Konstitutsiyasining ozida bevosita mustahkamlangan kafolatlar kiradi. O`zbekiston Respublikasining Konstitutsiyaning X bobining 43-46-moddalarida Mustahkamlanagan normalar.

Sudlar tomonidan huquq va erkinliklarni kafolatlash – fuqarolar huquq va erkinlilklarini sudlar orqali himoya qilinishidir. Uning mazmuni:

-har bir fuqaro davla organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, jamoat birlashmalari, fuqarolarning o`zini-o`zi boshqarish organlari yoki mansabdor shahslarning g`ayriqonuniy hatti-harakatlari bilan o`z huquqlarini yoki erkinliklarini buzildi deb hisoblasa, shikoyat bilan sudga murojaat qilish huquqi orqali o`z huquq va erkinlilarini himoya qilishi.



Ombudsman faoliyati – O`zbekiston Respublikasining fuqarolarining huquq va erkinliklarini himoya qilish sohasiga qonun hujjatlariga rioya etilishi Oliy Majlisning Inson huquqlari bo`yicha vakili tomonidan ham amalga oshiriladi. Uning faoliyati O`zbekiston Respublikasining 1997-yil 24-apreldagi “Oliy Majlisning inson huquqlari bo`yicha vakili (OMBUDSMAN) to`g`risida”gi qonuniga muvofiq O`zbekiston Respublikasida davlat organlari, fuqarolarning o`zini-o`zi boshqarish organalari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, jamoat birlashmalari va mansabdorshaxslar tomonidan inson huquqlari to`g`risidagi amaldagi qonunchilikka rioya etilishining samaradorligi ustidan parlament nazoratining o`rnatadi. Vakil ko`rilayorgan masalalar bo`yicha xulosa qabul qiladi. Xulosalar faqat tavsiyaviy xarakterga ega.

hukumat faoliyati - hukumat tomonidan fuqarolarning buzilgan huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish O`zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining chiqargan normativ huquqiy hujjatlar asosida amalga oshiriladi.

Siyosiy kafolat – bu davlatda amal qilib turgan siyosiy tizim. Ushbu tizim, mamlakatning olib borayotgan siyosiy maydondagi faoliyati orqali famiyatda inson huquqlari va erkinliklarining kafolatlash quyidagilarga bog`liq:

  • Davlatning mamlakat miqyosida olib borayotgan siyosatining maqsadiga;

  • siyosiy plyuralizmga;

  • siyosiy mafkuaga;

  • Inson huquqlarini himoya qilish holatiga;

  • ommaviy axborot vositalarining faoliyatiga;

Iqtisodiy kafolatlarga vujudga kelgan ishlab chiqarish munosabatlari, iqtisodiy tizim kiradi. Mustaqil O`zbekiston bozor munosabatlariga asoslangan, mulkchilikning barcha shakllari tengligi va himoyasini tan olgan holda davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish yo`li bilan mulkdorlarni safini kengaytiradigan huquqiy davlatni barpo etmoqda. Qilinayotgan ushbu harakatlar xalqning iqtisodiy kafolatlashga yordam beradi.

O`zbekiston Respublikasining fuqarolarining huquq va erkinliklarini kafolatlash Konstitutsiya asosida qabul qilingan maxsus qonunlar orqali ham tartibga solinadi. Ushbu axborotlarg: “Axborort olish kafolatlari va erkinliklari to`g`risidagi”, “Axborot erkinliklari prinsiplari va kafolatlari to`g`risidagi”, “Advokatlik faoliyatining kafolatlari va advokatlarning ijtimoiy himoya to`g`risidagi”. “Fuqarolarning saylov huquqlarini kafolatlash to`g`risidagi” qonunlar kiradi.



O`zbekiston Respublikasining Konstitutsiyaning 44-moddasida “Har bir shaxsga o`z huquq va erkinliklarini sud orqali himoya qilish, davlat organlari, mansabdor shaxslar, jamoat birlashmalarining g`ayriqonuniy xati-harakatlar ustidan sudga shikoyat qilish huquqi kafolatlanadi” deb mustahkamlangan.






Download 21.87 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
махсус таълим
Alisher navoiy
Toshkent axborot
Buxoro davlat