Bilan siyosat olib borgan



Download 0,89 Mb.
Sana24.02.2021
Hajmi0,89 Mb.
#59638
Bog'liq
Presentation( demokratiya (
@dtm axborotnoma ona tili 29.072019, @dtm axborotnoma ona tili 29.072019, 4-mavzu.(MIG), 4-mavzu.(MIG), futbol oyini haqida, 6-маъруза, tomaris, Ozekiston tarixidan ОN savollari, Malaka ishi Ibragimov asosiy, 4-amaliy fizika, 8-mavzu-функция, darajali qatorlar. qatorlar yordamida taqribiy hisoblashlar., 1topshiriq, ozbek mumtoz adabiyoti fanidan kurs ishlarining bajarilishi boyicha metodik tavsiyalar

Demokratiya — (qadimgi yunoncha: δημοκρατία — „xalq hokimiyati“) — barcha insonlar tenglik bilan kollektiv qarorga kelish imkoniga ega siyosiy tuzum.Demokratiyada fuqarolar erkinligi va tengligi qonunlarda mustahkamlangan, xalq hokimiyatchiligining vosita va shakllari amalda oʻrnatilgan va yuzaga chiqarilgan boʻladi. Demokratiya davlat bilan inson munosabatlarini belgilaydi.

Sharqda odamlarning hokimiyat va siyosiy munosabatlarga bo‘lgan munosabati azaldan o‘ziga xos xususiyat kasb etgan. Bu Sharqdagi siyosiy munosabatlarning nozik jihatlari bilan izohlanadi. Saylov tizimi, davlatchilik, siyosiy harakatlar, jamoatchilik fikri, ommaviy axborot vositalari — bularning barchasi Sharqda o‘z xususiyatlariga ega. Avvalo, bu xususiyatlar hokimiyatga bo‘lgan an’anaviy ishonch va ba’zan esa paternalizm (hokimiyatning mehnatkashlar manfaatiga qisman yon berishi) qonuniyati bilan ifodalanadi. Tarixan Sharq mamlakatlarida siyosiy qarorlar qabul qilish va ularni amalga oshirish mas’ul kishilar orqali, lekin bunda xalqning manfaatlari albatta hisobga olingan holda amalga oshirilgan. Ular xalqning «ishtirokida», ya’ni turli miting, inqiloblar orqali erishilgan, ammo uning manfaatlarini hisobga olmagan holda qabul qilingan qarorlardan ko‘ra ko‘proq samara bergan. Shu tufayli Sharq mamlakatlarida aksariyat

hukmdorlar mudom «Xalq nima der ekan?», «Mendan qanday nom qolar ekan?» degan mas’uliyat

bilan siyosat olib borgan.

Sharqda siyosiy jarayon ishtirokchilari, ayniqsa, siyosiy yetakchilarning o‘ziga xos maqomi bor. Siyosiy rahbar nafaqat o‘ziga tegishli alohida imtiyozlarga, balki alohida mas’uliyatga ham ega. U nafaqat o‘z huquqlari, balki majburiyatlari bo‘yicha ham asosiy og‘irlikni o‘z zimmasiga olgan. Shu ma’noda Sharq xalqlari hayotida adolat bosh mezonga aylanganki, odil va dono shoh, hukmdor g‘oyasi «Avesto»dan hozirgi kungacha orzu bo‘lib kelgan. Shuning uchun Amir Temur faoliyatida «Kuch — adolatda» degan qoida ustuvor bo‘lgan. Shu tariqa Sharq mutafakkirlari davlatni, avvalo, jamiyat taraqqiyotidagi ikki muhim omil — ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash va ijtimoiy adolat mezonlarini amalga oshirish quroli deb tushungan. Shuni ham alohida ta’kidlash zarurki, Sharqda qonunchilik va meyoriy tizimlar ham ana shu maqsadlarga xizmat qilgan. Bunday an’ana Sohibqiron Amir Temur davridayoq butun dunyo meyoriy tizimiga va konstitutsiyachiligiga kuchli ta’sir ko‘rsatgan. Amir Temur «Tuzuklar»i buning yaqqol dalili.

