Baxtiyor mengliyev



Download 1.62 Mb.
Pdf ko'rish
bet70/227
Sana31.10.2020
Hajmi1.62 Mb.
1   ...   66   67   68   69   70   71   72   73   ...   227
sintagmatik  munosabat  deyiladi.  Aslida  sintagmatik  munosabat 
ham  lisonda  imkoniyat  sifatida  yashaydi.  Masalan,  [kitob
leksemasining qanday  so‘zlarni biriktira olish va qanday so‘zlarga 
birika  olish  (valentlik)  imkoniyati  uning  lisoniy  mohiyatida 
mavjud.  
Sintagmatik  munosabatni  sintaktik  aloqadan  farqlash  lozim. 
Sintagmatik  munosabat  lisoniy  birlikning  valentlik  (birikish, 
biriktirish)  imkoniyati  bo‘lsa,  sintaktik  aloqa  bu  imkoniyatning 
nutqiy  voqelanishi.  Gap  tarkibidagi  bo‘laklarning  nutqiy  hokim-
tobelik  aloqasi  leksemalarning  lisoniy  sintagmatik  munosabati 
asosida  sintaktik  aloqa  sifatida  shakllanadi.  Masalan,  o‘qimoq 
leksemasi  kitob  leksemasi  bilan  birikish  imkoniyatiga  ega.  Bu 
62


imkoniyat  kitobni  o‘qimoq,  o‘qilgan  kitob,  Kitob  o‘qildi  nutqiy 
hodisalarida sintaktik aloqaga aylangan. 
Demak,  sintagmatik  munоsabat  va  sintaktik  aloqani  butunlay 
boshqa-boshqa  hodisalar  deb  ham,  shuningdek,  bir-biriga  aynan 
tenglashtirish,  bir-birini  qoplovchi  tushuncha  sifatida  qarash  ham 
mumkin  emas.  Sintagmatik  munosabat  va  sintaktik  aloqa  butun-
bo‘lak  munosabatida.  Boshqacha  aytganda,  sintaktik  aloqa  – 
sintagmatik munosabatning bir ko‘rinishi. 
Demak, 
lisoniy 
birliklarning 
shartli 
vertikal 
aloqasi 
paradigmatik  munosabat  bo‘lsa,  gorizantal  aloqasi  sintagmatik 
munosabat deyiladi. 
 
 

Download 1.62 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   66   67   68   69   70   71   72   73   ...   227




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
vazirligi toshkent
Darsning maqsadi
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanining predmeti
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
maxsus ta'lim
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
Toshkent axborot
махсус таълим
haqida umumiy
Referat mavzu
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
ishlab chiqarish
fizika matematika
universiteti fizika
Fuqarolik jamiyati