Boshlang`ich sinflarda to`garak mashg’ulotlarini o`tish metodikasi



Download 20.5 Kb.
bet1/5
Sana17.09.2021
Hajmi20.5 Kb.
  1   2   3   4   5

Boshlang`ich sinflarda to`garak mashg’ulotlarini o`tish metodikasi

Yurtboshimiz Islom Abdug‘aniyevich Karimov o‘zining ―Yuksak

ma‘naviyat – engilmas kuch‖ asarida ta‘lim – tarbiya haqida quyidagi fikrlarni

bildirgan. ―Ma‘naviyatni shakllantirishga bevosita ta‘sir qiladigan yana bir muhimhayotiy omil – bu ta‘lim – tarbiya tizimi bilan chambarchas bog‘liqdir. Ma‘lumki, ota – bobolarimiz qadimdan bebaho boylik bo‘lmish ilm – u ma‘rifat, ta‘lim va tarbiyani inson kamoloti va millat ravnaqining eng asosiy sharti va garovi deb bilgan‖ar.

Albbatta, ta‘lim – tarbiya – ong mahsuli, lekin ayni vaqtda ong darajasi va

uning rivojini ham belgilaydigan, ya‘ni xalq ma‘naviyatini shakllantiradigan va

boyitadigan eng muhim omildir. Binobarin, ta‘lim – tarbiya tizimini va shu asosda

ongni o‘zgartirmasdan turib, ma‘naviyatni rivojlantirib bo‘lmaydi.

Shu bois bu sohada yuzaki, rasmiy yondashuvlarga, puxta o‘ylanmagan

ishlarga mutloqo yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi. Maktab ta‘lim – tarbiya masalasi davlat va

jamiyat nazoratida bo‘lishi asosiy qonunimizda belgilab qo‘yilgan. Shu bilan birga,

bu keng jamoatchilik, butun xalqimizning ishtiroki va qo‘llab – quvvatlashishini

talab qiladigan umummilliy masaladir.

Yosh avlodni hozirgi zamon fani bilan qurollantirish orqali ularning aqliy

jihatdan maksimal darajada rivojlanishlariga erishish umumta‘lim – tayanch

maktablar oldida turgan eng muhim vazifalardan biridir. Bu vazifani hal etishda

sinfdan tashqari ishlarning o‘rni benihoya katta.

Matematikadan o‘tkaziladigan sinfdan tashqari ishlarning mazmuni dars

mashg‘ulotlarida egallangan bilimlarni kengaytirish va chuqurlashtirishda

qaratilgan bo‘lishi kerak. Shundagina sinfdan tashqari mashg‘ulotlar dars

mashg‘ulotlarining mantiqiy davomi bo‘lib xizmat qila oladi. Sinfdan tashqari

mashg‘ulotlar deganda ko‘pincha yuqori sinflar nazarda tutiladi. Lekin ilg‘or

tajribalarning tasdiqlashicha, boshlang‘ich sinflarda ham sinfdan tashqari turli

– tuman formalarda mashg‘ulotlar olib borishning potensial imkoniyatlari mavjud.

Bu imkoniyatlardan foydalanish o‘qitishda boshlang‘ich va yuqori sinflar

uzviyligini ta‘minlaydi. Boshlang‘ich sinflarda sinfdan tashqari ishlarni olib

borishda o‘quvchilarning nutq madaniyatini va matematik tafakkurini

shakllantirishga kompleks holda yondashish talab qilinadi. Matematika to‘garagi

ishi, uni to'g'ri tashkil qilganda va uni o‘tkazish metodikastdan to'g'ri

foydalanganda, o‘quvchilarda matematikaga qiziqish uyg'otish va bu qiziqishni

rivojlantirish, ularning bilish aktivlari va matematik qobiliyatlarini

rivojiantirishga imkon beradi. Mustaqil ishlash ko‘nikmalarini singdiradi, o‘z

kuchlariga ishonchni, qiyinchiliklarini mustaqil bartaraf qilish qobiliyatini

tarbiyalaydi. Bolalar to‘garak ish jarayonida o‘zlarining matematika jihatidan

o‘sganliklarini, yangi bilimlar va malakalar olganliklarini anglab yetishlari katta

ahamtyatiga ega. Shu boisdan o‘tkaziladigan mustaqil ishlar natijalarini

o‘quvchilarning umumiy va individual muvaffaqiyatlarini ta'kidlagan holda to‘la

batafsil tahlil qilish kerak. To‘garakning ba'zi mashg'ulotlariga o‘quvchilarning

ota-onalarini ham taklif qilish mumkin. Matematik savollar va masalalalarning

turli-tumanligiga qaramay kichik yoshdagi o‘quvchilar bilan o‘tkaziladigan to‘garak

mashg'ulotlari mazmuni quyidagi asosiy talablarga javob berishi kerak:

1. Rejalashtiruvchi material dastur materiali bilan bog‘lanishga ega. Bunda

hisoblash amallari qaralayotgan sinf dasturi talablaridan ortib ketmaydi,

hisoblashlar, masalalar yechish, geometrik figuralarni yasashlarga amaliyot bilan

nazariya orasidagi bog'lanishi ta'minlanishi kerak.

2. O‘rganilayotgan masalalar istiqbol maqsadlarga ega bo‘lishi, ya'ni

o‘quvchilarni kelajakda o‘rganilishi nazarda tutilgan matematik masalalarni,

masalan: to‘plam, funksional bog'lanish, algebraik simvolika, tenglamalar,

grafiklar, ular yordamida arifmetik masalalarni yechish va xokazolarni o‘rganishda

tayyorlanish maqsadlariga ega bo‘lishi mumkin.

3. O‘rganiladigan masalalarning mazmuni qaralayotgan yoshdagi bolalarning

kuchlari yetadigan, ularda matematikaga muhabbat va uni o‘rganishga qiziqish

uyg'otadigan asosiy ta'lim va tarbiyaviy masalalarni hal qilish imkonini beradigan

bo‘lishi kerak. Qiyinroq misol va masalalar yechish, o‘quvchilar tafakkurini,

konkretdan abstraktga o‘tish, zarur umumlashtirishlarini qila olish qobiliyatlarini

rivojlantirish va xokazolar to‘garak ishi mazmuniga kiradi. Qiziqarlilik

harakteridagi mashqlar, arifmetik fokuslar, «ajoyib» kvadratlar, topishmoqla

qiziqarli o‘yinlar, she'rlar va xokazolar katta o‘rin oladi, Shu bilan birga

materialni qiziqarli bo‘lishi yagona maqsad emas, qaraladigan matematik

qoidalar, qonuniyatlar va boshqalarni chuqurroq tushuntirishga imkon beradi.

To‘garak mashg'ulotlarida o‘qituvchilar suhbatlariga, to‘garak a'zolarining

chiqishlariga katta o‘rin ajratiladi, ba'zi nazariy material o‘qituvchilar suhbatlarida

bayon qilinadi, qiziqarli matematik masalalar beriladi.

Matematika to‘garagida bir guruh bolalarning ishtirok qilish va ularning

qiladigan ishlari faqat to‘garak qatnashchilargina emas, balki sinfdoshlarning

hammasi uchun ham katta ahamiyatga egadir.




Download 20.5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Toshkent axborot
Buxoro davlat