Odatda G’arb demokratiyasi tanqidga olinganda uni ko`proq kiyinish madaniyati, ahloqi bilan adashtirib yuborishadi. Kiyinish madaniyati va davlat boshqaruvida demokratiya o`rnatilishi esa bu ikki turlicha holat. Bizdagi ahloqsizlikning boshlanishi, kiyinish madaniyati nazarga olinganda ham, G`arb demokratiyasi bilan emas balki rus imperealizmi siyosati bilan bo`gliq. Demokrtiya qaror topgan Yaponiya, Janubiy Koreya kabi davlatlarni misol keltirsak, ularning urf-odatlarida hech qanday keskin o`zgarishlar kuzatilmaydi.

Bugungi kunda ilmiylikka da’vo qilayotgan ana shunday yondashuvlardan biri demokratiya

tranziti yoki ilmiy ibora bilan aytganda, tranzitologiya konsepsiyasidir. Uning mohiyati ayrim davlatlarning nodemokratik holatdan demokratik tuzumga o‘tishini asoslab beradigan g‘oya va qarashlarda namoyon bo‘ladi. Tranzitologiya nazariyotchilari jamiyat hayotining barcha sohalarini liberallashtirish va demokratlashtirish, turli siyosiy partiya va harakatlarning raqobatlashuviga asoslangan erkin saylovlarni joriy etish tamoyillarining ustuvorligini ta’kidlagani holda, muayyan mamlakatning tarixiy o‘tmishi, iqtisodiy-ijtimoiy taraqqiyot darajasi, xalqining milliy qadriyat, urf-odat va an’analari, kishilar mentaliteti, dunyoqarashi va siyosiy madaniyatini umuman e’tiborga olmaydiVaholanki, ular zamonamizning eng rivojlangan davlatlarida bugungi demokratik tuzum va

qadriyatlar asrlar davomida shakllanib kelganini (masalan, AQSH, Buyuk Britaniya, Fransiya kabi mamlakatlar demokratik taraqqiyot borasida uch-to‘rt asrlik tajribaga ega), bu jarayon keskin ziddiyatlar, bahs-munozaralar va kurashlar orqali kechganini, demokratiya unsurlari bosqichma-bosqich joriy etilganini unutgan ko‘rinadi. Masalan, AQShda XIX asrning 30-yillarigacha, ya’ni mamlakat Konstitutsiyasi qabul qilinganidan qariyb 50 yildan keyin ham ayollar, hindular va qora tanli kishilar fuqarolik hamda siyosiy huquqlarga ega bo‘lmagan.

E’tiborli jihati shundaki, neoliberal va demokratik tranzit konsepsiyalari rivojlangan



mamlakatlarning o‘zida ming bir chig‘iriqdan o‘tkazilib, o‘ta ehtiyotkorlik bilan tatbiq etilsa, boshqa, ayniqsa, endigina demokratik taraqqiyot yo‘liga kirgan davlatlarda shart-sharoit yetilgan- yetilmaganidan qat’i nazar, demokratiyaning g‘arbona andozalarini joriy etish qat’iy talab etiladi.

Adabiyotlar:

  • Karimov I.A Biz tanlagan yo’l – demokratik taraqqiyot va ma'rifiy dunyo bilan hamkorlik yo’li. T.11.-T.: O’zbekiston, 2003.
  • Azizxo’jaev A.A Demokratiya – xalq hokimiyati demakdir. – T.: 1996.
  • Jumaev R.Z. Davlat va jamiyat: demokratlashtirish yo’lida. -T.: «Sharq», 1998.
  • Otamurotov S. Hokimiyat va demokratiya mutanosibligi. – Ta'lim tizimida ijtimoiy- gumanitar fanlar. №1-2 sonlar, 2003.

Download 0,89 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
O’zbekiston respublikasi
guruh talabasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
таълим вазирлиги
махсус таълим
haqida tushuncha
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
toshkent davlat
vazirligi muhammad
saqlash vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
sertifikat ministry
covid vaccination
Ishdan maqsad
fanidan tayyorlagan
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanidan mustaqil
moliya instituti
fanining predmeti
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
ta’limi vazirligi