Darsning umumiy zichligi



Download 19 Kb.
Sana31.12.2021
Hajmi19 Kb.
#225741
Bog'liq
Dars zichligi
hUZkH1NJV9GK9xfTdIOQnbz0MTCEsOHqNgVJ1XVt, 5A 112001 Jismoniy tarbiya va sport mashg’ulotlari nazariyasi va, FAXRIY YORLIQ, MENTAL1-kitob, 1-mavzu mustaqil ish TMI(1), 1-mavzu mustaqil ish TMI(1), 1-mavzu mustaqil ish TMI(1), 1-mavzu mustaqil ish TMI(1), 111, qiyosiy pedagogika, qiyosiy pedagogika (1), tarjima, 41884415, 41884415, 1901899

Darsning samaradorligining ko’rsatkichlaridan biri uning zichligidir. Darsni zichligini bir butun yoki uni qismlarining o’zini alohida aniqlash mumkin. Bu darsning tayyorlov, asosiy, yakunlov qismlarida ishni tashkil qilishning sharoitini bir xil emasligi bilan bog’liq. dars yoki uning qismlari uchun sarflangan vaqt 100% deb qabul qilinadi.

Umumiy (pedagogik) va motor (harakatga solish) zichligi deb dars zichligi ikki xilga ajratiladi.



Darsning umumiy zichligi — bu darsni umumiy davomiyligi uchun pedagogika nuqtai nazaridan ratsional sarflangan vaqtning nisbati deb qarash qabul kilingan. boshqachasiga aytganda darsda foydali ish uchun sarflangan vaqt tushuniladi. Pedagogika nuqtai nazaridan maqsadga muvofiq deb hisoblangan quyidagi tadbirlar darsning umumiy zichligining komponentlar hisoblanadi (V.F. Novoselg’skiy, 1989).

1) o’quvchilarni uyushtirish, uyga vazifani tekshirish, darsga vazifa ko’yish;

2) nazariy mahlumotni berish va mustahkamlash;

3) umumiy rivojlantiruvchi mashqlarni o’tkazish;

4) instruktani o’tkazish, boshqarish, korrektsiyalash (xatolarni tuzatish), yordam, havfeizlikni oldini olish;

5) jihozlarni tayyorlash va yig’ishtirish, o’quvchilarni darsda lozim bo’lgan darajada urin almashtirish;

6) jismoniy mashqlarni texnikasini o’zlashtirish, jismoniy sifatlarni rivojlantirish;

7) o’quvchilarni usuliyatlar nuqtai nazarida tayyorlash, mustaqil shug’ullanishni uddalashga o’rgatish, tashkilotchilik malakalarini berish;

8) o’kuvchilarni dalil keltirib quvvatlamoq;

9) mashklarni ko’rsatishda ko’rgazmali qurollar, texnik vositalar, mashklarni ko’rsatib berish;

10) pedagogik nazorat;

!1) darsda tarbiyaviy ish;

12) yakun yasash, muskullarni bo’shashtiradigan mashqlarni bajarish, uyga vazifa tayinlash.

Darsning umumiy zichligini (UZ) yoki uning qismlarini zichligini aniqlash uchun o’quvchilarning aktiv «faol» harakatlariga (FX)ga sarflangan vaqti umumlashtiriladi. Bunga 1fx jismoniy mashklarni bajarish uchun sarflangan vaqt, eshitish, kuzatish va darsni tashkillash, o’zini oqlamaydigan kutishlar va o’kuvchilarni bekor qolishi uchun sarflangan vaktdan boshqa hammasi kiradi. Bu vaqt 100%ga ko’paytirilib va

darsning «umumiy» «vaktiga» gubo’linadi. UZ = —-----------=

To’laqonli jismoniy darsining umumiy zichligi 100% ga yaqin bo’lishi lozim. Umumiy zichlikni kamayishiga quyidagilar sabab bo’lishi mumkin:

- o’zini okdamaydigan darsdagi besamarv akt (darsni kech boshlanishi, mashg’ulot joyini, jihozlarni tayyor emasligidan o’quvchilarni navbat kugishi va boshkalar orqali sodir bo’ladigan o’kuvchilarni bo’sh qolishidan;

- o’qituvchini darsga tayyor emasligi, darsni tashkillanishi va mazmunini o’ylamaslik orqasidan sodir bo’ladigan pauzalar;

- darsda o’quvchilar uchun ortikcha va samarasi oz bo’lgan so’zlar-orqali beriladigan axborot;

- shug’ullanuvchilar intizomini konikarsizligi, buyruq va ko’rsatmalarni ko’p marotabalab takrorlashlar, o’kuvchilarga beriladigan ogohlantirishlar, takroriy tushuntirishlar vaktdan noratsional foydalanishga sabab bo’ladi va h.k.lar.

Masalan, agar o’qituvchi aybi bilan darsda bo’sh qolish 1 min.ni tashkil etsa, unda darsning umumiy zichligi quyidagicha hisoblanadi.

U3 = 39.....Yu0%=97,5%

40

min



Darsning motor zichligi (MZ) — bu darsning umumiy davomiyligiga nisbatan o’quvchilarning darsda aynan harakat faoliyatining aktivligi uchun sarflangan sof vaqtidir.

Motor zichlikni aniqlashda mashqlarni bajarish uchun sarflangan sof vaqt (1ev) hisoblanadi. 1ev 100% ko’paytirilib, darsning umumiy vaqtiga (gumum) bo’linadi.

,,1 "Y-100% MZ =?&!-----------

Masalan, aniqlanishicha o’kuvchilarni jismoniy mashk larni bajarish uchun sarflangan vaqti 25 minutga teng (qolgan 15 minuta o’qituvchini dars materialini tushuntiirshi, Mash g’ulot joyini tayyorlashi, vazifalarni o’zgartirish uchun joy almashtirish tik turib dam olish va boshqalarga sarflanadi). Bu xolda darsning MZ quyidagiga teng.

sh = 23„.100% =

40

VI/


Motor zichlik dars jarayonida doimo o’zgaradi. Bunday o’zgarishlarning shartligini darsda qo’llanilayotgan jismoniy mashqlarning mazmuniii turli-tumanligi, ulardan foydalanish joyi va qo’llanilayotgan usuliyatlar bilan izohlash mumkin. Darsning MZ ning ko’rsatgichlarini o’zgarishi darsning tipiga ham bog’liq. Harakat texnikasini takomillashtirish va jismoniy sifatlarni rivojlantirish darslarida MZ 70-80% gacha ko’tarilishi mumkin. Avdiy faoliyat ko’proq aralashgan, harakat faoliyatini o’zlashtirish darslarida esa 50% gacha pasayib ketishi mumkin.

MZ ni ahamiyati muhimligini ehtirof etishimizga qaramay u hech qachon 100% bo’lishi mumkin emas, aks holda darsni materialini tushintirish, sodir bo’ladigan xatolar, ular ustida fikr yuritishga vaqt kolmagan bo’lar edi. Bu o’z navbatida o’quv ishlarining sifati samaradorligiga salbiy ta’sir ko’rsatgan bo’lar edi.



Shundan kelib chiqqan holda bitta jismoniy tarbiya darsini olib taхminiy umumiy va motor zichligini anilab yuboring!!!
Download 19 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
O’zbekiston respublikasi
guruh talabasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
таълим вазирлиги
махсус таълим
haqida tushuncha
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
toshkent davlat
vazirligi muhammad
saqlash vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
sertifikat ministry
covid vaccination
Ishdan maqsad
fanidan tayyorlagan
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanidan mustaqil
moliya instituti
fanining predmeti
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
ta’limi vazirligi