Buxoro davlat universiteti fizika-matematika fakulteti "matematika" kafedrasi



Download 74.74 Kb.
bet5/8
Sana15.05.2021
Hajmi74.74 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8
F1A1 A2 ,...An F2 A1 A2 ,...An ko’rinishda yoziladi.

Mantiqiy amallarning ta’rifidan foydalanib ba’zi teng kuchliliklarni bevosita isbotlash mumkin, masalan;




A B B A,

A B B A,

77A A ,

7A A 0

7A A 1

munosabatlar o’rinlidir.
Ta’rifga ko’ra, formulalarning teng kuchli ekanligini aniqlashning umumiy usuli quyidagicha;

Har bir formula uchun rostlik jadvali tuziladi, propozitsional o’zgaruvchilarning bir xil to’plamida formulalarning qabul qiladigan qiymatlari solish tiriladi, agar to’plamning barcha mos kombinatsiyalarida formulalarning qiymatlari bir xil bo’lsa, bu formulalar teng kuchli bo’ladi.

Quyidagi tengkuchliliklar, mulohazalar logikasining asosiy teng kuchliliklari hisoblanadilar.


    1. A B B A / konkyunksiyaning o’rin almashuvchanligi / .

    2. A B B A / dizyunksiyaning o’rin almashuvchanligi / .

    3. A B C A B C / konyunksiyaning assotsiativligi / .

    4. A B C A B C / dizyunksiyaning assotsiativligi / .

5. A B C A B A C

nisbatan distributivligi / .



6. A B C A B A C

nisbatan distributivligi / .

/ dizyunksiyaning konyunksiyaga
/ konyunksiyaning dizyunksiyaga


  1. A A A

  2. A A A

  3. A R A .

  4. A R R .

  5. A YoYo.

  6. A R R .

13. A 7A Yo

/ konyunksiyaning idempotentligi / .

/ dizyunksiyaning idempotentligi / .


14. A 7A 1 .

15. 7A B 7A 7B

/ de Morgan tengkuchliliklari / .



16.

7A B  7A  7B

/ de Morgan tengkuchliliklari / .



17.

A B  7A B

/ implikatsiyaning inkor va kon’yunksiya bilan



ifodalanishi / .

18. 77A A / qo’sh inkor tengkuchliligi / .

19. A B A B B A.
Ko’rilgan teng kuchliliklarning har birining o’rinli ekanligini rostlik jadvallarini tuzish yordamida isbotlash mumkin. Bu teng kuchliliklar yordamida, berilgan formulaga teng kuchli formulalarni hosil qilish, berilgan formulalarning teng kuchliligini aniqlash, formulalarni soddaroq ko’rinishga keltirish, hamda berilgan formulani aynan rost, aynan yolg’on, bajariluvchi ekanligini aniqlash mumkin.

Biz mulohazalar algebrasida formula tushunchasini kiritishda mulohazalar to’plamidan olingan har qanday elementar mulohazaga biror propozitsional o’zgaruvchini mos qo’ygan edik. Shu munosabat bilan avval ta’riflarini keltirganimiz, aynan rost, aynan yolg’on va bajariluvchi mulohazalarni, formula tushunchasini qo’llab, mos ravishda aynan rost formula, aynan yolg’on formula, bajariluvchi formula tushunchalari bilan bir xil tushunchalar deb qaraymiz. Shuningdek, formula tushunchasi yordamida ta’riflaganimizda teng kuchli formulalar tushunchasini ham teng kuchli mulohazalar tushunchasi bilan bir xil deb hisoblaymiz. Umuman mulohazalar algebrasida mulohazalar algebrasining formulasi deganda qandaydir mulohazani nazarda tutamiz.


Har qanday mulohazaga biror formula mos kelishi va formulalar uchun ko’rib chiqilgan teng kuchliliklarni hisobga olib, mulohazalar uchun ham teng kuchliliklarni qo’llash mumkin, ya’ni mulohazani boshqa biror teng kuchli mulohazaga almashtirish, berilgan mulohazalarni teng kuchliligini aniqlash, murakkab mulohazani aynan rost yoki aynan yolg’on ekanligini aniqlash mumkin.
Biz yuqorida ko’rdikki, mulohazalar algebrasining har qanday formulasi yo aynan rost (tavtologiya), yo aynan yolg’on (ziddiyatli), yo bajariluvchi bo’lar ekan.


Download 74.74 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat