Baxtiyor mengliyev



Download 1.62 Mb.
Pdf ko'rish
bet214/227
Sana31.10.2020
Hajmi1.62 Mb.
1   ...   210   211   212   213   214   215   216   217   ...   227
Abdulla Qodiriy 
 
Bo‘yoqsiz  leksika.  O‘zbek  tili  lug‘at  tarkibidagi  leksemaning 
ko‘pchiligi so‘zlovchining hissiy munosabatini ifodalovchi bo‘yoqdan 
xoli  bo‘ladi.  Bunday  birlik  –  bo‘yoqsiz  leksema.  Masalan,  bor,  yo‘q, 
katta, mazali, daryo, urmoq, chiroyli, tez, husn kabi leksemalar borliq 
hodisalarini boricha aks ettiradi va unga so‘zlovchining munosabatini 
ifodalamaydi.  Boshqacha  aytganda,  bo‘yoqsiz  leksemaning  kishi 
hissiy  munosabatini  ifodalovchi  ifoda  semalari  nol  darajada  bo‘ladi. 
Biroq  bu  leksemaning  bo‘yoqsizligi  nisbiy,  ya’ni  faqat  lisonda. 
Nutqda  har  qanday  bo‘yoqsiz  leksema  ham  bo‘yoq  kasb  etishi 
mumkin.  Masalan,  katta  leksemasining  lisoniy  mohiyati  –  sememasi 
bo‘yoqsiz. Biroq u nutqda boshqa nolug‘aviy tajallilar bilan qorishib, 
bo‘yoq  kasb  etadi.  Dengiz  k-a-tta  edi  gapida  fonetik  tajalli  ta’sirida 
katta leksemasi bo‘yoqdor nutqiy birlikka aylangan.  
188



Download 1.62 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   210   211   212   213   214   215   216   217   ...   227




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
nomidagi samarqand
bilan ishlash
Darsning maqsadi
fanining predmeti
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanlar fakulteti
o’rta ta’lim
Toshkent axborot
Alisher navoiy
haqida umumiy
fizika matematika
Ishdan maqsad
moliya instituti
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
махсус таълим
respublikasi axborot
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
nazorat savollari